Özel Öğrenme Güçlükleri (Disleksi-Diskalkuli-Disgrafi)

Özel Öğrenme Güçlüğü Nedir?

Özel öğrenme güçlüğü, sanılanın aksine bir zeka sorunu değildir. Bu durumu yaşayan çocukların zeka düzeylerinde bir problem bulunmadığı gibi, konuşma ve bedensel gelişim süreçleri de yaşıtlarıyla benzerlik gösterir. Her çocuğun bireysel özellikleri birbirinden farklılık arz etse de, bu durum öğrenme süreçlerindeki spesifik alanları etkileyen nörolojik tabanlı bir farklılıktır.

Özel öğrenme güçlüğü, bireyin bilgiyi işleme biçimini etkileyerek akademik becerilerde zorlanmasına neden olur. Bu kapsamda, öğrenme güçlükleri temel olarak üç ana başlık altında incelenmektedir:

Disleksi (Okuma Bozukluğu)

Disleksi, çocuğun normal zeka düzeyinde olmasına rağmen dil, okuma ve yazma becerilerinde belirgin sorunlar yaşamasına neden olan bir özel öğrenme bozukluğudur. Disleksisi olan bireyler, konuşma seslerini tanısalar dahi, bu seslerin harfler veya kelimelerle olan ilişkilerini kavramakta güçlük çekerler. Bu durum, akademik başarıyı doğrudan etkileyen bir süreçtir.

Disleksi Belirtileri Nelerdir?

Disleksi tanısı alan çocuklarda sıklıkla gözlemlenen belirtiler şu şekilde sıralanabilir:

• Sözcükleri tersten okuma eğilimi gösterirler (Örneğin; "kitap" yerine "kipat" demek).
• Bazı harf ve sayıları tersten algılarlar (Örneğin; 3 sayısını E harfi, d harfini b harfi, 73 sayısını 37 olarak görmek).
• Uzaklık ve derinlik algısındaki sorunlar nedeniyle eşyalara çarpabilir veya sandalyeden düşebilirler.
• Benzer sesleri birbirine karıştırırlar (Örneğin; "soba" yerine "sopa", "kova" yerine "kofa" kullanımı).
• Matematik problemlerini sözlü sorulduğunda çözebilirken, yazılı verildiğinde çözmekte zorlanırlar.
• Unutkanlık yaygındır; ödevlerin hatırlatılması için sürekli desteğe ihtiyaç duyarlar.
• Okuma sırasında harf sırasını atlama veya alt satıra geçmede zorluk yaşarlar.
• Hece tekrarları yaparlar ve yaş seviyesinin altında bir okuma performansı sergilerler.
• Duyduklarını anlama, kavramma ve doğru kelimeyi seçerek cevap oluşturmada güçlük çekerler.
• Kelimelerle değil, resimlerle düşünürler ve hayal güçleri oldukça gelişmiştir.
• Konsantrasyon güçlüğü yaşarlar ve el yazıları genellikle yavaş veya karışıktır.

Diskalkuli (Matematik Bozukluğu)

Diskalkuli, bireyin zihinsel bir problemi olmamasına rağmen sayı ve sembolleri kavrama, matematiksel işlemleri gerçekleştirme ve ilişkilendirme konularında yaşadığı güçlüğü ifade eder. Bu durum, sayısal mantık yürütme süreçlerini doğrudan etkiler.

Diskalkuli Belirtileri Nelerdir?

Matematik öğrenme güçlüğü yaşayan çocuklarda şu davranışlar gözlemlenir:

1. Toplama, çıkarma, çarpma ve bölme gibi temel işlemleri yapmakta zorlanırlar.
2. Çarpım tablosunu öğrenmekte ve problemleri anlamlandırmakta güçlük çekerler.
3. Gün, hafta, ay, yıl ve mevsim gibi zaman kavramlarını sıralamada zorlanırlar.
4. Matematiksel sembolleri karıştırırlar ve hesaplama yaparken sürekli parmak hesabı kullanırlar.
5. Rakamları ters yazabilir veya birbirine karıştırabilirler (Örneğin; 6-9, 4-7, 25-52).
6. Tarih, saat ve yer-yön kavramlarını öğrenmekte kronik sorunlar yaşarlar.

Disgrafi (Yazma Bozukluğu)

Disgrafi, yazma güçlüğü çeken çocukları tanımlamak için kullanılan tıbbi bir terimdir ve bir yazım bozukluğu olarak kabul edilir. Disgrafisi olan çocuklar, bir soruya sözlü olarak doğru cevap verebilseler de, düşüncelerini yazıya dökerken büyük zorluk yaşarlar. Bu durum, yazıların neredeyse okunamaz hale gelmesine neden olabilir.

Disgrafi Belirtileri Nelerdir?

Disgrafi belirtileri, yazım kuralları ve motor becerilerle ilgili şu sorunları içerir:

• Noktalama işaretlerini kullanmazlar ve cümlelere küçük harfle başlama eğilimi gösterirler.
• Kelimeleri bitişik yazma veya anlamsız yerlerde boşluk bırakma hataları yaparlar.
• Harf boyutlarını ayarlamakta zorlanırlar; aynı cümle içinde çok büyük ve çok küçük harfler bir arada bulunabilir.
• Büyük ve küçük harf kullanım kurallarına uymakta güçlük çekerler.
• Tahtadan veya kitaptan bir metni kopyalarken sürekli kaynağa bakma ihtiyacı duyarlar.
• Yazı yazarken kol veya bilek ağrısı şikayetinde bulunurlar.
• Harfleri ters yazabilir veya kelime içinden harf eksiltebilirler.
• Akademik olarak yazma gerektiren tüm çalışmalardan kaçınma eğilimi gösterirler.