Göz Önünde Uçuşan Cisimler -MUŞVOLAN NEDİR?

Gözde Uçuşan Cisimler Nedir?

Bazen görme alanınızda küçük uçuşan noktalar veya karanlık alanlar fark edebilirsiniz. Bu durumlar genellikle boş bir duvar veya mavi gökyüzü gibi düz ve açık renkli zeminlere bakarken daha belirgin hale gelir. Uçuşan cisimler, aslında gözün içini dolduran ve vitre adı verilen saydam, jel benzeri sıvıda bulunan hücrelerin küçük birikintileridir.

Bu nesneler sanki gözün önünde uçuşuyormuş gibi algılansa da aslında tamamen gözün içindedirler. Sizin gördüğünüz görüntüler, bu hücre birikintilerinin gözün sinir tabakası (retina) üzerine düşen gölgeleridir. Bu cisimler; küçük noktalar, çemberler, çizgiler, bulutsu yapılar, ağ şekilleri veya tespih taneleri gibi farklı formlarda görülebilir.

Gözde Uçuşan Cisimlerin Nedenleri Nelerdir?

İnsanlar orta yaşlara ulaştığında, göz içindeki vitre jeli kalınlaşmaya ve büzüşmeye başlar. Bu süreçte göz içinde kümeleşmeler veya lifler oluşur. Vitre jeli gözün arka duvarından ayrıldığında ise arka vitre dekolmanı meydana gelir. Bu durum, uçuşan cisimlerin en sık karşılaşılan nedenidir.

Arka vitre dekolmanı riskini artıran faktörler şunlardır:

• Miyopi (uzağı görememe),
• Göz yaralanmaları,
• Geçirilmiş katarakt cerrahisi,
• YAG lazer cerrahisi uygulamaları,
• Göz içinde meydana gelen iltihaplanmalar.

Işık Çakmaları Neden Olur?

Vitre jeli retinaya sürtündüğünde veya retinayı çektiğinde, şimşek çakmasına benzer ışık çakmaları görülür. Göze darbe alındığında oluşan "yıldızların uçuşması" hissi de benzer bir mekanizmaya sahiptir. Bu ışık çakmaları haftalar veya aylar boyunca aralıklı olarak devam edebilir. Yaş ilerledikçe bu belirtilerin sıklığı artış gösterebilir.

Migren ve Göz İlişkisi

Bazı kişiler ışık çakmalarını 10-20 dakika süren zigzaglı veya dalgalı çizgiler şeklinde görebilirler. Bu durum genellikle beyindeki kan damarlarının spazmına bağlıdır ve migren olarak adlandırılır. Eğer bu görüntüleri baş ağrısı izliyorsa migren baş ağrısı, ağrı olmaksızın sadece görsel belirtiler varsa göz migreni (başağrısız migren) tanısı konulur.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

Uçuşan cisimler 8-10 yaşından itibaren pek çok insanda görülebilse de ani gelişim gösteren durumlar ciddi bir uyarıcı belirti olabilir. Özellikle 45 yaşın üzerindeki bireyler aniden uçuşan cisimler görmeye başlarsa vakit kaybetmeden bir göz doktoruna müracaat etmelidir.

Aşağıdaki durumlarda acil uzman muayenesi şarttır:

• Yeni ve ani bir uçuşan cisim oluştuğunda,
• Ani ışık çakmaları başladığında,
• Çevresel görme kaybı gibi ek belirtiler fark edildiğinde.

Büzüşen vitre jeli retinayı çekerse retina yırtığı oluşabilir. Bu durumda göz içinde hafif bir kanama meydana gelebilir ve bu kan, yeni uçuşan cisimler şeklinde algılanır. Retina yırtılması, retina dekolmanına yol açabileceği için her zaman ciddi bir tıbbi problem olarak kabul edilir.

Göz Muayenesi Nasıl Yapılır?

Muayene sırasında öncelikle damlalar yardımıyla göz bebekleriniz genişletilir. Bu sayede retina ve vitre tabakaları uzman tarafından dikkatle incelenir. Göz bebeklerinin büyümesi geçici bir durumdur ve yaklaşık 10-12 saat sonra gözler eski haline döner. Bu süreçte herhangi bir kalıcı zarar oluşmaz.

Sonuç olarak, yaşlandıkça uçuşan cisimler ve ışık çakmaları artabilir. Her ne kadar her belirti ciddi bir soruna işaret etmese de, retinada bir hasar olup olmadığını anlamak için kapsamlı bir göz muayenesi hayati önem taşır.

Kaynak: Işık Göz Hastalıkları ve Dal Merkezi - Op. Dr. Ahmet Umay (Bristol University / UK 2012)