Aşırı Empati: Başkasını Anlarken Kendini Kaybetmek

Empati, başkalarının duyu ve düşüncelerini analiz edebilme açısından önemli iken kavramın kendi içerisinde bir derinliği barındırdığı bilinmektedir. Bunun üzerine aşırı empati veya diğer bir deyişle ilişkilerde yüksek duyarlılık hali gerek karşı tarafı daha iyi anlamak gerekse kişinin mevcut iletişimden doyum almasını sağlaması açısında amacından sapan bir noktaya götürebilmektedir.

Aşırı empati: Kendi duyguları yerine sürekli olarak başkalarının duygu ve düşünceleriyle ilgilenme, dahası başkalarının duygularını veya düşüncelerini kendi duygu veya düşüncesiymiş gibi hareket etme halidir. Empati sağlıklı ilişkilerin temelidir. Ancak aşırı empati, kişinin kendi ihtiyaçlarını ihmal etmesine yol açabilir. Aşırı empatide kişinin kendi duyguları yerine sürekli olarak başkalarının duygu ve düşünceleriyle ilgilenme, bunun da ötesinde başkasının duygularını kendi duyguları veya düşünceleriymiş gibi hareket etme zamanla karşıdaki insanın duygularını düzenleme rolü üstlenmek, dahası tükenmişlik yaratabilmektedir.

Bu yaklaşımın başlangıcı ile ilgili yapılan araştırmalar çocukluk dönemine kadar uzanabilen bir geçmişinin olduğunu göstermektedir. Genellikle çocuk, ebeveyninin duygusal yükünü taşıyarak başkalarının ruh haline aşırı duyarlı hale gelmiştir. Yetişkinlikte bu durum kurtarıcı rolüne dönüşebilir.

Kişi aşırı empati durumunda, başkasının acısını paylaşmanın ötesine geçerek diğerinin acısını kendi sorumluluğu gibi hissedebilir. Ancak her duygunun yükünü taşımak mümkün olamayacağı için bir süre sonra ilişkilerde dengesizlik yaşanmaya başlar.

Sağlıklı empati, karşı tarafı anlamak ama kendi sınırlarını korumaktır. Empati ile öz-sorumluluk arasındaki denge psikolojik dayanıklılığı artırır.