Varikosel ;erkek kısırlığının tedavi edilebilir en sık sebebidir…
- Varikosel tanısında fizik muayene genellikle yeterli kabul edilse de, anatomik zorluklar veya sigorta prosedürleri gibi durumlarda skrotal doppler ultrasonografi en sık başvurulan görüntüleme yöntemidir.
- Hastalık genel erkek popülasyonunda %15-20 oranında görülürken, özellikle daha önce çocuk sahibi olmuş ancak tekrar sorun yaşayan erkeklerde bu oran %81'e kadar yükselebilmektedir.
- Sadece radyolojik yöntemlerle saptanan subklinik varikoselin tedavisi genellikle önerilmezken, klinik varikosel cerrahisinin düşük testosteron seviyelerini düzelttiği gözlemlenmiştir.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Varikosel Tanısı ve Klinik Değerlendirme Süreci
Varikosel, testise ait kirli kanı taşımakla görevli toplardamarların aşırı genişlemesi ve buna bağlı olarak kan dolaşımında reflü (geri akış) oluşması durumudur. Bu hastalık, zamanla ilerleyici testis hasarı yapma potansiyeline sahip olduğu için doğru teşhis edilmesi kritik önem taşır.
Varikosel tanısında fizik muayene, skrotal doppler ultrasonografi, venografi, termografi, sintigrafi ve magnetik rezonans (MR) gibi çeşitli yöntemler kullanılabilir. Ancak klinik uygulamada fizik muayene tanı koymak için genellikle yeterlidir ve ek bir görüntüleme yöntemine ihtiyaç duyulmaz. Buna rağmen, SGK ve özel sigorta gibi kurumların prosedürleri gereği hastalığın radyolojik olarak belgelenmesi istenebilmektedir. Bu durumlarda en sık başvurulan yöntem skrotal doppler ultrasonografi tetkikidir.
Hangi Durumlarda Ek Görüntüleme Yöntemleri Kullanılır?
Bazı özel durumlarda sadece fizik muayene ile tanı koymak güçleşebilir. Aşağıdaki durumlarda ek görüntüleme yöntemlerinin kullanılması zorunludur:
- Fizik muayenenin zor olduğu durumlar: Testislerin skrotal kesenin üst bölümünde yer alması veya skrotum kesesinin küçük olması.
- Hassasiyet durumları: Muayeneye engel teşkil edecek düzeyde testis hassasiyeti bulunması.
- Anatomik zorluklar: Hastada obezite (şişmanlık) olması veya varikosel ile birlikte hidrosel (testis torbasında sıvı birikmesi) bulunması.
Varikoselin Görülme Oranları ve Risk Grupları
Varikosel görülme sıklığı, yaş gruplarına ve hastaların üreme sağlığı durumuna göre değişkenlik göstermektedir. Bu oranlar şu şekilde tablolaştırılabilir:
| Hasta Grubu | Görülme Oranı |
|---|---|
| 10 yaş altı çocuklar | Yaklaşık %1 |
| Tüm erkek popülasyonu | %15 - %20 |
| İlk kez çocuk sahibi olacak (primer infertilite) erkekler | %21 - %41 |
| Daha önce çocuk sahibi olmuş (sekonder infertilite) erkekler | %75 - %81 |
Subklinik Varikosel Nedir?
Fizik muayene sırasında tespit edilemeyen ancak radyolojik görüntüleme yöntemleri (ultrason vb.) ile ortaya çıkarılan vakalara subklinik varikosel adı verilir. Tüm erkekler arasında görülme sıklığı %35-62 gibi yüksek bir orandadır.
Önemli Not: Subklinik varikoselin tedavi edilmesinin sperm değerleri ve gebelik oranları üzerindeki etkisi henüz net olarak kanıtlanmamıştır. Bu nedenle, uzmanlar tarafından genellikle subklinik varikoselin tedavi edilmemesi gerektiği görüşü hakimdir.
Varikosel Hormonal Problemlere Yol Açar mı?
Varikosel hastalarında kan testosteron seviyelerinin, varikoseli olmayan bireylere göre daha düşük olduğu gözlemlenmiştir. Sağlıklı bir sperm üretimi için testis içi testosteron miktarının belirli bir seviyenin üzerinde olması şarttır. Araştırmalar, varikosel operasyonu sonrası bu değerlerin yükselerek normal seviyelere ulaştığını göstermektedir.
Her Hastaya Skrotal Doppler Ultrason Çekilmeli midir?
Genel bir kural olarak, kısırlık şikayetiyle başvuran her hastaya testis ultrasonu veya skrotal doppler ultrasonografi yapılması önerilir. Ancak fizik muayenede net bir şekilde evre 2 veya evre 3 varikosel tespit edilen hastalarda bu tetkik opsiyonel olabilir.
Şu durumlarda skrotal doppler ultrasonografi mutlaka yapılmalıdır:
- Tanıda şüpheye düşüldüğünde veya anatomik yapı muayeneye izin vermediğinde.
- Varikosel ameliyatı sonrası nüks (tekrarlama) ihtimalini kontrol etmek amacıyla.
- Subklinik varikosel şüphesi olan durumlarda.
- Küçük yaşta inmemiş testis operasyonu gibi cerrahi geçmişi olan hastaların kontrollerinde.
Skrotal doppler ultrasonografi, testis yapısını ve kan akım dinamiklerini detaylı gösteren güvenilir bir radyolojik tetkiktir.
