Göz kapağı ve göz kanserleri
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Göz Kanseri ve Oküler Onkoloji Nedir?
Göz, anatomik olarak küçük bir organ olmasına rağmen, yapısında bulunan farklı dokulardan kaynaklanan onlarca çeşit kanser türüne ev sahipliği yapabilmektedir. Göz hastalıklarının bir uzmanlık alanı olan oküler onkoloji birimi; göz kapakları, çevre kaslar, gözyaşı sistemi, iris ve göz içi yapılarının yanı sıra orbita adı verilen kemik boşluğundaki tümörlerle ilgilenmektedir.
Göz Kanseri Belirtileri Nelerdir?
Göz kanserlerinde belirtiler, tümörün yerleşim yerine göre değişiklik göstermektedir. Görünür bölgelerdeki oluşumlar hastalar tarafından erken fark edilebilirken, bazı sinsi türler ancak ilerlediğinde belirti vermektedir. En sık karşılaşılan göz kanseri belirtileri şunlardır:
- Göz kapaklarında iyileşmeyen, basit bir yara kabuğu gibi görünen cilt lezyonları.
- Göz küresinin öne veya yana doğru itilmesi.
- İlerleyen dönemlerde ortaya çıkan çift görme şikayeti.
- Siyah olması gereken gözbebeğinde görülen beyazlık (lökokori).
- Yeni gelişen şaşılık, göz küresinde büyüme, şişlik veya iltihap benzeri oluşumlar.
Çocuklarda Erken Teşhis: Retinoblastom
Özellikle 3 yaş altındaki her 20 bin çocuktan birinde görülen retinoblastom (göz içi tümörü), erken teşhis edildiğinde başarıyla tedavi edilebilmektedir. Bu nedenle çocukların 1-2 yaşlarında rutin göz muayenesinden geçmesi kritik önem taşır. Bu muayeneler aynı zamanda göz tembelliğine yol açabilecek kırma kusurlarının tespiti için de gereklidir.
Diğer Organlardan Göze Sıçrayan Kanserler (Metastaz)
Gözün kendi dokularından kaynaklanan birincil kanserlerin yanı sıra, vücudun başka bölgelerinden göze yayılım (metastaz) olması da mümkündür. İleri yaşlardaki bireylerde özellikle şu kanser türleri göze metastaz yapabilmektedir:
- Meme ve akciğer kanseri
- Prostat ve böbrek kanseri
- Mide-bağırsak sistemi kanserleri
- Deri kanserleri
Göz Kanseri Tedavi Yöntemleri
Günümüzde tıp teknolojisinin gelişmesiyle birlikte göz kanserlerinde başarı şansı geçmiş yıllara oranla ciddi şekilde artmıştır. Kanserin türüne ve evresine göre uygulanan başlıca tedavi yöntemleri şunlardır:
| Tedavi Yöntemi | Uygulama Alanı |
|---|---|
| Cerrahi Müdahale | Tümörün fiziksel olarak çıkarılması |
| Radyoterapi / Radyoaktif Plak | Işın tedavisi ve lokal radyasyon uygulamaları |
| Kemoterapi | İlaçla hücre yenilenmesinin durdurulması |
| Lazer ve Termoterapi | Isı ve ışık enerjisi ile tümörün tahrip edilmesi |
| Kriyoterapi | Dondurma yöntemi ile tedavi |
Korunma Yolları ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Göz kapağı kanserleri ve gözün uvea bölgesinde oluşan malign melanom gibi tehlikeli türlerden korunmak için güneşin zararlı etkilerinden kaçınmak gerekir. Bu riski azaltmak adına UV korumalı güneş gözlükleri veya numaralı şeffaf gözlük camlarının kullanımı uzmanlar tarafından önerilmektedir.
Genetik geçişli kanser türlerinde ise aile öyküsü büyük önem taşır. Özellikle akraba evlilikleri ve artan çocuk sayısının genetik risk faktörlerini tetikleyebileceği unutulmamalıdır. Her hastalıkta olduğu gibi göz kanserlerinde de erken teşhis hayat kurtarıcıdır.
Op. Dr. Ahmet UMAY
Bristol University / Ophthalmology Section - UK
Kaynak: Doç. Dr. O. Murat Uyar
