Prostat kanserinin en yeni tanısı ve tedavisi
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Prostat Kanseri Yönetiminde Akıllı Moleküller: PSMA Nedir?
PSMA (Prostat Spesifik Membran Antijeni), prostat kanseri hücrelerinin yüzeyinde yoğun olarak bulunan özel bir antijen proteinidir. Tıpkı bir anahtarın kilide uyumu gibi, bu antijene bağlanabilen özel antikorlar geliştirilmiştir. Bu antikorlar vücuda enjekte edildiğinde hedef hücreleri hassas bir şekilde bulabildikleri için akıllı molekül olarak adlandırılmaktadır.
Bu teknoloji, prostat kanserinin hem teşhisinde hem de tedavisinde devrim niteliğinde bir yaklaşım sunmaktadır. PSMA molekülü, Ga-68 radyoaktif maddesi ile işaretlendiğinde PET/BT görüntülemesinde kullanılırken; Lu-177 ile işaretlendiğinde doğrudan kanserli dokuları hedef alan bir tedavi yöntemine dönüşmektedir.
PSMA-PET/BT ile Hassas Tanı ve Evreleme
Prostat kanseri, erkeklerde en sık görülen kanser türleri arasında yer almaktadır. Tedavi planının (cerrahi, ilaç veya ışın tedavisi) doğru belirlenebilmesi için hastalığın yayılımını gösteren evreleme süreci kritik öneme sahiptir. Geleneksel yöntemler olan BT, MR ve kemik sintigrafisi evrelemede her zaman yeterli başarıyı sağlayamamaktadır.
Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı bünyesinde üretilen ilaçlarla uygulanan PSMA-PET yöntemi, hastalığın durumunu geleneksel yöntemlere göre çok daha kolay ve doğru bir şekilde tespit edebilmektedir. Bu yöntemin öne çıkan özellikleri şunlardır:
- Tüm vücut görüntülemesi yapılarak hastalıklı dokular net bir şekilde tespit edilir.
- Hastalara çok yüksek radyasyon verilmez.
- Uygulanan ilacın hasta üzerinde bilinen bir yan etkisi yoktur.
- İşlem süresi yaklaşık 30-45 dakika sürmektedir.
- Mevcut tüm PET cihazları ile uygulanabilir bir yöntemdir.
İleri Evre Prostat Kanserinde Atom Tedavisi (Lu-177-PSMA)
Prostat kanseri, uygulanan tedavilere rağmen ilerleme gösterebilir ve PSA değerlerinde yükselme ile birlikte kemik ağrılarına yol açan metastazlar gelişebilir. Bu aşamadaki hastalar için Atom Tedavisi (Lu-177-PSMA) etkili bir seçenek olarak öne çıkmaktadır.
Dünyada sınırlı merkezde, Türkiye'de ise ilk kez ekibimiz tarafından uygulanan bu tedavi, son 1.5 yılda çok sayıda hastada başarılı sonuçlar vermiştir. Tedavinin hasta konforu ve başarı oranları aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Parametre | Tedavi Sonrası Başarı Oranı / Etki |
|---|---|
| Ağrı Kontrolü | Hastaların %80'inden fazlasında ağrılar geçmiş veya azalmıştır. |
| PSA Düzeyleri | Hastaların %85'inden fazlasında belirgin düşüş gözlenmiştir. |
| Yan Etki Profili | Saç dökülmesi, bulantı, kusma veya halsizlik görülmez. |
| Kombine Tedavi | Kemoterapi veya radyoterapi ile birlikte uygulanabilir. |
Akademik ve Teknolojik Altyapı
Bu ileri teknoloji moleküllerin işaretlenmesi; Avrupa Birliği fonları, TÜBİTAK ve üniversite araştırma fonlarından alınan desteklerle kurulan laboratuvarımızda gerçekleştirilmiştir. Daha önce sadece Almanya gibi kısıtlı merkezlerde uygulanabilen bu yöntemler, artık Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı bünyesinde hastaların hizmetine sunulmaktadır. Yöntem, dünya genelinde halen araştırma ve geliştirme süreçleriyle desteklenen, modern tıbbın en güncel uygulamalarından biridir.
