ERKEK KISIRLIĞININ EN SIK GÖRÜLEN SEBEBİ – VARİKOSEL
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Varikosel Nedir? Erkek Kısırlığı Üzerindeki Etkileri Nelerdir?
Varikosel, testislerden kirli kanı uzaklaştıran toplardamarların anormal şekilde genişlemesi ve uzaması sonucunda kanın bu bölgede birikmesiyle oluşan bir hastalıktır. Bu durum, kirli kanın geri akmasına ve testis çevresinde göllenmesine neden olur. Erkek kısırlığının en sık görülen sebebi olarak kabul edilen varikosel, testis dokusuna üç temel mekanizma üzerinden zarar vermektedir.
Testislerde biriken kirli kanın içerisindeki toksik maddeler, doku hasarına yol açar. Ayrıca bölgedeki kan göllenmesi ısı artışına neden olurken, bozulan dolaşım sistemi testis dokusunun yeterli oksijen almasını engeller. Bu olumsuz süreçlerin sonucunda sperm üreten germ hücreleri ölür, kalan hücreler ise kalitesiz sperm üretmeye başlar. Zamanla testis dokusu yumuşayarak hacmini kaybetmeye başlar.
Varikosel Tanısı Nasıl Konulur?
Varikosel teşhisinde en güvenilir yöntem, hastanın ayakta olduğu pozisyonda yapılan fiziksel muayenedir. Elle yapılan muayenede tespit edilen varikosel vakalarında rutin olarak skrotal doppler ultrasonografi tetkikine ihtiyaç duyulmaz. Ancak kısırlık sorunu yaşayan ve fiziksel muayenede bulgu saptanmayan hastalarda skrotal doppler ultrasonografi kullanımı gereklidir. Bazı varikosel vakaları yalnızca bu ileri görüntüleme yöntemiyle teşhis edilebilmektedir.
Varikosel Tedavisinde Altın Standart: Mikrocerrahi
Varikosel hastalığının kesin tedavisi cerrahi müdahaledir. Kısırlık tedavisi gören hastalar için en etkili yöntem mikrocerrahi ile yapılan varikosel ameliyatıdır. Bu operasyonun başarısı ve güvenliği için dikkat edilmesi gereken noktalar şunlardır:
- Ameliyat, özel mikrocerrahi eğitimi almış üroloji uzmanları tarafından gerçekleştirilmelidir.
- Deneyimsiz ellerde yapılan operasyonlarda başarı oranı düşük, nüks (tekrarlama) ihtimali yüksektir.
- Yanlış uygulamalar hastanın testisini kaybetmesine yol açacak ciddi zararlar verebilir.
- Varikosel acil bir cerrahi gerektirmese de çocuk sahibi olamayan hastaların 3 ay içerisinde ameliyat olmaları önerilir.
Varikoselin Üreme Yeteneği ve Tüp Bebek Başarısına Etkisi
Varikosel, sadece sperm sayısını değil, sperm hücresinin DNA yapısını da bozarak yumurtayı dölleme yeteneğini azaltır. Döllenme gerçekleşse dahi, DNA hasarı nedeniyle düşük riski artmaktadır. Uluslararası bilimsel çalışmalar, mikrocerrahi sonrası sperm parametrelerinde belirgin düzelme ve gebelik oranlarında artış olduğunu kanıtlamıştır.
| Durum | Varikosel Ameliyatının Etkisi |
|---|---|
| Sperm Kalitesi | Parametrelerde iyileşme sağlar |
| Döllenme Yeteneği | DNA yapısını düzelterek artırır |
| Tüp Bebek Başarısı | Yardımcı üreme tekniklerinden önce başarıyı artırır |
| Düşük Riski | Sağlıklı sperm yapısı ile riski azaltır |
Özel Durumlar ve Tedavi Alternatifleri Hakkında Uyarılar
Varikosel hakkında bilinmesi gereken diğer önemli hususlar şunlardır:
- Testis Ağrısı: Varikosel, kısırlık dışında ağrı nedeniyle de ameliyat edilebilir. Eğer ağrının kaynağı varikosel ise cerrahi sonrası ağrı geçer; ancak her testis ağrısı varikosel kaynaklı değildir.
- Ergenlik Dönemi: Henüz ergenliğe girmemiş erkeklerde varikosel saptanırsa testis hacmi kontrol edilir. Hacim kaybı varsa ameliyat planlanmalıdır.
- Azospermi: Menide hiç sperm bulunmaması (azospermi) durumunda bazı çalışmalar önerse de varikosel ameliyatının bu hastalara faydası bulunmamaktadır.
- Etkisiz Yöntemler: Varikosel tedavisinde ilaçların veya bitkisel kürlerin hiçbir etkinliği yoktur. Alternatif bir yöntem olan embolizasyon ise düşük başarı ve yüksek komplikasyon oranı nedeniyle günümüzde tercih edilmemektedir.
Prof. Dr. Mete Kilciler
Bahçeşehir Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı
Medicalpark Bursa Hastanesi
