Erişkinlikte Bağlanmanın İkili İlişkilere Etkileri
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Bağlanma Stillerinin İkili İlişkiler Üzerindeki Etkisi
Çocukluk döneminde temelleri atılan bağlanma stilleri, yetişkinlik evresindeki ikili ilişkilerimizin temel haritasını oluşturur. Geçmiş haftalarda bu stillerin nasıl oluştuğuna değinmiştik; bu hafta ise bu kalıpların romantik ilişkilerimizi nasıl şekillendirdiğini derinlemesine inceleyeceğiz.
Erişkinleşme süreci, çocuklukta sağlıklı bir bağ kuramayan bireyler için bu durumu telafi edebilecekleri önemli bir fırsat sunar. Farkındalık oluşturarak kendinize, sevdiklerinize ve hayata karşı daha sağlıklı bir bağlanma biçimi geliştirmeniz mümkündür.
İlişkilerde Cicim Aylarından Gerçekliğe Geçiş
Birçok kişi ilişkinin başlangıcında kendisini son derece güvende hisseder. Ciddi bir birliktelik adımı atıldığında partnerde huzur ve güven bulmak doğaldır. Sağlıklı ve sevgi dolu bir ilişkide partnerler birbirlerinden beslenir ve "biz" olmanın avantajlarını yaşarlar.
Ancak asıl ilişki, "cicim ayları" olarak tabir edilen ilk dönemin bitmesiyle başlar. Hayat olayları karşınıza çıktıkça birbirinizi daha yakından tanırsınız. İşte bu noktada, bağlanma stillerinizin yansımaları devreye girer. Bağlanma stiliniz kendini huzurlu anlarda değil, kriz ve çatışma anlarında net bir şekilde gösterir.
Bağlanma Stillerine Göre İlişki Modelleri
Çocuklukta gelişen davranış kalıpları, yetişkinlikte bir değişim yaratılmadığı sürece tüm yaşamı etkiler. Aşağıdaki tabloda farklı bağlanma stillerinin genel özelliklerini görebilirsiniz:
| Bağlanma Stili | Temel Özellikler | İlişki Dinamiği |
|---|---|---|
| Güvenli | Empatik ve sınırlara saygılı | Açık, gerçek ve gelecek odaklı |
| Güvensiz Kaçınan | Mesafeli ve rijit | Yakınlıktan korkan, duyguları baskılayan |
| Güvensiz Kaygılı | Kontrolcü ve güvensiz | Kısasa kısas uygulayan, müdahaleci |
| Düzensiz/Dağınık | Karmaşık ve tepkisel | İnişli çıkışlı, hoyrat ve talepkâr |
1. Güvenli Bağlanma Stili
Çocukluğunda güvenli bağ kuran bireyler, sosyal sınırları doğru çizilmiş ve anlamlı ilişkiler yürüten yetişkinler olurlar. Bu partnerler için tensel temas keyiflidir ve ortak bir gelecek planlamak doğaldır. "Biz" olmayı başarırken, kendi bireysel alanlarını koruyarak "ben" kalmayı da ihmal etmezler.
2. Güvensiz Kaçınan Bağlanma Stili
Bu stilde büyüyen bireyler, yetişkinlikte eleştirel ve mesafeli bir tutum sergilerler. Yakın ilişkilere kapalıdırlar ve kimseye güvenmekte zorlanırlar. Çatışma anlarında istek ve ihtiyaçlarını ifade etmekten kaçınarak geri çekilirler. Duygularını baskıladıkları için ilişki içinde kendilerini yalnız hissederler.
3. Güvensiz Kaygılı Bağlanma Stili
Kaygılı ve kendine güvenmeyen bu bireyler, ilişkide sürekli bir kontrol mekanizması kurmak isterler. Çatışmalarda sorumluluk almak yerine karşı tarafı suçlamayı tercih ederler. Partnerlerinin her hareketine müdahale etme eğilimindedirler ve ilişkide kısasa kısas mantığıyla hareket ederler.
4. Düzensiz ve Dağınık Bağlanma Stili
Kaygı seviyesi oldukça yüksek olan bu kişiler, ilişkilerinde partnerlerine karşı hoyrat davranabilirler. Geçmiş travmaların ve kayıpların etkisini taşımaya devam ederler. Duygusal yakınlığa tahammül edemezler; bu nedenle ilişkileri denge ve sükûnetten uzak, oldukça inişli çıkışlı bir seyir izler.
Değişim ve Farkındalık Sizin Elinizde
Günümüzde her iki partnerin de güvenli bağlanma stiline sahip olduğu bir ilişki bulmak oldukça zordur. Özellikle sağlıklı ayrılmayı başaramayan ebeveynlerin çocukları, ilişkileri acı, öfke ve güvensizlik ile eşleştirebilirler. Ancak unutulmamalıdır ki çocukluktaki bağlanma stiliniz sizin seçiminiz değildir; fakat yetişkinlikteki haritanızı yeniden çizmek sizin sorumluluğunuzdadır.
- Çatışmaları nasıl yönettiğinize bakarak kendi stilinizi tespit edebilirsiniz.
- Mevcut durumunuzla yüzleşme cesareti gösterin.
- Destek almak ve değişmek tamamen sizin kararınızdır.
Her birey güvende ve mutlu olmayı hak eder. Bu hakkı kullanmak için bugüne ve geleceğe odaklanmak yeterlidir.
Dr.phil. R. Meltem KAVCAR SIRMALI
22 Ekim 2019
