Obezite Ayıplanmaya Ayıplanma ise Öfkeye Sebep Olmaktadır
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Obezitenin Sosyolojik Sonuçları ve Sosyal Damgalanma
Aşırı kilolu ve obez olmanın sosyolojik sonuçları, günümüzde oldukça yaygın ve ciddi bir boyuta ulaşmıştır. Obez bireyler, toplumsal yaşamda genellikle önyargı ve damgalanmaya maruz kalarak psikolojik bir baskı altına girmektedir. Bu olumsuz tutumlar; iş yerleri, eğitim kurumları, sağlık birimleri, medya ve kişisel ilişkiler gibi hayatın pek çok kritik alanında kendisini göstermektedir.
Kilo Ayıplama ve Ayrımcılığın Boyutları
Kilo ayıplama, kişiyi etiketleme ve önyargı temelli yaklaşımlarla ikili ilişkileri bozan negatif bir davranış biçimidir. Bu durum alay etme, aşağılama ve rahatsız edici takma isimler kullanma gibi eylemlerle ortaya çıkabileceği gibi, daha uç örneklerde bariz bir ayrımcılık halini alabilmektedir. Örneğin; gerekli mesleki niteliklere sahip olmasına rağmen, sadece obez olduğu için terfi alamayan veya belirli pozisyonlara uygun görülmeyen bireylerle sıklıkla karşılaşılmaktadır.
Obez Bireylerde Duygusal Hassasiyet ve Öfke
Unutulmamalıdır ki obez bireylerin kişilik özellikleri, fiziksel durumlarından tamamen bağımsızdır. Bu bireyler; çevrelerini derinlemesine inceleyen, duygusal derinliği yüksek, samimiyete ve açıklığa önem veren kişiler olabilirler. Toplumsal baskılar nedeniyle dış dünyaya karşı geliştirilen hassasiyet, zaman zaman kaçınılmaz ani öfke patlamalarına ve kontrolsüz duygusal tepkilere yol açabilmektedir.
Öfke Kavramı ve Doğası
Öfke, aslında her birey için sağlıklı ve olağan bir duygudur. Kişi, bu duyguyu kontrol altında tutabildiği sürece sağlıklı sınırlar içerisinde deneyimliyor demektir. Ancak öfke kontrolden çıkıp yıkıcı bir hale dönüştüğünde; iş hayatında, okulda ve kişisel ilişkilerde ciddi sorunlara zemin hazırlar. Öfkenin tabanında yatan temel sebepler anlaşıldığında, bu duygunun sebepsiz olmadığı açıkça görülmektedir.
Öfkenin İfade Edilme Biçimleri
Öfke, sadece insanlara özgü değil, her canlı organizmanın bir tehdit karşısında gösterdiği doğal bir tepkidir. Afetler gibi beklenmedik olaylar insanın varoluşunu tehdit ettiğinde, sağduyu sınırları zorlanabilir ve duygular karmaşık bir hal alabilir. Öfke duygusuyla başa çıkmak için bilinçli veya bilinçsiz olarak kullanılan üç temel yöntem bulunmaktadır:
| Yöntem | Uygulama Biçimi | Sağlık Etkisi |
|---|---|---|
| İfade Etme | İstekleri saldırganlık olmadan, sözel ve açık bir dille aktarmak. | En sağlıklı yöntemdir. |
| Bastırma | Kızgınlığı içe atmak ve düşünmemeye çalışarak odağı değiştirmek. | Sürekli kullanımda risklidir. |
| Sakinleştirme | Nefes ve kalp hızını kontrol ederek fizyolojik rahatlama sağlamak. | Yapıcı ve hafifleticidir. |
Öfkenin doğru ifade edilememesi durumunda bu duygu kişiye geri döner; yüksek tansiyon, psikosomatik rahatsızlıklar (ülser, alerji vb.) veya depresyon gibi sağlık sorunlarına yol açabilir.
Öfke Yönetimi ve Kontrol Teknikleri
Öfkeyi yönetmenin ilk ve en önemli şartı, durumu kabullenmektir. Yönetim sürecinde kişi; öfkenin sebepleri, sonuçları ve bu duyguya yol açan kişilerle yüzleşmelidir. Öfke yönetimi tekniklerinin temel amacı, kızgınlığın neden olduğu duygusal ve bedensel tepkileri minimize etmektir.
Dışsal faktörleri veya insanları değiştiremezsiniz; ancak bu durumlar karşısında verdiğiniz tepkileri kontrol edebilirsiniz. Bilinenin aksine, öfkeyi dışa vurmak (bağırmak, saldırganlık) sorunu çözmez; aksine öfke ve saldırganlığı daha fazla artırır. Bu nedenle öfkeyi başlatan asıl nedeni bulmak ve yapıcı yöntemler geliştirmek esastır.
Öfke Patlamalarını Önlemek İçin Gevşeme Yöntemleri
Öfkenin içinde kaybolmaktan yorulan bireyler, günde sadece 10 dakikalık çalışmalarla birkaç ay içinde büyük değişim kaydedebilirler. Aşağıdaki yöntemler öfke anında sakinleşmenize yardımcı olacaktır:
- Diyafram Nefesi: Göğsünüzü değil, karnınızı şişirecek şekilde derin nefesler alın.
- Kendi Kendine Telkin: Nefes egzersizi sırasında "Gevşe!" veya "Sakin ol!" kelimelerini tekrarlayın.
- Zihinsel Canlandırma: Geçmişte kendinizi çok huzurlu hissettiğiniz bir yeri veya sakinleştirici bir manzarayı hayal edin.
Bu tekniklerin her gün sakin ortamlarda düzenli olarak tekrarlanması, öfke anında bu yöntemlerin bir refleks olarak uygulanabilmesini sağlar. Eğer öfke kontrolünde zorlanıyorsanız veya kontrolü kaybetmekten korkuyorsanız, bir psikologdan profesyonel yardım almanız en sağlıklı adım olacaktır.
Uzm. Klinik Psikolog - Bariatrik Psikolog
Merve PEHLİVAN
