BAĞIRSAKLARIN/MAKATIN HAZNEDEN DIŞARI SARKMASI (ENTEROSEL, REKTOSEL)

Enterosel ve Rektosel Nedir?

Genital bölgede, kemik çatı içerisinde yer alan organlar, kendilerini sabitleyen çeşitli bağlar ve kaslar sayesinde sınırlı bir hareket alanına sahiptir. Ancak yaşın ilerlemesi ve doğum sayısının artması gibi faktörlerle bu destekleyici dokular özelliklerini kaybedebilir. Enterosel ve rektosel, bu bağların zayıflaması sonucu bağırsak içeriklerinin kadın yollarından dışarıya doğru fıtıklaşması durumudur.

Bu sarkma durumuna genellikle sadece bağırsak içerikleri değil, hemen ön kısımda konumlanan rahmin veya idrar torbasının bir kısmı da eşlik edebilmektedir. Sarkmanın şiddeti hastadan hastaya farklılık gösterirken, buna bağlı olarak gelişen klinik şikayetler de değişkenlik arz eder.

Enterosel ve Rektosel Nedenleri ve Risk Faktörleri

Pelvik taban desteğinin kaybolmasına ve fıtıklaşmanın oluşmasına zemin hazırlayan pek çok faktör bulunmaktadır. Bu durumun başlıca nedenleri ve oluşumu kolaylaştıran unsurlar şunlardır:

• Bir veya birden fazla normal doğum yapmış olmak,
• İri bebek doğurmaya bağlı olarak rahim ve destek dokularda hasar oluşumu,
• Ağır işlerde çalışmak veya sürekli ağır kaldırmak,
• Kronik ve uzun süreli öksürük nöbetleri,
• Süreğen kabızlık problemleri,
• Destek dokularda genetik kaynaklı güçsüzlük,
• Daha önce geçirilmiş pelvik bölge veya kadın yolları ameliyatları,
• Sigara kullanımı ve yaşlanma süreci.

Enterosel ve Rektosel Belirtileri Nelerdir?

Bu rahatsızlığın en belirgin semptomu, hastalar tarafından tarif edilen vajinal basınç veya ağırlık hissidir. Bunun yanı sıra vajinal ağrı, vajinadan bir kitlenin dışarı çıktığını hissetme, alt sırt ağrısı ve abdominal basınç sıkça görülür. Kitlenin gözlemlenmesi veya ele gelmesi durumuna sıklıkla idrar kaçırma eşlik eder.

Bağırsak semptomları arasında en yaygın olanı kabızlıktır; ancak bazı vakalarda gaz veya büyük abdestin istemsizce kaçırılması da gözlemlenebilir. Ayrıca, hastaların %30-50'si ağrılı cinsel ilişki nedeniyle cinsel sorunlar yaşamaktadır. İdrar kaçırma şikayeti; öksürme ve hapşırma ile tetiklenebileceği gibi, ani sıkışma hissiyle karakterize mesane aşırı aktivitesi şeklinde de ortaya çıkabilir.

Tanı ve Değerlendirme Yöntemleri

Doğru bir tedavi planı oluşturulabilmesi için kapsamlı bir tanı süreci yürütülmelidir. Enterosel ve rektosel tanısında kullanılan başlıca değerlendirme yöntemleri şunlardır:

Enterosel ve Rektosel Tedavi Yaklaşımları

Tedavi süreci; hastanın genel sağlık durumu, sarkmanın derecesi, cinsel fonksiyonların korunması, eşlik eden ek hastalıklar (myom, yumurtalık kanseri gibi) ve hastanın çocuk sahibi olma isteğine göre kişiselleştirilir. Tedavide abdominal (karından) veya vajinal yaklaşımlar tercih edilmektedir.

Uygulanan Başlıca Cerrahi Yöntemler

1. Sakrospinöz bağ sabitlenmesi
2. Uterosakral bağ süspansiyonları
3. Abdominosakral kolpopeksi
4. Posteriyor kolporafi
5. Kolpoklesis
6. Rektovajinal fasyal defekt ameliyatları

Ameliyat sonrası süreçte hastalar genellikle birinci günde sondaları çekilerek taburcu edilirler. Bu yöntemlerin başarı oranları oldukça yüksek olup %76 ile %95 arasında değişmektedir.

Ameliyat Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler ve Korunma

Cerrahi müdahale sonrası iyileşme sürecinin sağlıklı tamamlanması için özellikle ilk 6 hafta boyunca ağır kaldırılmamalı, hijyen kurallarına azami dikkat edilmeli ve cinsel ilişkiden kaçınılmalıdır. Hastalığın nüksetmesini önlemek veya riski azaltmak için şu yaşam tarzı değişiklikleri önerilir:

• İdeal kilonun korunması ve fazla kiloların verilmesi,
• Bağırsak hareketlerini düzenlemek adına lifli gıdalarla beslenme,
• Karın içi basıncı artıran dar korse ve kıyafetlerden kaçınma,
• Düzenli egzersiz yapılması,
• Kabızlıktan korunma ve sigara kullanımının sonlandırılması.