ÇOCUKLARDA ALT ISLATMA DAVRANIŞI
ÇOCUKLARDA ALT ISLATMA DAVRANIŞI
Alt ıslatma, tuvalet eğitiminin tamamlanmasından 4 yaşına kadar olan sürede, aralıklı
olarak gündüzleri, daha sık olarak da geceleri her çocukta görülebilir. 4 yaş çocuğu, idrarını
gece ve gündüz kontrol edebilecek biyolojik olgunluğa erişmiştir. Bu sebeple, gece alt ıslatma
4 yaşından itibaren bir sorun olarak değerlendirilir. Alt ıslatma, birincil ve ikincil olmak üzere
ikiye ayrılır. Birincil (primer) alt ıslatma, tuvalet eğitiminin hiç kazanılamamasına işaret
ederek, sinir-kas gelişimindeki aksaklıktan kaynaklanır. Birincil alt ıslatma;
• Genetik yatkınlık
• Uykunun ağırlığı
• Mesane ile ilgili problemlerden kaynaklı olabilir.
Ruhsal Nedenler
İkincil (sekonder) alt ıslatmada ise tuvalet eğitiminin tamamlanmasının ardından meydana
gelen gerileme söz konusudur. Kardeş kıskançlığı, alt ıslatmanın sık karşılaşılan nedenlerinden
biridir. Çocuk bu süreçte gerileme göstererek, alt ıslatma, biberonla yemek isteme, bebeksi
konuşma gibi davranışlar sergileyebilir.
Alt ıslatma ayrıca, anneye yönelik öfkenin sembolik bir ifadesi olabilir. Özellikle annenin
aşırı titiz tutum göstererek çocuğun alt ıslatmasına yönelik sergileyeceği negatif tutumlar
çocuğun davranışını sıklıkla pekiştirir. Benzer şekilde, ebeveynin tuvalet eğitimi verirken
başvurduğu zorlayıcı ve cezalandırıcı tutumlar karşısında alt ıslatma, ebeveyne yönelik pasif
agresif bir duygulanımın dışavurumu olabilir. Davranışın ne ölçüde ruhsal nedenlere bağlı
olduğu, davranışın hangi durum ve ortamlarda ve hangi yetişkinlerin yanında gerçekleştiğiyle
belirlenir. Örneğin 4 yaşındaki bir çocuk anaokulunda alt ıslatma problemi yaşamıyor,
davranış yalnızca ev ortamında gerçekleşiyorsa, davranışın kaynağının ruhsal nedenlere
dayandığı düşünülebilir.
Çözüm Önerileri
Tedavi sürecinde ilk olarak, alt ıslatmaya yol açabilecek fizyolojik nedenlerin varlığı
araştırılmalıdır. Davranışın söndürülmesine ilişkin, özellikle ebeveynler tarafından
olabildiğince nötr bir tutum sergilenmelidir. ‘’Sen kıyafetlerini kirli sepetine atarken, ben de
çarşafını değiştireceğim.’’ Çocuğun benliğini örseleyecek cezalandırıcı, sorgulayıcı ve
eleştirel tutumlardan kaçınılmalıdır. Davranışın tetikleyicisi olabileceği düşünülen günceldeki
stres kaynağını tolere edebilmesinde çocuğa yardımcı olunması önemlidir. Çocuğun baş
etmekte zorlandığı konu ile ilgili oyunlar (lazımlık, bebek bezi vb. materyallerin
bulundurulduğu) oynanabilir; ayrıca resim çizimi gibi duygularını sağlıklı şekilde ifade
edebileceği sağaltım alanları oluşturulabilir.
