GEBELİK VE COVID-19 (Korona virüs enfeksiyonu)
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Gebelik Sürecinde COVID-19 ve Bağışıklık Sistemi
Gebelik dönemi, doğası gereği bağışıklık sisteminin kısmen baskılandığı bir süreçtir. Bu biyolojik değişim, gebe kadınları viral enfeksiyonlara karşı daha duyarlı hale getirmektedir. Mevsimsel nezle ile kıyaslandığında morbidite oranının daha yüksek olması, etyolojik ajanı SARS-CoV-2 olan COVID-19 salgınının gebelerde ciddi sonuçlar doğurabileceğini göstermektedir.
COVID-19 Tanı ve Teşhis Yöntemleri
Virüsün tespiti için salya, tükürük, balgam, nazofaringeal ve orofaringeal sürüntü gibi çeşitli örnekler kullanılmaktadır. Tanı sürecinde izlenen yöntemler şunlardır:
- RT-PCR Testi: Referans tanı testi olarak kabul edilen "real time polimeraz zincir reaksiyonu", viral nükleik asit ölçümü yapar.
- Seroloji: RT-PCR imkanının bulunmadığı durumlarda tanı için tercih edilebilir.
- Akciğer Tomografisi (BT): Kontrast madde kullanılmadan çekilen akciğer BT, viral pnömoni tanısında RT-PCR'dan daha yüksek tanısal değere sahiptir. Bu yöntemin bebek üzerindeki radyasyon etkisi ihmal edilebilir düzeydedir.
Ayırıcı tanıda; İnfluenza A ve B, adenovirüs, RSV, rhinovirüs, SARS-CoV, bakteriyel pnömoni, klamidya ve mikoplazma pnömonileri mutlaka dışlanmalıdır.
Gebelikte Klinik Riskler ve Fetal Etkiler
Güncel veriler ışığında, üçüncü trimesterde enfekte olan gebelerde erken membran rüptürü, erken doğum, fetal taşikardi ve fetal distres riskleri bilinmektedir. Ancak birinci ve ikinci trimester etkileri, düşük veya ölü doğum riskini artırıp artırmadığı henüz netlik kazanmamıştır.
Transplasental geçiş (anneden bebeğe geçiş) konusunda mevcut sınırlı veriler, virüsün plasenta yoluyla geçmediğini düşündürmektedir. Yapılan çalışmalarda; amniyotik sıvı, kordon kanı, neonatal boğaz sürüntüsü ve anne sütünde SARS-CoV-2 pozitifliğine rastlanmamıştır.
Gebeler İçin Korunma Yolları ve Belirtiler
Kuluçka süresi 2-14 gün arasında değişen COVID-19, semptomlar başlamadan önce de yakın temas ve damlacık yoluyla bulaşabilmektedir. Gebelerin alması gereken önlemler şunlardır:
- Zorunlu olmadıkça seyahat edilmemeli ve kalabalık ortamlardan kaçınılmalıdır.
- Toplu taşıma kullanımı sınırlandırılmalıdır.
- Sık sık sabunla el yıkama başta olmak üzere kişisel ve sosyal hijyen kurallarına titizlikle uyulmalıdır.
- Yüksek ateş, öksürük, yorgunluk, kas ve boğaz ağrısı veya nefes darlığı durumunda vakit kaybetmeden bir hekime başvurulmalıdır.
COVID-19 Tedavi Protokolleri ve İlaç Kullanımı
COVID-19 şüphesi olan gebeler, tüm izolasyon ve korunma önlemlerinin alındığı özel donanımlı sağlık kurumlarında takip edilmelidir. Tedavi sürecinde istirahat, hidrasyon ve beslenme desteği temel taşlardır.
| İlaç Grubu | Kullanılan Etken Maddeler | Notlar |
|---|---|---|
| Antiviraller | Lopinavir / Ritonavir | Gebelikte nispeten güvenli kabul edilir. |
| İnhalasyon | Nebulize α‐interferon | Günde 2 defa uygulanabilir. |
| Diğer | Remdesivir ve Chloroquine | Tedavi seçenekleri arasında yer alır. |
| Antibiyotikler | Ceftriaxone | Sekonder bakteriyel enfeksiyon şüphesinde kullanılır. |
Kortikosteroid Kullanımı ve Doğum Yönetimi
Normal şartlarda virüs atılımını yavaşlattığı için önerilmese de, ağır vakalarda akciğer inflamasyonunu azaltmak amacıyla Metilprednizolon kullanımı rapor edilmiştir. Ayrıca erken doğum riski varsa, bebeğin akciğer gelişimini desteklemek için Betamethasone enjeksiyonu uygulanabilir.
Doğum Sonrası Süreç: Bebek, doğumdan sonra doğrudan temasla virüsü alabileceği için 2 hafta süreyle anneden izole edilmelidir. Bu süreçte anne sütünün pompa ile sağılarak bebeğe verilmesinde bir sakınca bulunmamaktadır.
Prof. Dr. Kutay Biberoğlu
08.03.2020
