Polikistik over sendromu

Polikistik over sendromu
PCOS’u bir hastalıktan ziyade bir ‘durum’ olarak nitelendirmekte fayda var.


Nasıl kimi insanın gözü mavi kimininki siyah oluyorsa, aynı şekilde kimi kadının yumurtlama düzeni normalken, kimi PCOS’lu olabiliyor. Polikistik Over Sendromu olan kadınlar hastalığın adını duyduklarında paniğe kapılırlar ancak aslında hastalığın adında geçtiği gibi bir kist oluşumu mevcut değildir.


Yumurtalıklar her ay düzenli olarak 800-900 yumurta arasından olgunlaştıracağı yumurtayı seçer ve seçilen yumurta büyümeye başlar. PCOS’ta ise bu düzen bozulur ve seçim yapamaz. Bu durum ultrasonla bakıldığında inci gibi dizilmiş kesecikler şeklinde gözlemlenir. Aslında bu yapılar kist değil, yumurta kesecikleri yani foliküllerdir.


PCOS rahatsızlığı olan kadınların hepsinde aynı belirtiler görülmese de, rahatsızlığın en bariz göstergesi adet düzensizliğidir. PCOS’ta, kadındaki erkeklik hormonları daha fazla salgılanır. Erkeklik hormonunun fazlalığı, deride yağlanma yapar, yağlanmayla birlikte akne oluşumu başlar, vücutta erkek tipi tüylenme görülür. Bu tüylenme dudakların üst kısmında, yanaklarda, göğsün ortasında, çevresinde ve karnın alt kısmı ile bacakların diz üstü kısımlarında oluşur.


Ancak tüylenme Asyalı kadınlarda daha az görülür, çünkü kıl sayısı genetik olarak azdır. PCOS görülen kadınların ortak özelliklerinden biri de fazla kilolarıdır. Bunun temel sebeplerinden biri PCOS’lu kadınlardaki insülin direncinin artmasıdır. PCOS’lu kadınlarda insülin direnci oluştuğu için bu şekerin birikerek hücre içine sokulamaz, enerjiye çevrilmekte zorlanır ve yakılamayan şeker vücutta, özellikle bel çevresinde yağlanma şeklinde birikmeye başlar. PCOS’lu kadınlardaki simit şeklindeki göbek oluşumunun sebebi budur.


Çocuk sahibi olmaya karar vermiş bir çiftin karşısına engel olarak çıkabilecek sebeplerden biri de olabilmekte PCOS. Adet düzensizliği sebebiyle yumurtlamanın aksaması kadının gebe kalmasını engelleyebilmektedir. Ancak basit tedavi seçenekleri ile bunun üstesinden gelmek mümkündür.


Düzensiz adetler ilaç tedavisi ve destek tedaviler sayesinde düzene sokularak gebeliğe uygun bir zemin hazırlanabilmektedir. Pek çok hasta basit bir ilaç tedavisi ile gebe kalabileceği gibi gerekli durumlarda uygun tüp bebek tedavilerinden de yararlanabilmektedir. Ancak bazen yanlış bilgilendirilen çiftler bu basit tedavi süreçlerini atlayarak ilk adım olarak Tüp bebek tedavisine yönlendirilmekte. Bu yüzden uzman bir hekim aracılığıyla hastalığın tedavisi daha uygundur.


Peki PCOS tedavi edilmezse neler olabilir? Zamanında teşhisi konmamış ve tedaviye başlanmamış PCOS’lu bir hanımda, rahim içi kanseri riski artabilir. PCOS’lu kadında anovulasyon yani yumurtlayamama durumu söz konusudur. Kadındaki progesteron hormonu üretimi olmamakta ve östrojen hormonu tek başına salgılanmaktadır. Bu durum çok uzun süreli devam ederse rahim içi kanseri gelişme riski ortaya çıkar. Çünkü yumurtlamadan sonra salgılanan progesteronun rahmi koruyucu etkisinden mahrum kalınmaktadır. PCOS tedavisi, hastanın çocuk beklentisinin olup olmamasına göre belirlenir. Çocuk düşünmeyen kadınlarda doğum kontrol hapı ya da 10 günlük progesteron ve/veya insülin direncini düşüren ilaçların kullanımı ile tedavi yapılmakta ve vücuttaki hormon düzeni normalleşebilmektedir. Genellikle PCOS’lu hastaları “Çocuğunuz olmaz!” diye korkuturlar; oysa gerçek böyle değildir. Planlanan dönemde yumurta üretimi olmazsa, belki o dönem gebe kalınamayabilir. PCOS’lu hastaların korunmayı bıraktıktan sonra 6 ay içinde gebelikleri olmazsa, ek olarak yumurta seçimi ve gelişimini destekleyen ilaçlar, iğneler kullanılabilir. Eğer iğne yönteminden de yanıt alınmazsa bu hastalarda aşılama ya da tüp bebek tedavisine geçilebilir.

Bu makale 11 Mart 2019 tarihinde güncellendi. 0 kez okundu.

Yazar

Etiketler
Yumurtalık
Prof. Dr. Hakan Şatıroğlu
Prof. Dr. Hakan Şatıroğlu
Ankara - Kadın Hastalıkları ve Doğum
Facebook Twitter Instagram Youtube