SKOLYOZ NEDİR VE TEDAVİSİ NASIL PLANLANIR?

Skolyoz Nedir? Tanımı ve Genel Özellikleri

Skolyoz, omurgaya arkadan bakıldığında fark edilen, omurganın yana doğru 10 derece ve üzerindeki eğriliğine verilen tıbbi isimdir. Bu durum yalnızca kozmetik bir bozukluk olmayıp, bireyin genel yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilen bir sağlık sorunudur. Omurganın dinamiği bozulduğunda şiddetli ağrılara yol açabilen skolyoz, ileri seviyelerde akciğer fonksiyonlarını da olumsuz yönde etkileyebilir.

Skolyozun Türleri ve Görülme Sıklığı

Skolyoz yaşamın her döneminde ortaya çıkabilen bir rahatsızlıktır. En sık karşılaşılan türü, nedeni tam olarak bilinmeyen ve adölesan idyopatik skolyoz olarak adlandırılan tipidir. Bu türde genetik ve çevresel faktörlerin etkili olduğu düşünülmekte olup, ergenlik dönemindeki kız çocuklarında erkeklere oranla 8-10 kat daha sık görülmektedir.

Diğer skolyoz türleri ise şu şekilde sınıflandırılmaktadır:

• Nöromuskuler Skolyoz: Kas ve sinir hastalıklarına bağlı gelişir. Serebral palsi (CP), çocuk felci sekeli, meningomiyelosel ve muskuler distrofi gibi hastalıklarda görülür.
• Konjenital Skolyoz: Doğuştan gelen omurga anomalileri ile birlikte görülür ve genellikle ilerleyici bir seyir izler.
• İleri Yaş Skolyozu: Travma, enfeksiyon, romatizmal hastalıklar, osteoporoz (kemik erimesi) ve osteoartrit (kireçlenme) sonucunda gelişebilir.

Skolyoz Belirtileri Nelerdir?

Skolyozun teşhisinde fiziksel bulgular büyük önem taşır. Sırttaki belirgin eğriliğin yanı sıra hastada şu semptomlar gözlemlenebilir:

• Omuz seviyelerinde eşitsizlik ve omuzda düşüklük,
• Kürek kemiğinin dışarıya doğru çıkıntılı durması,
• Göğüs kafesinde simetri kaybı ve kalça asimetrisi,
• Vücut dengesinde bozulma ve çeşitli cilt değişiklikleri.

Skolyoz Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar

Skolyoz tedavisi, belirli algoritmalar üzerinden kişiye özel olarak planlanır. Özellikle erken teşhis edilen ve düşük açılı eğriliklerde koruyucu tedaviler ön plandadır. Tedavi süreci; egzersiz, korseleme ve cerrahi olmak üzere üç ana başlıkta incelenir.

Egzersiz ve Fizyoterapi Uygulamaları

Skolyozda egzersiz planlaması hayati önem taşır. Bu alanda Schroth yöntemi ile yapılan 3 boyutlu egzersizler öne çıkmaktadır. Yaklaşık 1 saat süren bu yoğun programlar; germe, güçlendirme ve solunum tekniklerini içererek vücut dengesini yeniden yapılandırır.

Son yıllarda teknolojik bir destek olarak Valedo adı verilen biofeedback mekanizmalı cihazlar da kullanılmaktadır. Bilgisayar oyunu benzeri bir ortamda sunulan bu sistem, hastayı motive ederek şu pozisyonlarda çalışılmasına olanak tanır:

• Ayakta ve oturur konumda egzersizler,
• Diz çökme ve denge çalışmaları,
• Plank ve yan plank gibi gövde kaslarını güçlendiren pozisyonlar.

Korse Tedavisi Kriterleri

Korse kullanımı, belirli kriterlere sahip hastalarda eğriliğin ilerlemesini durdurmak amacıyla tercih edilir. İdeal korseleme şartları şunlardır:

Cerrahi Tedavi Ne Zaman Gereklidir?

Cerrahi müdahale, konservatif yöntemlerin yetersiz kaldığı durumlarda gündeme gelir. Cobb açısı 40 derecenin üzerinde olan, eğriliği progresif (ilerleyici) seyreden ve korse tedavisinden sonuç alınamayan iskelet gelişimi tamamlanmış hastalarda cerrahi işlem uygulanabilmektedir.