Ergenlerde Umutsuzluk Hissi: "Hiçbir Şey Değişmeyecek" Düşüncesi
Ergenlik döneminde zaman zaman karamsarlık yaşanması gelişimsel olarak beklenebilir. Ancak umutsuzluk hissi kalıcı hâle geldiğinde, ergenin iç dünyasında önemli bir zorlanmaya işaret eder. “Ne yaparsam yapayım düzelmeyecek” düşüncesi, ergenin motivasyonunu ve yaşam enerjisini ciddi şekilde düşürür.
Bu hissin temelinde genellikle kontrol kaybı algısı vardır. Akademik baskı, aile beklentileri, sosyal ilişkilerde yaşanan hayal kırıklıkları ve gelecek belirsizliği ergenin zihninde üst üste biner. Ergen, çaba göstermenin bir anlamı olmadığına inanmaya başlayabilir.
Umutsuzluk yaşayan ergenlerde davranışsal değişimler dikkat çeker: geri çekilme, isteksizlik, hayallerden vazgeçme, “boşver” dili. Bu ifadeler tembellik değil, duygusal tükenmişliğin göstergesidir.
Ailelerin sık yaptığı hatalardan biri, bu durumu motive edici sözlerle hızlıca düzeltmeye çalışmaktır. “Her şey geçer”, “Daha neler göreceksin” gibi cümleler iyi niyetlidir ama ergenin duygusunu görünmez kılabilir. Önce anlaşılmak, sonra yönlendirilmek gerekir.
Umutsuzlukla baş edebilmek için ergenin küçük ama gerçekçi hedefler belirlemesine destek olmak önemlidir. Başarının değil, çabanın fark edilmesi; geleceğin tek bir sınavdan ya da dönemden ibaret olmadığının hissettirilmesi koruyucu etki yaratır.
