SKOLYOZDA ERKEN TANI ÖNEMLİDİR!!

Skolyoz Nedir? Omurga Yapısında Meydana Gelen Değişimler

Skolyoz, tıbbi adıyla omurga eğriliği, omurganın sağa veya sola doğru anormal bir şekilde yer değiştirmesi olarak tanımlanmaktadır. Sağlıklı bir omurga yapısında omurlar, arkadan bakıldığında düz bir hat şeklinde uzanırken; skolyoz durumunda omurlar yanlara doğru eğilir ve eş zamanlı olarak kendi eksenleri etrafında dönebilir.

Omurgadaki bu değişim arkadan bakıldığında belirgin bir S şekli oluşturabileceği gibi, bazen hiçbir dış belirti vermeyebilir. Bu gibi durumlarda teşhis, hastanın öne doğru eğilmesiyle yapılan fiziksel muayene veya röntgen görüntülemesi yardımıyla konulmaktadır. Günümüzde tek taraflı çanta kullanımı ve bilgisayar başındaki yanlış duruş alışkanlıkları nedeniyle birçok bireyde farklı seviyelerde skolyoz görülmektedir.

Eğrilik derecesi 10 derecenin üzerinde olan vakalarda, gerekli tetkikler sonucunda resmi skolyoz tanısı konulmakta ve tedavi süreci planlanmaktadır. Erken teşhis ve tedavi uygulamalarında başarı şansı %100’e yakın seyretmektedir.

Skolyozun Belirtileri Nelerdir?

Skolyoz, vücut simetrisini farklı şekillerde etkileyebilen bir rahatsızlıktır. En sık karşılaşılan skolyoz belirtileri şu şekilde sıralanmaktadır:

• Kalça ve omuz seviyeleri arasında belirgin bir eşitsizlik,
• Göğüs kafesinde asimetrik görünüm ve bir kürek kemiğinde yükselti,
• Bir bacağın diğerinden daha uzun olduğu hissi,
• Kollar ile vücut arasındaki mesafenin farklılaşması ve genel vücut görüntüsünün bozulması,
• Tesadüfen çekilen röntgen filmlerinde fark edilen eğrilikler,
• Antrenörler veya beden eğitimi öğretmenleri tarafından gözlemlenen duruş bozuklukları.

Skolyoz Tipleri ve Sınıflandırılması

Skolyoz, oluşum nedenlerine ve başlangıç dönemlerine göre dört ana grupta incelenmektedir:

1. Doğuştan (Konjenital) Skolyoz: Omurganın göğüs veya bel bölgelerinde görülen bu eğrilik, doğumdan itibaren mevcuttur. Genellikle 0-3 yaş aralığında fark edilir ve çocuk felci gibi durumlarla benzerlik gösterebilir.
2. Polio (Çocuk Felci) Kaynaklı Skolyoz: Beyin felci veya kas erimesi gibi durumlar sonucunda oluşan kas felçleri, omurga dengesini bozarak skolyoza yol açabilmektedir.
3. İdiyopatik Skolyoz: En sık rastlanan skolyoz türüdür ve kalıtsal faktörlere dayandığı düşünülmektedir. Özellikle ergenlik döneminde ortaya çıkan bu tür, kız çocuklarında fiziksel değişimleri saklama çabası (göğüs gizleme vb.) gibi psikolojik süreçlerle de tetiklenebilir. Omurga büyümesi tamamlanana kadar düzenli kontrol hayati önem taşır.
4. Serebral Palsi Bağlantılı Skolyoz: Spastik hastalarda ve sürekli tekerlekli sandalye kullanan bireylerde, yanlış oturma pozisyonlarına bağlı olarak gelişen skolyoz türüdür.

Skolyoz Tedavi Yöntemleri

Skolyoz tedavisinde izlenecek yol, eğriliğin derecesine ve hastanın yaş grubuna göre belirlenmektedir. Erken müdahale, cerrahi gereksinimini minimize eden en önemli faktördür.

Özellikle ergenlik döneminde omurga büyümesi devam eden çocuklarda, %40 ve üzerindeki eğriliklerde cerrahi yöntemler öncelikli olarak değerlendirilmektedir. Tedavi sürecinin başarısı, tanının konulduğu evre ile doğrudan ilişkilidir.