ŞİMDİ VE BURADA:

Psikolojik Sağlıkta Zaman Algısı: Geçmiş, Gelecek ve An

Bilimsel araştırmalar, bireylerin zaman algısı ile ruhsal durumları arasında doğrudan bir bağ olduğunu kanıtlamıştır. Geçmişe odaklı yaşayan bireylerde depresif belirtiler gözlemlenirken, sürekli geleceği düşünerek yaşayanlarda anksiyete (kaygı) belirtileri ön plana çıkmaktadır. Psikolojik açıdan sağlıklı bir birey, anda kalabilen ve "şimdi ve burada" felsefesini hayatına entegre edebilen kişidir.

Geçmiş ve Gelecek Odaklı Yaşamanın Olumsuz Etkileri

Her bireyin geçmişinde az ya da çok can sıkıcı ve üzücü olaylar mevcuttur. Bu olaylar uzak bir geçmişe ait olabileceği gibi yakın zamanda da gerçekleşmiş olabilir. Ancak bu olumsuz deneyimleri sürekli düşünmek, bireyin enerjisini düşürerek mutsuzluk ve sinirlilik haline yol açar. Bu durum, günlük sorumlulukların aksamasına veya normalde yapılmayacak hataların yapılmasına neden olarak bireyi her yönden olumsuz etkiler.

Benzer şekilde, gelecek de bireyler üzerinde belirli bir düzeyde kaygı uyandırır. Geleceğe dair duyulan bu endişeler genellikle şu unsurlardan kaynaklanır:

• Yaklaşan önemli bir sınav,
• Kariyerdeki terfi ihtimalleri,
• Ödenmesi gereken borçlar ve maddi yükümlülükler.

Bu tür düşünceler bireyi gergin bir ruh haline sürükleyerek; odaklanma sorunlarına, iş verimliliğinin düşmesine ve karşısına çıkan yeni fırsatları değerlendirememesine neden olur.

Anda Kalmanın Yolları: Şimdi ve Burada

Zihni yoran bu düşüncelerden ve kötü ihtimal senaryolarından kurtulmanın en etkili yolu anda kalabilmektir. Geçmiş hatalar veya gelecek planları elbette düşünülmesi gereken konulardır; ancak bu süreci yönetmek için kendinize küçük molalar vermeniz gerekir. Bu molalar 5 dakikadan birkaç saate kadar değişebilir.

Duyularla Ana Odaklanma Pratiği

Zihninizi sakinleştirmek için daha önce keyif aldığınız ve size iyi gelen aktivitelere yönelmelisiniz. Bu süreçte beş duyunuzu aktif olarak kullanmak, anı hissetmenizi kolaylaştıracaktır. Uygulayabileceğiniz bazı adımlar şunlardır:

1. Aktivite Seçimi: Komedi filmi izlemek, şarkı dinlemek, dans etmek veya yürüyüş yapmak gibi size zarar vermeyen eylemlere yönelin.
2. Derin Nefes Egzersizi: Gözlerinizi kapatarak burnunuzdan derin bir nefes alın ve bulunduğunuz ortamın kokusunu hissedin.
3. Gözlem Yapma: Gözlerinizi açtığınızda çevrenize bakın ve o anın keyifli detaylarına odaklanın.
4. Fiziksel Farkındalık: O an sadece su içiyor veya yemek yiyor olsanız bile, tadı ve hissettirdiklerini her zerrenizle yaşayın.

Sonuç olarak, stres yaratan unsurları o an için zihninizden uzaklaştırarak sonraya ertelemek, zihinsel bir özgürlük sağlar. "Carpe diem" yani anı yaşama ilkesini benimseyerek, yaşadığınız her anı hissedebilir, bu sayede çok daha huzurlu ve mutlu bir ruh haline kavuşabilirsiniz.