Orta Kulak Hastalıkları !

Orta Kulak ve Östaki Borusu Hastalıklarına Genel Bakış

Orta kulak ve östaki borusu sağlığı, işitme kalitesi ve kulak basınç dengesi için kritik bir öneme sahiptir. Bu bölgede meydana gelen rahatsızlıklar, basit bir basınç hissinden başlayarak ciddi işitme kayıplarına ve cerrahi müdahale gerektiren komplikasyonlara yol açabilir. Bu rehberde, sık karşılaşılan kulak hastalıklarının klinik özelliklerini ve tedavi süreçlerini inceleyeceğiz.

Östaki Borusu Hastalıkları ve Akut İltihaplar

Östaki Borusu Fonksiyon Bozuklukları

Östaki borusu hastalıkları, genellikle yutkunma sırasında borunun açılma mekanizmasının bozulmasıyla ortaya çıkar; nadiren organik bozukluklar da buna sebep olabilir. Bu durum orta kulakta negatif basınç oluşmasına yol açar. Kısa veya uzun süreli seyredebilen bu rahatsızlık, basınç hissiyle başlayıp sıvı birikimi ve işitme kaybına kadar ilerleyebilir. Tıbbi tedaviye yanıt alınamayan vakalarda, parasentez veya ventilasyon tüpü uygulamaları gerekebilir.

Akut Orta Kulak İltihabı

Sıklıkla bir üst solunum yolu enfeksiyonu takiben gelişen akut orta kulak iltihabı, bazen kan yoluyla da (hematojen) oluşabilir. Hastalık; zonklayıcı tipte şiddetli kulak ağrısı, işitme azlığı, ateş ve genel kırgınlık ile kendini gösterir. Bu tablo, genellikle uygun tıbbi tedavi ile tamamen iyileşme gösterir.

Kronik Kulak Hastalıkları ve Komplikasyonlar

Mastoidit: Orta Kulak İltihabı Komplikasyonu

Mastoidit, orta kulak iltihabının en sık görülen komplikasyonudur ve iltihabın kulak arkasındaki mastoid kemik içine yayılmasıyla oluşur. Belirtileri arasında kulak akıntısı, kulak arkasına basıldığında ağrı ve kulak kepçesini öne iten bir şişlik yer alır. Tıbbi tedavi aşaması geçilirse cerrahi operasyon zorunlu hale gelebilir.

Kronik Orta Kulak İltihabı

Temelinde mastoid kemik havalanma bozuklukları ve dirençli mikroorganizmaların yattığı bu hastalıkta, kulak zarı deliktir. Tekrarlayan kulak akıntıları ve işitme kaybı tipik bulgulardır. Tedavi sürecinde akıntının kurutulması ve kulağa su kaçmasının engellenmesi esastır; bazı durumlarda ameliyat ile düzeltme yapılabilir.

Kolesteatom (Cholesteatom)

Kolesteatom, orta kulak ve mastoid kemiği eritebilen, kötü kokulu akıntı, işitme kaybı ve bazen kanama ile seyreden tehlikeli bir hastalıktır. Kemik yapıyı tahrip etme özelliği nedeniyle mutlaka ameliyat edilmelidir. Tedavi edilmediğinde yol açabileceği ciddi komplikasyonlar şunlardır:

• Beyin apsesi ve menenjit
• Sepsis
• İç kulağa yayılım
• Yüz felci

İşitme Kaybına Yol Açan Özel Durumlar

Otoskleroz (Kulak Kireçlenmesi)

İç kulak kemik kapsülünde odak noktaları halinde görülen bir mineral metabolizması bozukluğudur. Kemikleşme odakları, kulak kemikçiklerinde hareket bozukluğuna (stapes fiksasyonu) neden olarak iletim tipi işitme kaybı yaratır. Ameliyat ile işitme kaybı yüksek oranda düzeltilebilir; ancak bu operasyon özel ilgi ve beceri gerektirdiğinden tüm KBB hekimlerince uygulanmaz.

Travmatik Kulak Zarı Yırtılmaları

Kulağa alınan darbeler, tokat atma veya kulağın kurcalanması sonucu kaza ile oluşur. Belirtiler arasında farklı derecelerde işitme kaybı, uğultu, ağrı ve kanlı akıntı görülebilir. Küçük yırtıklar spontan (kendiliğinden) iyileşirken, büyük yırtıklar müdahale gerektirir. İyileşmeyen vakalarda myringoplasti (kulak zarı ameliyatı) yapılır. Şiddetli darbelerde iç kulak siniri ve kemikçikler de zarar görebilir.

Barotravma

Ani basınç değişiklikleri (dalış, uçak iniş-kalkışı) nedeniyle oluşur. Hafif ağrıdan kulak zarı yırtılmasına kadar değişen bir yelpazede; çınlama, uğultu ve baş dönmesi görülebilir. Tedavi planı bulguların şiddetine göre yapılır.

Çocuklarda ve Erişkinlerde Effüzyonlu Otitis Media

Effüzyonlu otitis media (orta kulakta sıvı birikmesi), özellikle çocukların %50-60'ında hayatın ilk yıllarında görülen yaygın bir durumdur. En önemli bulgusu işitme azlığıdır ve bu durum okul başarısını olumsuz etkileyebilir.

Tedavi edilmeyen vakalarda kulak zarı çökmesi ve adeziv otit gelişirse işitme kaybı kalıcı olabilir. 3 aydan uzun süren effüzyonlarda cerrahi müdahale ve ventilasyon tüpü takılması gerekebilir. Tüp takılan hastaların kulaklarını sudan korumaları önemlidir.