SÜT İÇTİĞİNİZDE KARNINIZ MI AĞRIYOR ?

Sağlıklı Beslenme ve Sütün Besin Değeri

Sağlıklı beslenme; sağlığı korumak, geliştirmek ve yaşam kalitesini yükseltmek amacıyla vücudun ihtiyaç duyduğu besin öğelerini yeterli ve dengeli miktarda, uygun zamanda alma eylemidir. Bu bilinçli eylem, vücudun temel yapı taşlarını sağlayan besinlerin doğru seçilmesiyle başlar. Bu noktada, beslenme düzenimizin en önemli bileşenlerinden biri olan süt ve süt ürünleri öne çıkmaktadır.

Süt, genellikle sadece protein ve kalsiyum kaynağı olarak bilinse de aslında sağlıklı yağlar ve az miktarda karbonhidrat içeren mucizevi bir besindir. Ancak sütün içeriğinde bulunan doğal bir şeker olan laktoz, bazı bireylerde sindirim problemlerine yol açabilmektedir. Bu durum, sütün besleyici değerinden tam anlamıyla faydalanılmasını zorlaştırabilir.

Laktoz İntoleransı Nedir ve Neden Olur?

Laktoz, ince bağırsakta bulunan laktaz enzimi aracılığıyla glikoz ve galaktoza parçalanarak sindirilir. Eğer vücudumuzda yeterli miktarda laktaz enzimi sentezlenemezse, laktoz parçalanamaz ve emilemez. Bilimsel olarak laktoz intoleransı olarak adlandırılan bu durum, sindirim sisteminde çeşitli rahatsızlıklara neden olur.

Ülkemizde de oldukça sık görülen bu sorunun temel nedenleri arasında şunlar yer almaktadır:

• Sütten kesildikten sonra süt içme alışkanlığının sürdürülmemesi.
• Aile tarafından süt içme alışkanlığının kazandırılmaması.
• Süt yerine sadece peynir ve yoğurt gibi diğer kalsiyum kaynaklarının tercih edilmesi.

Laktoz İntoleransının Belirtileri ve Görülme Sıklığı

Yapılan araştırmalar, yetişkin bireylerin %12'sinde laktoz intoleransı görüldüğünü ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, günlük 12 grama kadar alınan laktozun genellikle ciddi bir sorun yaratmadığı bilimsel çalışmalarla desteklenmiştir. Laktoz içeren bir ürün tüketildikten 30 dakika ile 2 saat arasında ortaya çıkan temel bulgular şunlardır:

• Bulantı ve kusma
• İshal
• Gaz ve şişkinlik
• Karın krampları

Yoğurt ve Peynir Tüketiminin Önemi

Laktoz intoleransı olan bireyler için yoğurt, süte göre çok daha kolay sindirilebilir bir alternatiftir. Yoğurdu fermente eden bakteriler aynı zamanda laktaz enzimi ürettikleri için laktozun sindirimi kolaylaşır. Bu sebeple, yoğurt tüketimi laktoz intoleransı olan kişilerde genellikle şiddetli semptomlara yol açmaz.

Peynir çeşitleri arasında da laktoz içermeyen pek çok seçenek bulunmaktadır. Aşağıdaki tabloda laktoz hassasiyeti olanların tercih edebileceği peynirler listelenmiştir:

Tedavi Yöntemleri ve Alternatif Kalsiyum Kaynakları

Laktoz intoleransının tedavisi oldukça kolaydır ve en etkin yöntem laktoz içeren ürünlerin beslenme programından çıkarılmasıdır. Laktoz alımını kontrol edemeyen bireyler, doktor veya diyetisyen kontrolünde laktaz içeren tabletler ya da damlalar kullanabilirler.

Süt ürünleri kalsiyum açısından eşsiz kaynaklar olduğu için, bu besinler kısıtlandığında kalsiyum açığı oluşabilir. Kalsiyum, büyüme ve kemik gelişimi için elzem bir mineraldir. Bu eksikliği gidermek için diyete şu besinler eklenmelidir:

• Yeşil yapraklı sebzeler
• Balık çeşitleri

Eğer süt tükettikten sonra yukarıda belirtilen sindirim sorunlarını yaşıyorsanız, vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurmalısınız. Laktoz intoleransının çözülemeyecek bir sorun olmadığını unutmayın.