Yumurtalık, over kistleri
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Yumurtalık (Over) Kistleri Nedir?
Yumurtalık kistleri, tıbbi adıyla overlerde meydana gelen içi sıvı dolu veya yarı katı oluşumlardır. Kadın üreme sağlığında sıkça karşılaşılan bu yapılar, genellikle iki ana grupta incelenmektedir. Yumurtalık kistlerinin büyük bir çoğunluğu, yaklaşık %80-85 oranında iyi huylu (benign) özellik göstermektedir.
Yumurtalık Kisti Çeşitleri
Yumurtalık kistleri, yapısal özelliklerine ve oluşum nedenlerine göre temel olarak basit kistler ve tümörler şeklinde sınıflandırılır:
1. Basit Kistler
Basit kistler genellikle fonksiyonel nedenlerle ortaya çıkar ve şu türleri kapsar:
- İnklüzyon kisti
- Folikül kisti
- Korpus luteum kisti
- Teka lutein kisti
2. Tümörler
Kistik yapıdaki tümörler ise doku özelliklerine göre farklılık gösterir:
- Seröz tümörler
- Müsinöz tümörler
- Endometrioid ve diğer türler
Yumurtalık Kisti Belirtileri Nelerdir?
Yumurtalık kistleri çoğu zaman herhangi bir belirti vermeden seyredebilir. Ancak kistin boyutu ve türüne bağlı olarak şu şikayetler görülebilmektedir:
- Adet düzensizliği, lekelenme veya adetten kesilme
- Şiddetli karın ve kasık ağrısı
- Karında şişlik, dolgunluk ve basınç hissi
- Cinsel ilişki sırasında ağrı (disparoni)
- İdrar ve sindirim sistemi şikayetleri
- Kısırlık (infertilite)
Yumurtalık Kisti Tedavi Süreci
Tedavi planlaması kistin boyutuna ve karakterine göre belirlenir. 5 cm altındaki kistlerin iyi huylu olma olasılığı oldukça yüksektir. Bu tür durumlarda doğrudan cerrahi yerine takip veya ilaç tedavisi tercih edilebilir.
Takip sürecinde dikkat edilen kriterler şunlardır:
| Değerlendirme Kriteri | Uygulanan Yöntem |
|---|---|
| Kist Boyutu ve İçeriği | Ultrasonografi |
| Kan Akımı Ölçümü | Doppler Ultrason |
| Risk Analizi | Tümör Belirteçleri (Marker) Kontrolü |
Uygulanan tedaviye rağmen küçülme gözlenmeyen, aksine büyüme devam eden veya tümör karakteri taşıyan kistlerde cerrahi müdahale zorunludur.
Yumurtalık Kistleri Ne Zaman Ameliyat Edilir?
Her yumurtalık kisti cerrahi gerektirmez; ancak belirli risk faktörlerinin varlığında ameliyat kararı alınmaktadır. Cerrahi gerektiren durumlar şunlardır:
- Kist içerisinde solid (katı) kitlelerin tespit edilmesi
- Kistin 8 cm'den büyük olması
- Premenarş (ilk adet öncesi) veya postmenopozal (menopoz sonrası) dönemde görülmesi
- Doğum kontrol hapı tedavisine rağmen 5 cm'den büyük kalmaya devam etmesi
- Kistin kötü huylu veya kanser riski taşıması
- Kistin çok hızlı büyüme eğilimi göstermesi
- Torsiyon (kistin kendi etrafında dönmesi) durumunun oluşması
