Yürüme Veya Koşma Sonrası Yaşanan Diz Ağrılarının 4 Temel Nedeni.
Yürüyüş ve Koşu Sonrası Diz Ağrılarının 4 Temel Nedeni
Yürümek ve koşu, insan hareket sisteminin en temel fonksiyonlarıdır ve beden sağlığı için hayati öneme sahiplerdir . Bireyler bu aktiviteleri yaparken her şey kolay ve pratik görünür lakin bazen eklemlerimiz için can suyu olan yürüyüş ve koşu sonrasında diz ağrıları ile karşılaşabiliyoruz. Bu yazıda yürüyüş ve koşu sonrası yaşanan diz ağrılarının temel nedenlerini sizler için 4 maddede açıkladım.
1. Attığınız Her Adım Hatalı Olabilir
Yürümek, insan hareket sisteminin en basit ve pratik formudur. Bu basitlik, yürürken veya koşarken bizlere her şeyi doğru ve nizami yaptığımızı düşündürebilir. Lakin eğer yürüyüş veya koşu sonrası diz ağrıları deneyimleniyorsa; yürürken ayak basış şeklinizi, diz bükme açısını, kalça kas aktivasyonunuzu gözden geçirmeniz, hatta yürürken bunları doğru yapıp yapmadığınızı iki defa düşünmeniz gerekmektedir.
Doğru yürüyüş; ayak, diz ve kalça eklemlerinin yeterli hareket açıklığı, kas aktivasyonu ve doğru eklem yüklenmesini içerir. Doğru yürüyüş formunda diz eklemine binen yük temel fizyolojik sınırlarda olunca, özellikle kıkırdak ve eklem çevresi yumuşak dokular temel homeostazisini (denge hâlini) koruyarak fonksiyonunu sorunsuz bir şekilde sürdürmeye devam eder. Bu konuda; yürürken eksik ya da abartı şekilde yaparak biyomekanik sorunlara yol açıp açmadığınızı detaylıca incelemesi için uzman bir fizyoterapiste başvurmayı ihmal etmeyin.
2. İlk Aşamalarda Yürüme ve Koşmayı Abartmak
İyi bir yürüyüş ya da koşu formuna sahip olduğunuzu varsayalım. Bu durumda yaşadığınız koşu veya yürüyüş sonrası diz eklem ağrıları, yürüme ve koşmada mesafe ve süre dozunu biraz aşmış olabileceğinizi düşündürür. Hastalarıma klinikte günlük yürüyüş, bazen de hafif tempoda koşu önerdiğimde bunun kademe kademe arttırılması gerektiğini vurguluyorum. Çünkü özellikle bazı bireyler, anlık modlarının ve havanın da iyi olmasını fırsat bilip diz, kalça ve ayak bileği eklemi ve çevre kaslarının kapasitesini aşan abartılı yürüyüş ve koşular yapıyorlar. Vücut bu abartılı davranışa, özellikle diz bölgesinde derin bir ağrı artışı ile cevap veriyor. Yani yürüyüş sonrası diz veya kalça ağrısı, mesafe ve sürede aşırıya kaçmanızın bir işareti olabilir.
3. Diz Ağrılarının Sinsi Sebebi:Ayakkabılarınız
Muhtemelen sağlık amaçlı bir yürüyüş veya koşu aktiviteniz öncesi giyebileceğiniz bir spor ayakkabınız vardır. Çünkü ayakkabı tercihiniz, yürüyüş ve koşu sonrası dizimizin kaderini sandığımızdan daha fazla etkiliyor. Mesleki hayatım boyunca bu konuda epey şüphelerimin olduğunu itiraf etmek istiyorum; çünkü yürüyüşte ayakta meydana gelebilecek ağrı için ayakkabıyı sorumlu tutmak mantıklı geliyordu ama diz için biraz ütopik geliyordu. Ancak son zamanlarda danışanlarımdan aldığım geri bildirimler, fiziksel aktivite öncesi ayakkabı tercihinizin her eklem gibi diziniz için de hayati olduğunu idrak etmemi sağladı.
Hatta çoğu vakada bizim bile fark edemediğimiz durumlarda en büyük tetikleyicilerden birisi, spor amacı taşımayan klasik ayakkabıların hastalarım tarafından "sadece yürüyüş yapacağım, günlük ayakkabım da rahat" düşüncesiyle kullanılmasıdır. Ancak biyomekanik açıdan bakılınca, spor için üretilmemiş bir ayakkabı ile yapılan her adım, diz ekleminizde küçük ama tekrarlayıcı travmalara yol açabilir. Unutmayın, spor ayakkabıları belli mesafe yürüdükten sonra ayak içi ve alt bacak kaslarınızda meydana gelen yorgunlukta ayak pozisyonunu destekleyen bir role sahip olacak şekilde dizayn edilmiştir. Bu, yürüyüş ve koşu sonrası yaşanabilecek ayak, diz ve kalça ağrısı ihtimalini minimalize eder. Diz ağrınız için ayakkabınızdaki değişiklik büyük farklar ve konforu garanti edebilir.
4. Eski ve İyi Tedavi Edilememiş Sakatlıklar
Pek çok birey, geçmiş hayatlarının bir döneminde belli sebeplerle (düşme, spor yaparken incinme vb.) diz problemi yaşamış olabilir. Geçmişte bazı sakatlıklar yaşamış olabilirler ki bu sakatlık sonrası yeterli tedavi yapılmamış olması da olası bir durum olarak karşımıza çıkıyor. Bu bireyler bir anda yürüyüş ya da koşu rutini benimsediklerinde, birden o eskiden tedavi edilmemiş olan sorun ortaya çıkıyor. Yani burada koşu ve yürüyüş, eski bir sorunu adeta bir turnusol kâğıdı gibi ortaya çıkaran bir rol üstleniyor.Bir terapist olarak bu bireylerde bir kas dengesizliği ya da eklem hareket sorunu olduğunu görüyoruz. Bu, fark edilmesi zor bir problem oluyor çünkü ortaya çıkması bir eklemi zorlamayı gerektiriyor. Bu konuda mutlaka bir ortopediste ve sonrasında uzman bir fizyoterapiste başvurun.
Yürüyüş ve koşu sonrası diz ağrıları, aktivite sırasında bireysel hatalara bağlı oluşan biyomekaniksel sorunların dizde oluşturduğu küçük ve tekrarlı travmaların bir sonucudur. Buna bağlı durumların tespiti ciddi bir emek, uzmanlık ve dikkat gerektirir. Diz ağrısı şikayetlerinizden ameliyatsız şekilde kurtulmak ve sosyal hayatınıza, "Ağrım olacak mı?" korkunuzdan bağımsız bir şekilde dönmek için hemen bize ulaşın ve ücretsiz ön muayene imkânımızdan faydalanın.
