OBSESİF KOMPULSİF BOZUKLUK NEDİR (OKB)
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) Nedir?
Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB), bireyin günlük yaşamını kısıtlayan ve zihinsel süreçlerini doğrudan etkileyen bir çeşit anksiyete bozukluğudur. Bu rahatsızlık temel olarak iki ana bileşenden oluşur: obsesyonlar ve bu obsesyonları yatıştırmak amacıyla geliştirilen kompulsiyonlar.
Obsesyon ve Kompulsiyon Kavramları
Obsesyon (Düşünceler), kişinin zihninde sürekli olarak yinelediği, iradesi dışında gelişen ve engel olamadığı düşünce, fikir ya da dürtüleri ifade eder. Bu düşünceler genellikle kişide yoğun bir kaygı uyandırır.
Kompulsiyon ise obsesyonların neden olduğu yoğun sıkıntı, huzursuzluk ve kaygıyı azaltmak ya da tamamen ortadan kaldırmak için gerçekleştirilen eylemlerdir. Bu davranışlar yineleyen ve engellenemeyen bir yapıya sahiptir.
Obsesif Kompulsif Bozukluk Belirtileri
OKB tanısı alan bireylerde görülen belirtiler, kişinin zihinsel ve davranışsal süreçlerinde farklı şekillerde tezahür edebilir. En yaygın görülen OKB belirtileri şunlardır:
- Hastalık veya mikrop bulaşmasından korkma,
- Başkasına veya kendisine zarar vermekten çekinme,
- Hata yapmaktan korkma ve kuşkucu düşünme,
- Kötü veya günahkar düşüncelere sahip olmaktan korkma,
- Aşırı düzen, simetri ve kusursuzluk ihtiyacı,
- Tekrar tekrar yıkanma, duş alma veya ellerini yıkama ihtiyacı,
- El sıkışmama ya da kapı tokmağına dokunmaktan kaçınma,
- Sürekli kontrolcü olma ve rutin işleri yaparken içinden veya yüksek sesle sayı sayma,
- Rahatsız edici, akıldan çıkmayan ve uykuyu bölen kelimelere veya görüntülere takılıp kalma,
- Belirli kelimeleri, cümleleri veya duaları sürekli tekrarlama,
- Değeri olmayan eşyaları toplama veya biriktirme.
OKB Nedenleri Nelerdir?
Obsesif Kompulsif Bozukluğun ortaya çıkmasında hem biyolojik hem de çevresel faktörler kritik rol oynamaktadır. Bu nedenler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Faktör Türü | Açıklama |
|---|---|
| Biyolojik Faktörler | Genetik yatkınlık, serotonin eksikliği ve Streptekoklar (enfeksiyonlar). |
| Çevresel Faktörler | Travmalar, taciz olayları, kayıplar ve önemli yaşamsal olaylar. |
Obsesif Kompulsif Bozuklukta EMDR Psikoterapi Yöntemi
Obsesif kompulsif bozukluk yaşayan kişilerin geçmiş yaşantıları incelendiğinde, birçoğunun temelinde travmatik deneyimlerin yattığı görülmektedir. Özellikle suçluluk, günahkarlık, sorumluluk ve kirlilik duyguları uyandıran travmalar ile taciz olayları, OKB gelişimini tetikleyebilmektedir.
EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) yöntemi, obsesyonlara neden olan travmatik olaylara karşı bir duyarsızlaştırma süreci başlatır. Bu yöntemle obsesyon ve kompulsiyon tetikleyicileri üzerinde çalışıldığında, semptomların şiddeti azalmakta ve zamanla tamamen ortadan kalkmaktadır.
Sonuç olarak EMDR, diğer psikolojik sorunlarda olduğu gibi OKB tedavisinde de hızlı sonuç alınan etkili bir psikoterapi yöntemidir.
