GÖZ İÇİ KANAMA (vitreus hemorajisi)
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Vitreus kanaması, göz küresinin iç kısmında, lens ile retina arasındaki boşlukta yer alan berrak ve jel benzeri bir sıvı olan vitreus içine kan sızması sonucu oluşan klinik bir durumdur. Göz küresinin hacimsel olarak yaklaşık %80'ini oluşturan vitreus jeli, yaklaşık 4 ml yer kaplar. Bu yapı, göz küresinin küresel formunu muhafaza ederken retinayı yerinde tutar ve görüntülerin işlenebilmesi için ışığın retinaya aktarılmasında kritik bir rol oynar.
Vitreus Kanaması Neden Olur?
Kan damarlarından sızan kan vitreusa girdiğinde, vitreus merkezinde ortam bulanıklığına yol açarak ışığın retinaya ulaşmasını engeller. Vitreus kanaması meydana geldiğinde hastalar genellikle şu belirtileri aniden fark eder:
- Göz önünde aniden beliren siyah noktalar (uçuşan cisimler).
- Bulanık görme veya ani görüntü kaybı.
- Nadiren görülen ışık parlamaları.
- Sisli, bulutlu veya tam bulanık görme hissi.
- Görüntülerin kırmızı tonlarda algılanmaya başlanması.
- Görme alanında kısıtlılık veya kof noktalar.
Vitreus Kanamasının Temel Nedenleri
Vitreus kanamasının gelişiminde pek çok farklı faktör rol oynayabilir. Bu nedenler hastanın yaşına ve genel sağlık durumuna göre değişkenlik gösterir:
1. Göz Yaralanmaları (Travma)
Herhangi bir nesnenin doğrudan göze çarpması veya keskin bir cismin gözü delmesi sonucu kan damarları gerilip yırtılabilir. Bu durum, özellikle 40 yaş ve altındaki bireylerde görülen vitreus kanamalarının en sık nedenidir.
2. Proliferatif Diyabetik Retinopati (PDR)
Diyabet hastası erişkinlerde en yaygın kanama nedenidir; tüm vitreus kanamalarının neredeyse yarısı diyabetik retinopati kaynaklıdır. Kontrolsüz şeker hastalığı, retinada neovaskülarizasyon adı verilen yeni ve zayıf kan damarlarının oluşmasına yol açar; bu damarların vitreus içine kanamasıyla süreç başlar.
3. Retinal Ven Tıkanıklığı (RVT)
Retina damarlarındaki tıkanıklıklar, retina içine kanamaya yol açarken vitreus içine sızıntı başlangıçta nadirdir. Ancak zamanla oluşan anormal damarlar lazer fotokoagülasyon ile tedavi edilmezse, şiddetli vitreus kanamaları gelişebilir.
4. Diğer Nadir Nedenler
- Terson sendromu ve orak hücreli retinopati.
- Göz tümörleri ve retinal arteriyel makroanevrizmalar.
- Yaşa bağlı makula dejenerasyonu (sarı nokta hastalığı).
Tanı ve Görüntüleme Yöntemleri
Vitreus kanaması şüphesiyle başvuran hastalarda, kanamanın kaynağını ve retinadaki hasarı tespit etmek için şu yöntemler kullanılır:
| Yöntem | Tanıdaki Rolü |
|---|---|
| Retina Muayenesi | Biyomikroskop veya endirekt oftalmoskop ile göz dibinin detaylı incelenmesi. |
| Oküler Ultrason | Kanamanın yoğunluğu, yeri ve retina dekolmanı varlığının tespiti. |
| Optik Koherens Tomografi (OCT) | Göz katmanlarının kesit görüntülerinin alınması ve nedenlerin saptanması. |
| Fundus Floresan Anjiyografisi (FFA) | Damardan verilen boya ile retina damarlarındaki sızıntı ve hasarın fotoğraflanması. |
Vitreus Kanaması Tedavisi: Vitrektomi
Vitreus kanaması zamanında tedavi edilmezse; vitreus dekolmanı, retina dekolmanı, optik sinir hasarı veya hayalet hücreli glokom gibi kalıcı hasarlara yol açabilir. Tedavi planlamasında kanamanın nedeni (diyabet, damar tıkanıklığı vb.) ve klinik faktörler göz önüne alınır.
Günümüzde vitreus kanamaları, vitrektomi ameliyatı ile vitreus sıvısının tamamen temizlenmesi yoluyla tedavi edilmektedir. Ameliyat sırasında cerrah, hastanın durumuna göre lazer fotokoagülasyon veya retina önü zarların soyulması gibi ek müdahalelerde de bulunabilir. Özellikle retina yırtığı şüphesi olan durumlarda cerrahi müdahale aciliyet arz etmektedir.
