HEMOROİDAL HASTALIK HEMOROİD NEDİR ?

Hemoroidal Doku Nedir ve Ne İşe Yarar?

Hemoroidal doku, ano-rektal seviyede anal kanalın içinde ve makat çıkışında çepeçevre yer alan, damar yumağı yapısındaki fonksiyonel bir dokudur. Bu doku, normal şartlarda anal kanaldaki algılayıcıların uyarısıyla içerisindeki kan miktarını hızla değiştirerek bir yastıkçık görevi görür. Bu mekanizma, istemsiz sıvı ve gaz çıkışını engelleyerek anal kanal kontrolünün rafine bir biçimde yapılmasını sağlar.

Aslında her bireyde bulunan bu yapı, ancak genişleme biçiminin bozulması veya makattan aşağı sarkması durumunda iç ve dış hemoroid olarak adlandırılan bir hastalık haline dönüşür. Dişli çizgi (dentat line) olarak bilinen sınırın üstünde kalanlar iç, altında kalanlar ise dış hemoroid olarak tanımlanmaktadır.

Hemoroid Evreleri Nelerdir?

Hemoroidal hastalık, dokunun sarkma derecesine ve müdahale gereksinimine göre dört ana evreye ayrılır:

1. 1. Evre: Hemoroidal doku büyümüştür, genellikle sadece kanama ile belirti verir.
2. 2. Evre: Dışkılama sırasında doku aşağı sarkar ancak işlem sonrası kendiliğinden normale döner.
3. 3. Evre: Sarkan dokunun yerine gelmesi için elle içeri itilmesi gerekmektedir.
4. 4. Evre: Hemoroidal doku artık elle dahi içeri itilemez, sürekli dışarıda kalır.

Hemoroidal Hastalık Neden Oluşur?

Hastalığın gelişiminde yaşam tarzı ve fiziksel zorlanmalar kritik rol oynar. Özellikle iç hemoroidal dokuları bağırsak duvarına bağlayan bağların zedelenmesi sonucu doku sarkmaya başlar. Bu süreçte variköz venlerde kirli kanın geri akımı bozulur ve şişme meydana gelir. Hastalığı tetikleyen başlıca durumlar şunlardır:

• Uzun süre ayakta veya sürekli oturarak çalışmak,
• Tuvalette uzun süre vakit geçirmek ve ıkınarak dışkılama yapmak,
• Kronik öksürük veya süreğen kabızlık sorunları,
• Gebelik dönemi.

Hemoroidal Hastalık Belirtileri ve Tanı Yöntemleri

Hastalığın teşhisinde en önemli adım uzman bir hekim tarafından yapılan anamnez ve fizik muayene sürecidir. Gerekli görüldüğünde kolonoskopi veya sigmoidoskopi gibi endoskopik değerlendirmeler de yapılabilir. Yaygın görülen belirtiler şunlardır:

• Makatta ağrı ve kanama,
• Makatta ele gelen şişlikler,
• Dışkılama esnasında yaşanan güçlükler.

Hemoroidal Hastalık Tedavi Yöntemleri

Tedavi seçimi, hastalığın evresine ve hastanın durumuna göre uzman bir kolo-rektal cerrah tarafından belirlenmelidir. Güncel tedavi seçenekleri şu şekildedir:

Modern Cerrahi Yaklaşım: Longo Tekniği ve Lazer Yanılgısı

Ülkemizde hastalar genellikle ilerlemiş evrelerde (Evre 3-4) hekime başvurduğu için cerrahi müdahale kaçınılmaz olabilmektedir. Longo tekniği, son 15 yıldır uygulanan ve ameliyat sonrası ağrıyı minimize eden, hastanın iyileşme sürecini hızlandıran konforlu bir yöntemdir.

Önemli bir uyarı olarak; kamuoyunda "Lazer uygulaması" adı altında sunulan yöntemlerin bilimsel çalışmalarda kalıcı bir fayda sağlamadığı kanıtlanmıştır. Çoğu zaman infraruj uygulamalarıyla karıştırılan veya cerrahi kesiyi lazerle yapmaktan ibaret olan bu yöntemlerin, hastalığın tedavisinde olumlu bir katkısı bulunmamaktadır. Tedavi aşamasında "Lazer" kelimesinin popülaritesinden faydalanılarak yapılan yönlendirmelere karşı dikkatli olunmalıdır.

Hemoroidden Korunma Yolları

Hastalıktan korunmanın ve mevcut durumu kontrol altına almanın en etkili yolu beslenme ve yaşam tarzı değişiklikleridir:

• Lifli Beslenme: Bol sebze, meyve, kepekli ekmek ve rafine edilmemiş gıdalar tüketilmelidir.
• Sıvı Tüketimi: Günde en az 1,5-2 litre su içilmelidir.
• Kaçınılması Gerekenler: Baharatlı, acı gıdalar, alkollü ve mayalı içeceklerden uzak durulmalıdır.
• Hareketli Yaşam: Düzenli spor yapılmalı, uzun süre hareketsiz oturmaktan veya ayakta kalmaktan kaçınılmalıdır.