AZ GÖRME ve AZ GÖRENLERE YARDIM
- Az görme, standart gözlük veya tıbbi yöntemlerle tam düzeltilemeyen ancak rehabilitasyonla kişinin bağımsız yaşamasını mümkün kılan bir görme kaybı düzeyidir.
- Rehabilitasyon sürecinde büyük puntolu materyaller gibi optik dışı yöntemlerin yanı sıra büyüteç ve teleskopik gözlük gibi görüntüyü büyüten optik cihazlardan faydalanılır.
- Tedavinin başarısı için hastanın motivasyonu kritik bir rol oynarken, az gören kişilerin nesneleri göze yakın tutarak bakmasının sağlığa herhangi bir zararı yoktur.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Az Görme Nedir? Tanımı ve Nedenleri
Az görme, bireyin günlük yaşam aktivitelerini kısıtlayacak düzeyde meydana gelen görme kaybı olarak tanımlanmaktadır. Bu durumdaki kişilerin görme keskinliği; standart gözlükler, kontakt lensler veya diğer tıbbi yöntemlerle istenilen seviyeye çıkarılamaz. Az görme durumu, yaygın kanının aksine körlük değildir ve uygulanan farklı rehabilitasyon yöntemleriyle kişi kendi kendine yetebilir hale getirilebilir.
Az görmeye neden olan faktörler arasında en yaygın olanı, bir yaşlılık hastalığı olarak bilinen Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu (sarı nokta hastalığı) olarak öne çıkmaktadır. Bunun yanı sıra aşağıdaki durumlar da az görmeye sebebiyet verebilir:
- Glokom (Göz tansiyonu/Karasu)
- Şeker hastalığına bağlı göz hasarları
- Ciddi göz yaralanmaları
Az Görme Rehabilitasyonu (Low Vision Aid)
Az görme rehabilitasyonu, hastanın mevcut görme kapasitesini en verimli şekilde kullanmasını hedefleyen süreçleri kapsar. Bu süreçte temel olarak iki farklı metodoloji uygulanmaktadır. Bu yöntemler, hastanın yaşam kalitesini artırmak ve bağımsız hareket edebilmesini sağlamak amacıyla geliştirilmiştir.
1. Optik Dışı Yöntemler
Optik dışı yöntemler, herhangi bir mercek sistemi kullanmadan, çevresel faktörlerin ve nesnelerin az gören kişiye uygun hale getirilmesini içerir. Bu kapsamda kullanılan araçlar şunlardır:
- Büyük yazılı saatler
- Özel tasarlanmış telefonlar
- Büyük puntolu özel basım kitaplar
2. Optik Metotlar ve Yardımcı Cihazlar
Optik metotlarda temel prensip büyütme (magnifikasyon) işlemidir. Bu cihazlar, görüntüyü büyüterek ağ tabakanın (retina) hala sağlam olan alanlarına düşürür ve böylece kişinin daha net görmesini sağlar. Az görmeye yardım cihazları olarak adlandırılan bu sistemlerin türleri şunlardır:
| Cihaz Türü | Kullanım Amacı |
|---|---|
| Büyüteçler | Yakın plan detayları görme |
| Yüksek Numaralı Camlar | Gözlüğe takılan büyütücü sistemler |
| Teleskopik Gözlükler | Uzak ve yakın odaklı büyütme |
| Elektronik Sistemler | Kapalı devre televizyon (CCTV) sistemleri |
Rehabilitasyon Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Özellikle büyütücü gözlüklerle okuma yaparken, odağı yakalamak için okunacak materyalin göze oldukça yakın tutulması gerekmektedir. Halk arasında yanlış bilinenin aksine; yazıyı göze yakın tutmanın veya televizyona yakından bakmanın az gören kişilere herhangi bir zararı bulunmamaktadır.
En uygun tedavi ve cihaz seçimi, detaylı bir az görenlere yardım muayenesi neticesinde belirlenir. Bu süreçte seçilen yöntemin başarıya ulaşmasındaki en kritik faktör, hastanın motivasyonu ve cihazı kullanma isteğidir.
