Çağın Tehlikesi İnternet !

Modern Çağda Sosyalleşme ve Kitle İletişim Araçları

Tagore’un ifadesiyle, “Boş zaman yoktur; boşa geçen zaman vardır.” Balzac ise bu durumu, “Zaman öldürmek en pahalı harcamadır,” sözüyle destekler. Eskiden toplumsallaşma süreci denildiğinde akla ilk olarak anne, baba, arkadaş grupları ve öğretmenler gelmekteydi. Ancak günümüzde bu geleneksel yapının yerini başta televizyon olmak üzere internet, radyo, dergi ve gazeteler almıştır.

Kitle iletişim araçları, günümüzde toplumsallaşma etkisini oluşturan en temel unsurlar haline gelmiştir. Bu araçlardan en çok etkilenen kesimin başında ise zihinsel ve sosyal gelişim sürecindeki çocuklar gelmektedir. Kuşkusuz bu teknolojik araçlar yetişkinleri de etkisi altına alsa da, çocukların savunmasız yapısı bu etkileşimi daha kritik bir boyuta taşımaktadır.

Medyanın Temel İşlevleri ve Güncel Durum

Kitle iletişim araçlarının temel işlevi toplumu bilgilendirmek, toplumsal sorunlara çözümler üretmek ve kültürel değerlerin oluşumuna katkı sağlamaktır. Ne var ki, günümüz medya faaliyetleri incelendiğinde bu ideallerden oldukça uzaklaşıldığı görülmektedir. Araştırmalar, bir çocuğun ergenlik dönemine kadar yaklaşık 12 bin şiddet eylemine tanıklık ettiğini çarpıcı bir şekilde ortaya koymaktadır.

Zihinsel, duygusal ve ruhsal gelişimini tamamlamamış çocuklar için bu durumun olumsuz etkileri tartışılmaz bir gerçektir. Şiddet içeriklerine maruz kalan çocuklarda şu tepkiler gözlemlenebilir:

• Korku faktörünün ön plana çıkması,
• İçekapanıklılık ve sosyal izolasyon,
• Saldırganlık ve şiddete eğilimin artması,
• Gece korkuları ve uyku bozuklukları.

Televizyonun Çocuk Sağlığı ve Gelişimi Üzerindeki Riskleri

Çocuklarda doğuştan gelen dürtü kontrol eksikliği, şiddet içerikli yayınlarla birleştiğinde ciddi davranış bozukluklarına yol açmaktadır. Uzun saatler televizyon karşısında vakit geçirmek, hareketsizlik nedeniyle bedensel gelişimin yetersiz kalmasına ve obezite gibi risklere zemin hazırlar. Ayrıca bu hareketsizlik, çocuklarda sinirli bir ruh halinin gelişmesine neden olmaktadır.

Televizyonun fiziksel ve sosyal etkileri şu tabloda özetlenebilir:

Medya organlarının reyting uğruna sunduğu haber başlıkları; madde bağımlılığı, hırsızlık ve tecavüz gibi konuları özel vurgularla sunarak toplumsal dezenformasyona çanak tutmaktadır. Bu durum, çocukların zihinsel dünyasını ve kültürel gelişimini kontrolsüz bir mecraya emanet etmek anlamına gelir.

İnternet Dünyası ve Dijital Bağımlılık

İnternet, televizyondan farklı olarak kontrolün doğrudan çocukta olduğu bir mecradır ve bu durum onu çok daha tehlikeli kılabilmektedir. Birçok aile, eğitim desteği amacıyla eve bilgisayar alsa da çocuklar bu araçları genellikle şiddet içerikli oyunlar için kullanmaktadır. Bu oyunlar; paylaşma ve merhalet gibi duyguları hiçe sayarken, hırsı ve kazanma odaklı saldırganlığı körüklemektedir.

İnternet kullanımındaki temel riskler şunlardır:

1. Dopamin Etkisi: Haz verici içerikler beyin kimyasını değiştirerek bağımlılığa yol açar.
2. Radyasyon Maruziyeti: Beyin hücrelerinin gelişimini olumsuz etkiler.
3. Kontrolsüz İçerik: Arama motorlarındaki reklamlar aracılığıyla cinsel içerikli sitelere erişim.
4. Sanal Kaçış: Gerçek dünyada elde edilemeyen başarının sanal dünyada aranması.

Ebeveynler İçin Çözüm ve Denetim Stratejileri

Çocukların bu olumsuz etkilerden korunması adına ailelere büyük sorumluluklar düşmektedir. Anne ve babalar, televizyon programlarını önceden takip ederek çocukların izleyebileceği içerikleri seçmelidir. Televizyon ve internet başında geçen sürenin kısıtlanması, bu zamanın nitelikli etkinliklerle doldurulması şarttır.

Çocukla beraber uzun uğraş gerektiren (örneğin kibrit çöplerinden ev yapmak gibi) projeler tasarlamak, çocuğun dikkatini verimli alanlara çekecektir. Eğer çocuk şiddet içerikli bir programa maruz kalmışsa, onunla konuşmak, duygularını ifade etmesine olanak tanımak ve onu eleştirmeden dinlemek, olumsuz etkileri minimize edebilir.

Sonuç olarak; televizyon ve internet, doğru kullanıldığında bir nimet, yanlış kullanıldığında ise bireyi gerçek hayattan koparan bir tehdittir. Unutulmamalıdır ki, hayatta yaptığımız her şey seçimlerimizin bir sonucudur.