The predictors of understanding of honor and attitudes toward honor related violence: ambivalent sexism and system justification
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Çelişik Duygulu Cinsiyetçilik ve Namus Anlayışı Üzerine Bir İnceleme
Bu akademik çalışma, kadınlara ve erkeklere yönelik çelişik duygulu cinsiyetçilik ile sistem meşrulaştırma düzeylerinin, namus anlayışı ve namusu koruma amaçlı kadına yönelik şiddet tutumları üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, toplumsal cinsiyet algılarının ve sistem savunma mekanizmalarının bireylerin namus olgusuna bakış açısını nasıl şekillendirdiği derinlemesine analiz edilmiştir.
Araştırma Metodolojisi ve Katılımcı Profili
Çalışma, Ankara'da bulunan ODTÜ, Ankara Üniversitesi ve Gazi Üniversitesi'nde öğrenim gören toplam 351 lisans öğrencisi (180 kadın, 166 erkek) ile yürütülmüştür. Katılımcıların yaşları 17 ile 30 arasında değişmekte olup yaş ortalaması 21.56 olarak belirlenmiştir. Veri toplama sürecinde aşağıdaki ölçeklerden oluşan kapsamlı bir anket bataryası kullanılmıştır:
- Namus Anlayışı Ölçeği
- Namusu Korumak Amacıyla Kadına Yönelik Şiddete İlişkin Tutumlar Ölçeği
- Çelişik Duygulu Cinsiyetçilik Envanteri (Düşmanca Cinsiyetçilik ve Korumacı Cinsiyetçilik alt ölçekleri)
- Erkeklere Yönelik Çelişik Duygular Envanteri (Erkeklere Yönelik Düşmanlık ve Erkeklere Yönelik Hayranlık alt ölçekleri)
- Ekonomik Sistem Meşrulaştırma Ölçeği
Cinsiyete Göre Namus Algısı ve Şiddet Tutumları
Araştırma sonuçlarını karşılaştırmak amacıyla erkek ve kadın katılımcılar için ayrı doğrusal regresyon analizleri uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, namus algısının ve şiddete yönelik tutumların cinsiyetler arasında farklı değişkenlerle ilişkili olduğunu göstermektedir.
Erkek Katılımcılarda Bulgular
Erkekler arasında, namusu kadın bekaretiyle ilişkilendirme ve erkeği bu bekareti korumaktan sorumlu tutma eğilimi şu durumlarda artış göstermektedir:
- Yüksek düzeyde Düşmanca Cinsiyetçilik (HS)
- Yüksek düzeyde Erkeklere Yönelik Hayranlık (BM)
- Düşük düzeyde Erkeklere Yönelik Düşmanlık (HM)
Kadın Katılımcılarda Bulgular
Kadınlar arasında ise namusun bekaretle özdeşleştirilmesi ve koruma sorumluluğunun erkeğe yüklenmesi şu faktörlerle güçlü bir şekilde öngörülmektedir:
- Yüksek düzeyde Erkeklere Yönelik Hayranlık (BM)
- Yüksek düzeyde Sistem Meşrulaştırma
| Değişken Grubu | Namusu Koruma Amaçlı Şiddetle İlişkili Faktörler |
|---|---|
| Erkekler | Erkeklere Yönelik Hayranlık (BM) ile pozitif ilişki |
| Kadınlar | Erkeklere Yönelik Hayranlık (BM) ve Ekonomik Sistem Meşrulaştırma (ESJ) ile pozitif ilişki |
Çalışmanın Literatüre Katkıları
Bu tez çalışması, psikoloji literatüründe kritik bir boşluğu doldurmayı hedefleyerek üç temel alanda özgün katkı sunmaktadır:
- Psikoloji literatüründe daha önce yeterince ele alınmamış olan "namus" kavramını detaylı bir şekilde incelemektedir.
- Namus Anlayışı Ölçeği ve Namusu Korumak Amacıyla Kadına Yönelik Şiddete İlişkin Tutumlar Ölçeği adıyla iki yeni ölçme aracını akademik dünyaya kazandırmaktadır.
- Konuyu analiz ederken çelişik duygulu cinsiyetçilik ve sistem meşrulaştırma kuramı perspektiflerini birleştirerek kapsamlı bir teorik çerçeve sunmaktadır.
