Sosyal fobi!

Sosyal Fobi: Utangaçlığın Ötesindeki Kaygı Bozukluğu

Sosyal fobi, bireyin başkaları tarafından izlenme ve değerlendirilme korkusu yaşaması olarak tanımlanan bir kaygı bozukluğudur. Bu durum, basit bir utangaçlık seviyesinden toplum içine çıkamamaya kadar uzanan geniş bir yelpazede görülebilir. Normal şartlarda insanlar belirli durumlarda geçici utanç hissedebilirken, sosyal fobisi olan kişilerde bu durum sürekli ve engelleyici bir hal alır.

Sosyal Fobinin Toplumsal Etkileri ve Eşlik Eden Durumlar

Sosyal fobi toplumumuzda oldukça sık rastlanan bir durumdur. Genellikle tek başına görülmez; bu tabloya çoğunlukla depresyon, agorafobi (açık alan korkusu) ve panik bozukluk gibi diğer psikolojik rahatsızlıklar eşlik eder. Sosyal fobili bireyler, yaşadıkları yoğun kaygıyı dindirmek ve rahatlamak amacıyla şu eğilimleri gösterebilirler:

• Alkol kullanımı
• İlaç bağımlılığı
• Aşırı yemek yeme (kendini yemeğe vurma)

Sosyal Fobinin Günlük Yaşam ve Başarı Üzerindeki Olumsuz Etkileri

Sosyal fobik kişiler, adeta izole bir yaşam sürerler ve çoğu için dışarı çıkmak bir işkenceye dönüşebilir. Sürekli kaçınma davranışı sergiledikleri için başarı oranları düşüktür ve birçok hayat fırsatını kaçırırlar. Kendilerini yeterince gösteremeyen bu bireylerin, yaşadıkları durumu gizleme çabaları olayları daha karmaşık ve kötü bir hale sokabilir.

Sosyal Fobinin Temelindeki Korkular

Bu hastalığın kökeninde yatan temel duygular şunlardır:

• Reddedilme korkusu
• Olumsuz değerlendirilme endişesi
• Rezil olma korkusu

Sosyal Fobi Neden Olur? Aile Faktörünün Rolü

Özgüvenleri düşük olan sosyal fobikler, genellikle bağımlılığı onaylayan aile yapılarından gelmektedir. Pek çoğunda “ailenin iyi çocuğu olma” sendromu gözlemlenir. Uslu, utangaç ve az konuştuğu için onaylanıp sevgi gören çocuklarda bu rahatsızlığın görülme sıklığı daha fazladır.

Sosyal Fobinin En Sık Görüldüğü Durumlar

Sosyal fobi belirtileri özellikle belirli sosyal etkileşimler sırasında tetiklenir. En yaygın tetikleyiciler şunlardır:

1. Topluluk önünde konuşma yapmak
2. Toplum arasında bulunmak
3. Başkalarının önünde yemek yiyip içmek
4. Otorite konumundaki kişilerle iletişim kurmak
5. Herhangi bir sırada beklerken ilginin üzerine yönelmesi
6. Genel tuvaletleri kullanmak
7. Karşı cinsle konuşmak

Sosyal Fobinin Fiziksel Belirtileri Nelerdir?

Sosyal fobikler, kaygı anında sadece zihinsel değil, bir dizi fiziksel sıkıntı da yaşarlar. En sık karşılaşılan fiziksel belirtiler şunlardır:

Sosyal Fobi Tedavi Edilebilir mi?

Sosyal fobi tedavi edilebilir bir hastalıktır. Bu kişilere yönelik "çekinecek ne var?" veya "neden utanıyorsun?" gibi yaklaşımlar fayda sağlamaz; çünkü hastalar bu durumu kontrol edemediklerini belirtirler. Sosyal fobiyi gizlemek yerine bir uzmandan destek almak en doğru adımdır. Günümüzde ilaç tedavisi ve psikoterapi kombinasyonu, bu rahatsızlığın tedavisinde oldukça başarılı sonuçlar vermektedir.