Total Diz Protezi
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Gonartroz Nedir? Diz Eklemi Dejenerasyonu
Gonartroz, diz eklemindeki hyalin kıkırdağın ilerleyici dejeneratif hastalığına verilen tıbbi isimdir. Halk arasında diz kireçlenmesi olarak da bilinen bu durum, en yaygın olarak görülen artroz türü olarak kabul edilir.
Gonartroz Nedenleri ve Risk Faktörleri
Diz ekleminin yapısını bozan ve hastalığın gelişiminde kritik rol oynayan temel faktörler şunlardır:
- Genetik yapı ve ailesel yatkınlık
- Eklem travmaları ve yaralanmalar
- Menisküs yırtıkları ve geçirilmiş menisküs operasyonları
- Obezite (aşırı kilo)
- İlerleyen yaş
Gonartroz Belirtileri Nelerdir?
Hastalık başlangıç aşamasında genellikle yürümekle artan ağrı şeklinde kendini gösterir. Ancak gonartroz ilerledikçe semptomlar şiddetlenerek şu tablolara yol açar:
- Gece ağrıları
- Dizde kilitlenmeler
- Hareket kısıtlılığı
- Eklemde deformite (şekil bozukluğu)
Erken ve Orta Evre Tedavi Yöntemleri
Hastalığın erken evresinde tanı konulması, tedavi başarısı için hayati önem taşır. Erken dönemde NSAİD (non-steroid anti-inflamatuar ilaçlar), zayıflama ve kas güçlendirici egzersizler genellikle yeterli olmaktadır.
Orta dereceli vakalarda ise fizik tedavi uygulamalarından yararlanılır. Ayrıca bu hastalarda eklem içi Na hyaluronik asit uygulamaları ve oral glucosamine tedavisi oldukça başarılı sonuçlar verebilmektedir.
Cerrahi Tedavi Seçenekleri ve Artroskopi
Konservatif yöntemlerden (ilaç, egzersiz, fizik tedavi) yanıt alınamayan genç hastalarda, artroskopik eklem kıkırdağı debridmanı tercih edilir. Bu işlem hastaya protez öncesi zaman kazandırır. Genç ve monokompartmantal (tek bölmeli) artrozu olan hastalarda ise yüksek tibial osteotomi sonuçları oldukça iyi olan bir seçenektir.
Total Diz Protezi ve Ameliyat Süreci
Total diz protezi, genellikle 65 yaş üstü hastalara uygulanmalıdır. Protezin daha uzun ömürlü olması için hastanın 65 yaş üstü, zayıf ve az aktif olması avantaj sağlar. Ameliyat öncesinde hastada diş veya üriner sistem gibi aktif bir enfeksiyon kaynağı bulunmamalı, varsa mutlaka tedavi edilmelidir. Ayrıca operasyon öncesi kardiyolojik muayene ile solunum ve renal fonksiyonların kontrolü zorunludur.
| Protez Bileşenleri | Özellikleri |
|---|---|
| Çimento | Polimetilmetakrilat maddesidir; kemik ile protez arasında fiksasyon sağlar. |
| Metaller | Protezin ana gövdesini oluşturur. |
| Polietilen | Metaller arasına yerleştirilen ara parçadır. |
Ameliyat Sonrası İyileşme ve Komplikasyon Yönetimi
Diz protezi ameliyatı ortalama 1,5-2 saat sürmektedir. Ameliyatta pnömatik turnike kullanılmaması, operasyon sonrası kanama ve ağrıyı azaltırken yara iyileşmesini normal süresinde tutar.
Enfeksiyon ve derin ven trombozu (DVT), total diz protezlerinde en çok çekinilen iki komplikasyondur. Bu riskleri önlemek için:
- Ameliyattan 2 saat önce antibiyotik tedavisine başlanır.
- Derin ven trombozu için fraksiyone heparin, hasta tam mobilize olana kadar kullanılır.
- Genel durumu uygun olan hastalarda iki diz aynı seansta opere edilebilir.
Rehabilitasyon ve İyileşme Takvimi
Ameliyat sonrası süreçte fizik tedavi ve egzersizler iyileşmenin temelini oluşturur:
- 1. Gün: Drenler alınır, hasta kısa mesafe yürütülür ve fizik tedaviye başlanır.
- 2. Gün: Walker yardımıyla yürüyen hasta tuvalete oturabilir.
- 15. Gün: Dikişler alınır.
- 6. Ay: Diz fonksiyonları tamamen normale döner.
İyi planlanmış ve profesyonelce uygulanmış bir diz protezinin ortalama ömrü 15 yıldır.
