Covid-19 Dönemi Anksiyete

İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Anksiyete Nedir? Kaygı ve Korku Arasındaki Farklar
Kaygı, beklenen bir problemle ilgili endişe duyma halidir ve doğrudan gelecekteki tehdit ile ilgilidir. Dilimizde anksiyete sözcüğünün karşılığı olan kaygı, kişinin zihnini meşgul eden belirsizliklerden beslenir. Buna karşın korku, o anda gerçekleşen somut bir tehlikeye karşı verilen anlık bir tepkidir.
Yaygın Kaygı Bozukluğu ve Belirtileri
Yaygın kaygı bozukluğu yaşayan bireylerde; sağlık, aile, maddiyat, okul veya iş gibi pek çok farklı konuda aşırı endişe hali gözlemlenir. Bu durum sadece zihinsel değil, fiziksel şikayetlerle de kendini gösterir. Kişi çoğu zaman kendini gergin ve huzursuz hisseder.
Yaygın Kaygı Bozukluğunun Temel Belirtileri:
- Kas gerilmesi ve huzursuzluk hissi
- Çabuk yorulma ve sürekli sinirlilik hali
- Dikkat toplama güçlüğü ve odaklanma sorunları
- Uyku problemleri ve dinlenememe
Koronavirüs Salgınının Psikolojik Etkileri
Virüs korkusu, günümüzde insanların hayat seyrini değiştiren en temel davranışsal etkenlerden biri haline gelmiştir. Beden sağlığını korumak kadar ruh sağlığını ve psikolojik sağlamlığı da güçlü tutmak, kitlesel tehditlerin olumsuz etkilerini minimize eder. Bu süreçte özellikle panik atak, fobi, stres, uykusuzluk ve yeme sorunları gibi rahatsızlıklarda artış görülmektedir.
İnsan psikolojisi, özellikle belirsizlik ve yanlış bilgilendirmeler sonucunda yeni korkular geliştirmeye meyillidir. Zihnimiz bir durumdan korku duyduğunda, tüm dikkatini o korkuyla ilgili sinyallere odaklar. Bu durum, olayları olduğundan daha şiddetli yorumlamaya yani felaketleştirme senaryolarına yol açarak kaygı bozukluklarını tetikleyebilir.
Kaygı Düzeyini Yönetmek ve Kriz Yönetimi
Medyanın virüs haberlerine geniş yer vermesi ve sık yapılan uyarılar, kaygıyı odak noktası haline getirerek düzeyini yükseltmektedir. Bu noktada doğru bilgiye ulaşmak ve gerekli önlemleri almak hayati önem taşır. Sürekli aynı konuları düşünmek endişeyi artıracağı için, öncelikle yanlış bilgilerin değiştirilmesi hedeflenmelidir.
Kriz anlarında kontrolü elden bırakmamak ve krizin sizi yönetmesine izin vermemek gerekir. Mükemmel zamanı veya "anı" aramayı bırakıp, eldeki zamanı anlamlandırmaya çalışmak psikolojik direnci artırır. Unutulmamalıdır ki korku ve kaygı, tıpkı gülmek gibi bulaşıcıdır; bu nedenle hareket noktası korku değil, bilgi ve farkındalık olmalıdır.
Sosyal İzolasyon ve Depresyon Riski
Kaygılarımız, vücudun strese karşı verdiği doğal tepkilerdir. Ancak hem yoğun korku hem de sosyal izolasyon süreci depresyona zemin hazırlayabilir. Bu süreci bir kriz olarak görmek yerine, sosyal izolasyonu bir fırsata çevirmek ruh sağlığı açısından daha yapıcı bir yaklaşım olacaktır.
Hangi Durumlarda Psikolojik Destek Alınmalı?
Eğer olumsuz psikolojik belirtiler günlük yaşamı aksatıyorsa profesyonel bir yardım almak gereklidir. Aşağıdaki davranışları sergileyen bireylerin bir uzmana danışması önerilir:
| Belirti Kategorisi | Gözlemlenen Davranışlar |
|---|---|
| Fiziksel Takıntı | Sürekli ateş kontrolü, hapşırma/burun çekmesinden aşırı irkilme |
| Hijyen Kaygısı | İstemsizce ve defalarca el yıkama, aşırı temizlik takıntısı |
| İşlevsellik Kaybı | İşine odaklanamama, günlük rutinleri sürdürememe |
| Bilgi Kirliliği | Medyadan aşırı etkilenme ve sürekli sağlığıyla ilgili endişe duyma |
Çocukları Salgın Kaygısından Korumak
Çocuklar, ebeveynlerinin kaygıyla baş etme yöntemlerini izleyerek onları örnek alırlar. Evde kaygı seviyesi yüksek bir ebeveyn varken çocuğun sakin kalması mümkün değildir. Bu nedenle ebeveynler önce kendi sakinliklerini sağlamalıdır.
Çocuklar İçin Önerilen Yaklaşımlar:
- Gündemi Değiştirin: Evde sürekli virüs konuşmak yerine moral ve motivasyon artırıcı yayınlara yönelin.
- Kaliteli Vakit Geçirin: Çocuklara ev ortamında alternatif etkinlikler hazırlayın.
- Doğru İletişim Kurun: Kaygısı yüksek çocuklara; virüsün tanındığı, gerekli önlemlerin alındığı ve güvende oldukları net bir dille anlatılmalıdır.
- Pozitif Model Olun: Sağlıklı beslenerek ve önlemleri uygulayarak çocuklara güven verici bir rol model olun.
