Bir Tabu, “Anoreksiya Nervoza“ ve “Bulimia Nervoza”
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Yeme Bozuklukları: Anoreksiya Nervoza ve Bulimia Nervoza Nedir?
Günümüzde modern yaşamın getirdiği baskılarla birlikte yeme bozuklukları görülme sıklığı hızla artmaktadır. Bu bozukluklar arasında en yaygın olanları Anoreksiya Nervoza ve Bulimia Nervoza olarak öne çıkar. Özellikle genç kadınlarda görülme olasılığı daha yüksek olan bu psikolojik kökenli rahatsızlıklar, temel olarak üç ana belirti ile kendisini gösterir:
- Yeme davranış bozukluğu
- Yiyecekler üzerine yoğunlaşan aşırı zihinsel uğraş
- Beden imgesinde çarpıklık (vücudunu olduğundan farklı algılama)
Her iki rahatsızlık da olağandışı yeme alışkanlıkları, vücut ağırlığına dair ekstrem kaygılar ve kişinin kendi fiziksel görünümünü hatalı değerlendirmesiyle karakterizedir.
Anoreksiya Nervoza: Belirtileri ve Psikolojik Arka Planı
Anoreksiya Nervoza, kişinin olması gereken ideal vücut ağırlığının %85'inin altına düşmesi durumunda teşhis edilebilen ciddi bir tablodur. Bu bireylerde yoğun bir kilo alma korkusu hakimdir. Hastalık genellikle ergenlik döneminde, bireyin yetişkinliğe uyum sağlamakta zorlandığı süreçlerde ortaya çıkar.
Anoreksiya vakalarında hastalar, ailelerinin aşırı baskısı altında olduklarını hissedebilirler. Bu durum, bireyin ilgiyi bozuk aile ilişkilerinden uzaklaştırıp kendi bedenine yöneltme çabası olarak yorumlanabilir. Kişiler kilo almamak adına ölüm derecesinde açlık çekmeyi göze alır ve sürekli olarak vücutlarını gözlemlerler.
Anoreksiya Nervoza Türleri
- Kısıtlı Tür: Kişi yemeğe karşı direnç gösterir ve kalori alımını minimumda tutar.
- Tıka Basa Yeme ve Çıkarma Türü: Yemek yedikten sonra kendi kendini kusturma, aşırı spor yapma veya laksatif kullanımı gözlemlenir.
Bulimia Nervoza: Duyguları Doyurma Çabası
Bulimia Nervoza, Anoreksiya'dan farklı olarak genellikle ergenlik döneminden sonra başlar. Bulimia hastaları ideal kilolarının üzerinde, altında veya normal seviyede olabilirler; çoğunlukla mevcut ağırlıklarını korurlar. Bu bireyler, toplumun "ince olma" dayatmasından yüksek düzeyde etkilenirler ve depresyona girme eğilimleri daha fazladır.
Bulimia hastaları genellikle ailelerinden yeterli ilgi görmediklerini veya çevreleri tarafından dışlandıklarını hissederler. Bu durum, kontrolsüz yemek yeme arzusunu tetikler. Bu davranış, uzmanlar tarafından sıklıkla "duyguları doyurmaya yönelik" bir eylem olarak tanımlanır.
Bulimia Nervoza Belirtileri ve Türleri
- Tıkınırcasına yeme nöbetleri ve ardından gelen ödünleyici davranışlar.
- Vücut biçimi ve kilonun, özsaygı üzerinde aşırı belirleyici olması.
- Öfke kontrol zorluğu ve dürtüsel davranışlar.
- Madde kullanımı veya riskli sosyal davranışlara yatkınlık.
Bulimia iki klinik türde incelenir:
- Çıkartma Olan Tür: Kendi kendini kusturma, diüretik veya lavma kullanımı görülür.
- Çıkartma Olmayan Tür: Tıkınırcasına yeme atağından sonra uzun süreli açlık ve ağır egzersizler uygulanır.
Yeme Bozukluklarında Tedavi Süreçleri
Yeme bozukluklarının tedavisi, hastalığın türüne ve şiddetine göre farklılık gösterir. Erken teşhis ve uzman müdahalesi hayati önem taşır.
| Özellik | Anoreksiya Nervoza Tedavisi | Bulimia Nervoza Tedavisi |
|---|---|---|
| Hastaneye Yatış | Vücut ağırlığı %20'den fazla düştüğünde zorunludur. | Genellikle ayakta tedavi edilir. |
| İlaç Kullanımı | Doğrudan etkili bir ilaç yoktur (eşlik eden depresyon hariç). | Antidepresanlar duygudurum belirtisi olmasa da yararlıdır. |
| Terapi Yöntemi | Tıbbi bakımdan sonra ruhsal eğitim ve terapi uygulanır. | Bireysel veya grup psikoterapileri çok etkilidir. |
| Hasta Tutumu | Belirtileri gizleme ve tedaviye direnç yüksektir. | Belirtileri gizleme eğilimi daha düşüktür, tedavi daha kolaydır. |
Eğer kendinizde veya bir yakınınızda yeme bozukluğu belirtileri gözlemliyorsanız, bir uzmana başvurmanız kritik bir adımdır. Bilişsel terapi yöntemleri ile bu süreçten sağlıklı bir şekilde kurtulmak mümkündür.
