Psikoterapi sürecinde danışanların bir psikoterapistten en çok ne beklediği, hem bireysel deneyimlere hem de genel olarak sağlıklı bir terapötik ilişkinin temel taşlarına dayanır. Yakın zamanda sosyal medyada paylaşılan bir derlemede, birçok kişinin ortak beklentileri oldukça net bir şekilde ortaya konmuş. Bu beklentiler, terapinin başarısında en kritik unsurlardan biri olan terapist-danışan uyumunun da ana hatlarını çiziyor.İşte gerçek danışan deneyimlerinden derlenen başlıca beklentiler ve bunların ne anlama geldiği üzerine bir bakış:1. Yargılamadan, Empatiyle ve Tam Dikkatle DinlenmekÇoğu kişi ilk sırada şunu belirtiyor: “Merakla, empatiyle, açık fikirli olarak ve yargılamadan beni dinlemesini bekliyorum.”
Bu, terapinin en temel taşıdır. İyi bir terapist, sizin anlattıklarınızı kendi değer yargılarıyla elemek yerine, gerçekten anlamaya çalışır. Tamamen size odaklanır, telefonla oynamaz, saate bakıp durmaz, seansı bölmez. Bu “var olma” hissi, birçok danışanın yıllardır ilk defa gerçekten duyulduğunu hissettiği andır.2. Kendi Sorunlarını Sürece Karıştırmamak“Kendi sorunlarını, benimkilerden ayrı tutacak kadar eğitimli, deneyimli ve psikoterapi bilgisine sahip olmalarını bekliyorum.”
Terapistin kendi çözülmemiş meselelerini, önyargılarını veya gündemini danışana yansıtmaması (countertransference yönetimi) profesyonelliğin olmazsa olmazıdır. Bu beklenti, terapistin kendi kendi terapi sürecini tamamlamış veya düzenli süpervizyon alıyor olmasını da işaret eder.3. Danışanın Çıkarını Her Şeyin Üstünde Tutmak“En iyi şekilde çıkarlarımı gözetmelerini ve kendi gündemlerini seanslarımıza dayatmamalarını umuyorum.”
Bazı terapistler farkında olmadan kendi teorik yaklaşımını dayatabilir veya “şunu yapmalısın” tarzı direktifler verebilir. Oysa sağlıklı terapide yönlendirme değil, sizin kendi cevaplarınızı bulmanıza alan açılır.4. Ulaşılabilirlik ve Süreklilik“Onlarla çalışmak istediğim sürece benim için ulaşılabilir olmalarını… emeklilik ya da fiziksel sağlık sorunları dışında devam edebilmelerini bekliyorum.”
Terapi uzun soluklu bir bağ kurmayı gerektirebildiği için ani kesintiler güveni zedeler. Tabii ki hayat sürprizlerle dolu; ancak terapist bu konuda şeffaf olmalı ve geçiş sürecini iyi yönetmelidir.5. Duygusal Dengeli, Merhametli ve Esnek Olmak“Merhametli, ilgili ve duygusal olarak dengeli olmalarını… zaman zaman esprili ve eğlenceli olmalarını… beni zaman zaman zorlayacaklarını ama gerektiğinde geri adım atacaklarını umuyorum.”
İyi bir terapist ne tamamen mesafeli bir robot ne de aşırı duygusal bir arkadaş olmalıdır. Gerektiğinde nazikçe zorlar (challenge), gerektiğinde ise koruyucu bir şekilde durur (contain). Esprili anlar ise buzları eritir ve insanî bir bağ kurar – tabii ki dozunda.6. Profesyonel Standartlar ve Etik Kurallar

• Seansların zamanında başlaması ve bitmesi

• Gizliliğin (yasal zorunluluklar hariç) mutlak korunması

• Mali konuların şeffaf ve hassas yönetilmesi

• Lisansların güncel tutulması, düzenli eğitim ve süpervizyon

• Uzaktan seanslarda bile kaliteli bir fiziksel/zihinsel alan yaratılması

Bunlar “lüks” değil, asgari şartlardır. Birçok danışan bunları özellikle vurgular çünkü ihlal edildiğinde güven tamamen kaybolur.Sonuç: Terapi İlişkisi Bir Ortaklık, Ama Sorumluluklar FarklıDanışanlar genellikle şunu bekliyor:
“Benimle gerçekten ilgilen, beni gerçekten gör, beni gerçekten duy ve profesyonel sınırlarını koru. Kendi içsel çalışmanı yapmış ol ki benimkine alan açabilesin. Gerektiğinde beni nazikçe it, gerektiğinde sar.”Bu liste aslında çok şey anlatıyor: İnsanlar terapiden mucize değil, güvenilir bir ilişki bekliyor. Hızlı çözüm, sihirli tavsiye veya “her şeyi bilen” bir otorite değil; kendilerini yargılamadan karşılayan, sınırlarını bilen, tutarlı ve yetkin bir eşlikçi arıyorlar.Eğer siz de “Profesyonel yardım” almayı düşünüyorsanız, bu beklentileri aklınızın bir köşesinde tutun. İlk görüşmede terapistinize şu soruları sorabilirsiniz:

• Benim gibi danışanlarla çalışma deneyiminiz nedir?

• Yaklaşımınız nedir ve seanslar genellikle nasıl ilerler?

• Gizlilik kurallarınız nelerdir?

• Zorlandığımda bana nasıl destek olursunuz?

Ve en önemlisi: Kendinize sorun → “Bu kişiyle konuşurken kendimi güvende ve anlaşılmış hissediyor muyum?”Çünkü terapi tekniğin ötesinde, öncelikle güvenli bir ilişki kurabilmektir.Siz ne düşünüyorsunuz? Bir psikoterapistten en çok hangi özelliği bekliyorsunuz veya geçmiş deneyimlerinizde en çok neyin eksikliğini hissettiniz? Yorumlarda paylaşabilirsiniz.

Eğer bir gün, "Profesyonel Yardım"a ihtiyaç duyarsanız, bir psikoterapistten ne bekliyorsunuz? şeklindeki Soruma gelen cevapları derledim;

Sizde beklentinizi yoruma yazın lütfen !

+Merakla, empatiyle, açık fikirli olarak ve yargılamadan beni dinlemesini bekliyorum.

+Kendi sorunlarını, benimkilerden ayrı tutacak kadar eğitimli, deneyimli ve psikoterapi bilgisine sahip olmalarını bekliyorum.

+En iyi şekilde çıkarlarımı gözetmelerini ve kendi gündemlerini seanslarımıza dayatmamalarını umuyorum.

+Onlarla çalışmak istediğim sürece benim için ulaşılabilir olmalarını, emeklilik ya da fiziksel sağlık sorunları yüzünden devam edip edemeyecekleri durumlar dışında bekliyorum.

+Eğitimlerinin, deneyimlerinin ve kendi psikoterapilerinin bana dair içsel mücadelelerime dair anlayış geliştirmeye yeterli hazırlıkta olduğunu düşünüyorum.

+Merhametli, ilgili ve duygusal olarak dengeli olmalarını bekliyorum.

+Uygun zamanlarda, seanslarda esprili ve eğlenceli olmalarını bekliyorum.

+Seanslarımız boyunca tam dikkatlerini vermelerini bekliyorum.

+Seansları zamanında başlatıp bitirmelerini ve planlandığı gibi gelmelerini istiyorum.

+Beni zaman zaman zorlayacaklarını ama gerektiğinde geri adım atacaklarını umuyorum; bu da o anda benim alabileceğim bir şey olmadığında geçerli.

+Yüksek lisans, doktora ve sonrası eğitimlerini tamamlamalarını ve yaptıkları işten etkilendikleri için eğitimlerine devam etmelerini tavsiye ediyor /öneriyorum.

+Uygun lisansları koruyacaklarını ve mali konuları hassasiyetle yöneteceklerini umuyorum.

+Kesintileri en aza indirmek için ellerinden geleni yapmalarını ve uzaktan seans olsa bile, düşünceli ve nazik bir fiziksel alan yaratmalarını bekliyorum.

+Gizliliğimi koruyacaklarını ve yasal olarak gerekmeyen durumlar dışında onlara söylediklerimi paylaşmayacaklarını umuyorum.

Sizde beklentinizi yorumlara yazın ve iletişime geçin size uygun seans planlayalım lütfen !