VENA KAVA OCCULEZYON SENDROMU NEDİR ?
- Vena kava, vücudun en büyük toplar damarıdır ve hamilelikte rahmin bu damara baskı yapması sonucu Vena Kava Oklüzyon Sendromu gelişebilir.
- Özellikle sırt üstü yatış pozisyonunda belirginleşen bu durum; ani tansiyon düşmesi, fenalık hissi ve baş dönmesi gibi belirtilerle kendini gösterir.
- Tedavi için hastanın yan yatırılması damar üzerindeki baskıyı kaldırır; bu nedenle gebelerin özellikle 6. aydan sonra yan yatış pozisyonunu tercih etmeleri önerilir.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Vena Kava Nedir ve Vücuttaki Görevi Nelerdir?
Vena kava, göğüs ve karın bölgesinde konumlanan, vücudun en büyük toplar damarıdır. Bu damar sistemi iki ana bölümden oluşur: Bacaklardan gelen kanı kalbe taşıyan karın yerleşimli bölüme inferior (alt yerleşimli) vena kava, baş ve kollardan gelen kanı göğüs bölgesinden kalbe taşıyan bölüme ise süperior (yukarı yerleşimli) vena kava adı verilir.
Kadın Hastalıkları ve Doğum branşında, özellikle hamilelik sürecinde bu damar yapısıyla ilişkili olarak ortaya çıkan durum Vena Kava Oklüzyon Sendromu olarak tanımlanmaktadır. Bu tablo literatürde aynı zamanda vena kava kompresyon sendromu ve vena kava hipotansiyon sendromu olarak da adlandırılır.
Gebelikte Vena Kava Oklüzyon Sendromu Neden Olur?
Hamileliğin ilerleyen aylarında rahim, bebek ve plasentanın büyümesiyle birlikte hacimsel olarak genişler. Bu büyüme sonucunda rahim, hemen altından geçen büyük toplar damar olan vena kava üzerine baskı (kompresyon) yapmaya başlar.
Özellikle hamile kişinin sırt üstü yatma pozisyonunda olduğu anlarda bu baskı maksimum düzeye ulaşır. Damarın sıkışması, kalbe dönen kan miktarının azalmasına ve dolayısıyla ani bir tansiyon düşmesine sebebiyet verir.
Belirtiler ve Teşhis Süreci
Hastalar genellikle kliniğe başvurduklarında sırt üstü yattıklarında hissettikleri rahatsızlıklardan şikayetçi olurlar. Durumun farkında olmayan hastalarda ise teşhis, klinik muayene esnasında doktor tarafından konulur.
Vena kava oklüzyon sendromu belirtileri şunlardır:
- Sırt üstü yatarken aniden gelişen fenalık hissi
- Yapılan ölçümlerde TA (Tansiyon Arteriyel) değerinin düşmesi
- Baş dönmesi ve halsizlik
Bu semptomlar, hastada tipik bir oklüzyon sendromu olduğunu net bir şekilde ortaya koyar.
Vena Kava Sendromu Tedavisi ve Öneriler
Vena kava oklüzyon sendromu teşhisi konulan hastalarda uygulanan tedavi yöntemi oldukça kolay ve pratiktir. Temel amaç, damar üzerindeki mekanik baskıyı ortadan kaldırmaktır.
| Durum | Uygulanacak Müdahale | Sonuç |
|---|---|---|
| Sırt üstü yatışta fenalık hissi | Hastanın derhal yan yatırılması sağlanır | Damar baskısı kalkar ve hasta normale döner |
Uzman Önerisi: Vena kava oklüzyon sendromu tanısı alan veya risk taşıyan gebelerin, özellikle hamileliğin 6. ayından sonra dinlenme ve uyku pozisyonlarını mutlaka yan yatış şeklinde düzenlemeleri önerilmektedir.
Op. Dr. Emine Tutçuoğlu
