OBEZİTE (AŞIRI ŞİŞMANLIK )VE TÜP MİDE (SLEEVE GASTREKTOMİ )OPERASYONU
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Obezite Nedir ve Neden Tedavi Edilmelidir?
Obezite, en basit tanımıyla vücutta sağlığı bozacak ölçüde anormal ve aşırı yağ birikmesidir. Günümüzde dünya genelinde her üç kişiden birinin obez olduğu bilinmektedir. Türkiye, obezite görülme oranında dünyada 3. sırada yer almaktadır. Araştırmalar, ülkemizde erkeklerin dörtte birinin, kadınların ise yarısına yakınının obezite sorunu yaşadığını göstermektedir.
Obezite sadece estetik bir sorun değil, birçok ciddi hastalığın temel nedenidir. Tip 2 diyabet, hipertansiyon, kalp yetmezliği, uyku apnesi, kısırlık ve felç gibi hayati risklerin yanı sıra; meme, kalın bağırsak ve prostat kanseri gelişiminde de önemli rol oynamaktadır.
Obezite Tanısı: Beden Kitle İndeksi (BMI) Hesaplama
Obeziteyi belirlemek için yaygın olarak Beden Kitle İndeksi (BMI) kullanılır. Bu değer, ağırlığın (kg), boy uzunluğunun karesine (m²) bölünmesiyle hesaplanır. BMI değerlerine göre sınıflandırma şu şekildedir:
| BMI Değeri (kg/m²) | Tanımlama |
|---|---|
| 18,5 altı | Zayıf |
| 18,5 – 24,9 | Normal Kilolu |
| 25 – 29,9 | Fazla Kilolu |
| 30 – 39,9 | Obez (Şişman) |
| 40 ve üzeri | İleri Derece Obez (Morbid Obez) |
Önemli Not: BMI değeri 30 ve üzeri olan bireylerde ölüm riski %50-100 oranında artarken, 40 (morbid obez) ve 50 (süper morbid obez) üzerindeki değerlerde erken ölüm riski anlamlı şekilde yükselmektedir.
Obezite Cerrahisi Kimlere Uygulanır?
Obezite tedavisinde ilk basamak cerrahi değildir. Öncelikle diyet, egzersiz ve davranış değişikliği içeren programlar uygulanmalıdır. Ancak bu yöntemlerle başarı sağlanamadığında cerrahi seçenekler değerlendirilir. Obezite cerrahisi adayları şu kriterlere sahip olmalıdır:
- 18-60 yaş aralığında olmak,
- VKI değeri 40 kg/m² ve üzerinde olanlar,
- VKI değeri 35-40 kg/m² arasında olup beraberinde şeker, kalp veya eklem hastalığı gibi yandaş sorunları olanlar,
- En az 6 ay süreyle uzman denetiminde zayıflama yöntemlerini deneyip başarısız olanlar.
Ameliyat kararı; cerrah, endokrinolog, psikiyatrist ve diyetisyenden oluşan bir kurul tarafından verilmelidir.
Tüp Mide Ameliyatı (Sleeve Gastrektomi) Nedir?
Laparoskopik Sleeve Gastrektomi, midenin büyük bir kısmının cerrahi olarak çıkarılarak midenin tüp haline getirilmesi işlemidir. Bu yöntem, özellikle fazla miktarda besin tüketen (volume eater) hastalar için seçkin bir yöntemdir.
Ameliyatın Avantajları:
- Midenin açlık hormonu salgılayan bölgesi çıkarıldığı için iştah kaybı oluşur.
- Kapalı (laparoskopik) yöntemle yapıldığı için iyileşme süreci hızlı ve konforludur.
- Ameliyat sonrası ilk birkaç yılda fazla kilonun %60-70'inin verilmesi beklenir.
- Emilim bozukluğu yaratmadığı için rutin vitamin/mineral takviyesi gereksinimi düşüktür.
Ameliyat Sonrası Beslenme Evreleri
Cerrahi sonrası başarının anahtarı, beslenme disiplinine uyum sağlamaktır. İyileşme süreci 4 temel evreden oluşur:
- Evre 1 - Sıvı Dönemi (İlk 2 Hafta): Berrak, posasız ve gazsız sıvılar tüketilmelidir. Günlük 2-2.5 litre sıvı alımı hedeflenmelidir.
- Evre 2 - Yumuşak Püreler (3-4. Hafta): Parçacıksız püreler, yavaşça ve doygunluk hissedildiği an bırakılarak tüketilmelidir.
- Evre 3 - Yumuşak Katı Gıdalar (5-6. Hafta): Çatalla ezilebilen gıdalar iyi çiğnenerek tüketilmelidir. Öğünler arası en az 3 saat olmalıdır.
- Evre 4 - Normal Gıdalar (6-8. Hafta): Hedef 3 ana ve 2 ara öğündür. Porsiyonlar yaklaşık 3 çay tabağı büyüklüğünde tutulmalıdır.
Ameliyat Sonrası Karşılaşılabilecek Durumlar ve Çözümler
- Kusma: Çok hızlı yemekten veya yeterince çiğnememekten kaynaklanabilir.
- Kabızlık: Yetersiz sıvı alımı temel nedendir; günlük 2-2.5 litre sıvı tüketilmelidir.
- Saç Dökülmesi: 3. ve 9. aylar arasında görülebilir; geçicidir ve protein alımıyla ilişkilidir.
- Düşük Ayak Riski: Hızlı kilo kaybı sonrası sinir üzerindeki yağ dokusunun azalmasıyla oluşabilir. Uzun süre bacak bacak üzerine atmaktan kaçınılmalıdır.
- Mide Ekşimesi: Çok sıcak/soğuk besinlerden ve baharatlardan uzak durulmalıdır.
Sonuç olarak; cerrahinin kalıcı başarıya ulaşması için hastanın ömür boyu sürecek yaşam tarzı değişikliklerini benimsemesi ve uzman önerilerine kesinlikle uyması şarttır.
