Şişmanlıkla ilgili 5 soru 5 cevap

Şişmanlık Nedir? Nedenleri ve Komplikasyonları Nelerdir?

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından hazırlanan sağlık raporlarına göre şişmanlık, vücutta aşırı miktarda yağ birikmesiyle karakterize edilen ve mutlaka tıbbi müdahale gerektiren kronik bir sağlık sorunudur. Bu durum; aşırı kalori alımı, fiziksel aktivite yetersizliği, genetik yatkınlık, hormonal dengesizlikler, psikolojik faktörler ve sigarayı bırakma gibi çeşitli nedenlerle ortaya çıkabilmektedir. Günümüzde şişmanlığın, yaşam süresini ve kalitesini doğrudan etkileyen 53 farklı hastalığın temel tetikleyicisi olduğu bilinmektedir.

Obeziteye bağlı olarak gelişebilecek başlıca komplikasyonlar şunlardır:

• Kalp ve damar hastalıkları ile hipertansiyon
• Şeker hastalığı (Tip 2 Diyabet)
• Belirli kanser türleri ve solunum yolu rahatsızlıkları
• Karaciğer yağlanması ve safra kesesi hastalıkları
• Eklem rahatsızlıkları, adet düzensizlikleri ve kısırlık

Şişmanlık Tedavisinde İlk Yapılması Gerekenler Nelerdir?

Çok faktörlü bir hastalık olan şişmanlığın tedavisinde multidisipliner bir yaklaşım benimsenmesi esastır. Tedavi süreci; doktor, diyetisyen, spor aktivite uzmanı ve psikologdan oluşan uzman bir ekip tarafından yönetildiğinde en sağlıklı sonuçlar alınmaktadır. Her bireyin metabolizması, tıpkı parmak izi gibi kendine özgü olduğu için diyet programları mutlaka kişiye özel olarak planlanmalıdır.

Klinik süreç, uzman bir doktor kontrolünde yapılacak muayene ve kan tahlillerinin yorumlanmasıyla başlar. Ardından diyetisyen eşliğinde tıbbi beslenme tedavisi, egzersiz ve davranış değişikliği programları uygulanır. Önemli bir kural olarak; diyet, egzersiz ve davranış değişikliği tedavileri en az 3 ay boyunca uygulanmadan cerrahi müdahale veya ilaç tedavisine başvurulmamalıdır.

Zayıflama Tedavisinde Yapılan En Temel Hata Nedir?

Zayıflama sürecindeki en büyük hata, kişiye özel olmayan, genelgeçer programların uygulanmasıdır. Piyasada popüler olan İsveç, Dukan, Karatay veya Hollywood diyeti gibi isimlerle anılan şok diyetler, başlangıçta hızlı kilo kaybı sağlasa da kaybedilen kiloların kısa sürede fazlasıyla geri alınmasına neden olur. Bu durum, bireyde başarısızlık hissi yaratarak umutsuzluğa yol açar.

Hızlı kilo kaybının vücut üzerindeki olumsuz etkileri şunlardır:

• Yağsız vücut kitlesinin (kas) kaybı
• Bazal metabolizma hızının kalıcı olarak yavaşlaması
• Önemli minerallerin eksikliği ve hayati riskler
• Metabolizmanın bozularak yaşam süresinin kısalması

Sağlıklı Bir Zayıflama İçin Nasıl Bir Merkeze Başvurulmalıdır?

Sağlıklı bir sonuç için doktor, diyetisyen ve psikolog gibi uzmanların bir arada çalıştığı merkezler tercih edilmelidir. Son dönemde rağbet gören konaklamalı sağlıklı yaşam merkezleri, kişiye özel mönüler ve grup aktiviteleri ile kilo verme sürecini daha sürdürülebilir kılmaktadır. Ancak bu geniş pazarda sunulan bitkisel tabletler, zayıflama çayları veya tek tip beslenme vaatlerine karşı dikkatli olunmalıdır.

Gerçek bir ağırlık kaybı, yalnızca vücuttaki yağ kitlesinin azalması ile mümkündür. Kas ve su kaybı, kalıcı bir zayıflama sağlamadığı gibi sağlık açısından da ciddi riskler taşır. Bu nedenle zayıflama süreci, alanında yetkin uzmanlar ve kurumlar tarafından yönetilmelidir.

Doğru Kilo Verme Hedefi Nasıl Belirlenir?

Dünya Sağlık Örgütü, sağlıklı bir ağırlık kaybının ayda 2 ile 4 kg arasında olması gerektiğini belirtmektedir. Çok ileri seviye obezite durumlarında veya cerrahi hazırlık süreçlerinde, uzman gözetimi altında bu miktar ayda 6 kg’a kadar çıkabilir. Hedef belirlenirken haftalık olarak mevcut ağırlığın ortalama %1’i kadar kayıp yaşanması ideal kabul edilir.

Sonuç olarak başarılı bir zayıflama programı; bireyin yaşam tarzına uygun, yeterli ve dengeli beslenme alışkanlığı kazandıran bir yapıda olmalıdır. Sadece diyet yeterli değildir; kalıcı başarı için egzersiz ve davranış değişikliği tedavisiyle desteklenen bir yaşam tarzı değişikliği şarttır.