gestasyonel diyabet nedir- beslenme tedavisi
Gestasyonel Diyabet Nedir?
Gestasyonel diyabet, gebeliğin genellikle 24–28. haftaları arasında yapılan şeker yükleme testleriyle tanı alan bir diyabet türüdür. Gebelikte salgılanan bazı hormonlar insülinin etkisini azaltır. Bu durumda vücut yeterince insülin kullanamaz ve kan şekeri yükselir.
Çoğu zaman doğumdan sonra kan şekeri normale döner. Ancak kontrol altına alınmazsa hem anne hem de bebek için bazı riskler oluşturabilir.
Gestasyonel Diyabetin Anne ve Bebek Üzerindeki Etkileri
Tedavi edilmediğinde gestasyonel diyabet şu durumlara yol açabilir:
Anne için:
-
Aşırı kilo alımı
-
Gebelik zehirlenmesi (preeklampsi)
-
Sezaryen doğum riskinin artması
-
İlerleyen yıllarda tip 2 diyabet gelişme riski
Bebek için:
-
Normalden iri bebek (makrozomi)
-
Doğum sırasında omuz takılması
-
Doğum sonrası düşük kan şekeri
-
İlerleyen yaşlarda obezite ve diyabet riski
Bu risklerin büyük bölümü uygun beslenme tedavisiyle azaltılabilir.
Gestasyonel Diyabette Beslenme Tedavisinin Önemi
Beslenme tedavisi, gestasyonel diyabetin temel tedavi yöntemidir. Amaç:
-
Kan şekerini normal aralıkta tutmak
-
Annenin yeterli ve dengeli beslenmesini sağlamak
-
Bebeğin sağlıklı büyümesini desteklemek
-
Aşırı kilo alımını önlemek
Çoğu anne adayı, sadece beslenme düzeniyle insülin kullanmadan kan şekerini kontrol altına alabilir.
Gestasyonel Diyabette Beslenme Nasıl Olmalıdır?
1. Öğün Düzeni Sağlanmalıdır
-
Günde 3 ana öğün + 2–3 ara öğün önerilir.
-
Uzun süre aç kalınmamalıdır.
-
Özellikle sabah açlık süresi çok uzatılmamalıdır.
2. Karbonhidratlar Kontrollü Tüketilmelidir
Karbonhidratlar kan şekerini en hızlı yükselten besinlerdir. Ancak tamamen çıkarılmamalıdır.
Tercih edilmesi gerekenler:
-
Tam buğday ekmeği
-
Bulgur
-
Yulaf
-
Kuru baklagiller
-
Sebzeler
Sınırlandırılması gerekenler:
-
Beyaz ekmek
-
Pirinç pilavı
-
Şekerli tatlılar
-
Hamur işleri
-
Şekerli içecekler
3. Protein Alımı Dengeli Olmalıdır
Proteinler kan şekerini dengelemeye yardımcı olur.
Önerilen protein kaynakları:
-
Yumurta
-
Yoğurt, kefir
-
Peynir
-
Balık
-
Tavuk
-
Kırmızı et (yağsız)
Her ana öğünde mutlaka protein bulunmalıdır.
4. Yağ Tüketimine Dikkat Edilmelidir
-
Kızartmalardan kaçınılmalıdır.
-
Zeytinyağı gibi sağlıklı yağlar tercih edilmelidir.
-
Aşırı yağlı besinler kilo artışına neden olabilir.
5. Meyve Tüketimi Kontrol Edilmelidir
Meyveler sağlıklıdır ancak doğal şeker içerir.
-
Meyveler ara öğünlerde tüketilmelidir.
-
Meyve suyu yerine meyvenin kendisi tercih edilmelidir.
-
Tek seferde fazla miktarda meyve yenmemelidir.
6. Kan Şekeri Takibi Yapılmalıdır
Doktor veya diyetisyen tarafından önerilen şekilde:
-
Açlık
-
Yemek sonrası kan şekeri ölçümleri yapılmalıdır.
Bu ölçümler beslenme planının doğru ilerleyip ilerlemediğini gösterir.
Sonuç
Gestasyonel diyabet, gebelikte sık görülen ancak doğru beslenme ve düzenli takip ile başarıyla yönetilebilen bir durumdur. Amaç, anne adayının ve bebeğin sağlığını korumaktır. Beslenme tedavisi, bu sürecin temel taşıdır. Her anne adayının ihtiyacı farklı olduğu için beslenme planı mutlaka doktor ve diyetisyen iş birliğiyle oluşturulmalıdır.
Unutulmamalıdır ki, gestasyonel diyabet geçici olabilir; ancak bu süreçte kazanılan sağlıklı beslenme alışkanlıkları, hem gebelik sonrası hem de ilerleyen yaşam için büyük bir kazanımdır.
