Dış basur

Dış Basur (Hemoroid) Nedir?

Dış basur, makat bölgesine dışarıdan bakıldığında gözle görülebilen çıkıntılara verilen isimdir. Ikınma yoluyla içeriden dışarı çıkan yapılar ise iç hemoroid olarak tanımlanır. Bazı durumlarda iç hemoroidler tuvalet esnasında dışarı çıkıp kendiliğinden veya el yardımıyla içeri girebilir; bu vakalar da iç hemoroid kategorisinde değerlendirilir.

Anal bölgede ele gelen ve itmekle içeri girmeyen bu yapılar, deri ile kaplı damar yumaklarıdır. İç hemoroidler 1 ile 4 arasında derecelendirilirken, dış basurda sayısal bir derecelendirme bulunmaz; bunlar genellikle büyüklüklerine göre sınıflandırılır. Makat bölgesindeki yerleşimleri çoğunlukla üç kadranlı olup, görsel olarak Mercedes amblemine benzer bir dizilim sergilerler.

Dış Basur Nedenleri Nelerdir?

Toplumda genel olarak acı tüketimi ve genetik faktörler suçlansa da, dış basurun temel nedeni fazla ıkınmaktır. Tuvalette uzun süre vakit geçirmek ve bu esnada şiddetli ıkınmak, damar yapılarının bozularak dışarı sarkmasındaki en önemli etkendir.

Ikınmaya ve dolayısıyla dış basur oluşumuna zemin hazırlayan faktörler şunlardır:

• Kabızlık: En sık karşılaşılan nedendir; sürekli ıkınma ihtiyacı memelerin zamanla büyümesine yol açar.
• Acı Tüketimi: Acının yarattığı yanma hissi, hastanın rahatlamak için gereğinden fazla ıkınmasına neden olur.
• Normal Doğum: Doğum esnasındaki yoğun ıkınma süreci sorunu tetikleyebilir.
• Aşırı İshal: Sürekli tuvalete çıkma ve tam rahatlayamama hissi, hastanın tuvalette kalma süresini artırır.

Dış Hemoroid Belirti ve Bulguları

Dış basur, hastanın yaşam kalitesini düşüren çeşitli fiziksel belirtilerle kendini gösterir. Tedavi edilmediği takdirde bu memeler büyüme eğilimindedir. Yaygın belirtiler arasında şunlar yer alır:

• Memelerin birbirine sürtünmesi ve nemin uzaklaşamaması sonucu oluşan kaşıntı.
• Bölgedeki yapısal bozukluktan kaynaklanan kötü görüntü.
• Memelerin ezilmesi sonucu oluşan ağrı.
• Hijyenin tam sağlanamamasına bağlı gelişen kötü koku.
• Taharetlenme sırasında dışkı kalıntısı kalması nedeniyle çamaşırda kirlilik.
• Zamanla dokuda oluşan kahverengi görünüm.

Dış Basur ile Karıştırılan Benzer Hastalıklar

Her makat şişliği dış basur olmayabilir. Ayırıcı tanı için aşağıdaki hastalıkların dışlanması gerekir:

• Siğil (Kondilom, kondiloma akümünata)
• Makat çatlağında görülen sentinel tag (nöbetçi meme)
• Anal apseler ve et benleri
• Makatta pıhtı toplanması (Anal hematom)
• Tromboze hemoroid
• Anal dermatit (mayasıl) kaynaklı deri kalınlaşması

Teşhis ve Muayene Yöntemleri

Teşhis sürecinde doktor muayenesi kritiktir. Hastalar genellikle doğru tahminle gelse de, uzman bir hekim bu durumu siğil, apse veya pıhtı toplanması gibi durumlardan ayırt etmelidir. Muayene sırasında sadece dış gözlem yeterli olmayabilir; iç hemoroid varlığını veya bağırsaktaki diğer olası sorunları (kanser vb.) belirlemek için anoskop, tuşe rektal (parmak muayenesi) veya makat endoskopisi yapılabilir.

Dış Basur Nasıl Geçer? Tedavi Yöntemleri

Dış basurun kendiliğinden veya ilaç kullanımıyla düzelme ihtimali yoktur. Bu durum, diş çürümesi gibi yapısal bir bozukluktur. Bitkisel yöntemlerle veya sülükle iyileştiği iddia edilen vakalar genellikle kendiliğinden %100 iyileşme özelliği olan anal hematom vakalarıdır. Dış basurda tek kesin çözüm cerrahi müdahaledir.

Basur Şişmesi ve Kanama Durumu

Basur şişmesi, genellikle aşırı ıkınma sonucu memenin içine kan dolmasıyla oluşur. Bu geçici bir durumdur ve şişme döneminde cerrahi müdahale önerilmez. Süreci rahatlatmak için ağrı kesiciler, uyuşturucu merhemler ve ılık su oturma banyosu tavsiye edilir.

Dış basur kanaması ise oldukça nadir bir durumdur; çünkü dış memeler dayanıklı bir deri örtüsüyle kaplıdır. Eğer bir kanama mevcutsa, bu durum yüksek ihtimalle iç hemoroid veya anal fissür (makat çatlağı) kaynaklıdır.