Anal fissür (makat çatlağı) nedir? çeşitleri nelerdir ?
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Anal Fissür Nedir? Genel Bir Bakış
Anal fissür, dentat çizgisinin altında yer alan distal anal mukozada meydana gelen ve kendiliğinden iyileşmeyen bir yırtıktır. Tıbbi literatürde oldukça yaygın bir rahatsızlık olarak kabul edilen bu durum, kolorektal birimlere yapılan başvuruların yaklaşık %10'unu oluşturmaktadır. Genellikle arka orta hatta konumlanan bu yırtıklar, nadir durumlarda ön orta hatta da gözlemlenebilmektedir.
Bu rahatsızlık özellikle 20-39 yaş aralığındaki bireylerde daha sık görülmektedir. Anal kanalda travmaya yol açan çeşitli faktörler sonucunda gelişen anal fissür, hastanın yaşam kalitesini ciddi oranda etkileyen bir sağlık sorunudur.
Anal Fissür Neden Oluşur?
Anal fissür oluşumunun temelinde anal kanalda meydana gelen mekanik travmalar yatmaktadır. Bu travmaların en yaygın sebepleri şunlardır:
- Kabızlık: Sertleşen dışkının mukozada sürtünmeye bağlı yırtık oluşturması.
- İshal: Patlayıcı tarzda dışkılama sırasında basıncın ani şekilde artması.
- Doğum ve Cerrahi Müdahaleler: Anal bölgede fiziksel gerilime yol açan süreçler.
Anoderm tabakasında oluşan bu yırtık, iç anal sfinkterde spazma neden olur. Meydana gelen bu spazm; şiddetli ağrıya, yırtığın derinleşmesine ve bölgedeki kan akışının (iskemi) azalmasına yol açar. Bu ağrı, spazm ve iskemi döngüsü, rahatsızlığın kronikleşmesindeki en temel mekanizmadır.
Anal Fissür Türleri ve Belirtileri
Anal fissürler, şikayetlerin süresine ve klinik görünümüne göre iki ana grupta incelenmektedir:
1. Akut Anal Fissür
Şikayetlerin 4 haftadan daha kısa sürdüğü vakalar akut olarak tanımlanır. Bu aşamadaki fissürlerin özellikleri şunlardır:
- Mukozada yüzeysel bir çizik görünümü mevcuttur.
- Makatta şiddetli ağrı ve damlama şeklinde kanama görülür.
- Yırtık derin değildir ve çevresinde herhangi bir doku kabarıklığı oluşmamıştır.
2. Kronik Anal Fissür
Belirtilerin 4 haftadan uzun sürdüğü durumlarda fissür kronikleşmiş kabul edilir. Kronik çatlaklar genellikle iyileşme eğilimi göstermezler ve şu klinik bulgularla ayırt edilirler:
| Özellik | Kronik Fissür Belirtileri |
|---|---|
| Süre | 4 haftadan uzun süren şikayetler |
| Görünüm | Fissür sınırlarında sertleşme (endurasyon) |
| Derinlik | Taban kısmında internal sfinkter liflerinin görülmesi |
| Ek Yapılar | Sentinel polip veya fibroepitelyal polip varlığı |
