Doktorsitesi.com

Ne Kadar Sosyal Desteğiniz Var ?

Uzm. Psk. Naciye Tokaç
Uzm. Psk. Naciye Tokaç
9 Mart 2012236 görüntülenme
Randevu Al
Ne Kadar Sosyal Desteğiniz Var ?
Yapay Zeka ile geliştirilmiş versiyon

İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir

Sosyal Destek Nedir ve Neden Önemlidir?

Sosyal bir varlık olan insan, doğduğu andan itibaren çevresindeki bireylerle etkileşim kurarak yaşamını sürdürür. Bu ilişki kurma ihtiyacı, doğumla birlikte başlar ve tüm yaşam döngüsü boyunca devam eder. Bireylerin diğer insanlarla kurduğu bağlar; fizyolojik ihtiyaçların ötesinde güvenlik, ait olma, sevgi, saygınlık ve kendini gerçekleştirme gibi temel psikolojik gereksinimlerin karşılanmasını sağlar.

Günümüzde bireyler, hem gündelik hem de iş yaşamlarını kaliteli bir şekilde sürdürebilmek adına teknolojik gelişmeleri yakından takip etmek zorundadır. Ancak bu bilgi arayışı ve teknolojiye ayrılan zaman, bireylerin mevcut sosyal destek kaynaklarından uzaklaşmasına neden olabilmektedir.

Temel Sosyal Destek Kaynakları Nelerdir?

İnsanların sosyal destek mekanizmalarını oluşturan başlıca unsurlar şunlardır:

  • Aile Üyeleri (Anne, baba ve kardeşler)
  • Arkadaş Grupları ve Akranlar
  • Komşuluk İlişkileri
  • Eğitimciler (Öğretmenler)
  • Sosyal Ortamlar (İdeolojik, dinsel veya etnik gruplar)

Ruh Sağlığının Koruyucu Kalkanı: Sosyal Destek

Sosyal destek, ruh sağlığını koruyan hayati bir sistemdir. Stresli dönemlerde yaşanabilecek bedensel ve ruhsal çöküntüleri engelleme gücüne sahiptir. Bu noktada, toplumsal ruh sağlığını korumanın en etkili yollarından biri, insanlar arası sosyal ilişkileri güçlendirmekten geçer.

Ailenin Sosyal Destek Sistemindeki Yeri

Sosyal desteğin en temel kaynağı aile kurumudur. Yaşamın ilk yıllarında anne ile kurulan duygusal yakınlığın kalitesi, çocuğun gelecekteki ilişkilerini şekillendirir. Annesinden yeterli sevgi ve değer gören bir çocuk, kendisini sevilmeye layık hisseder ve sosyal ilişki kurmayı ödüllendirici bir eylem olarak algılar.

Aile, çocuk için şu kritik rolleri üstlenir:

  1. Toplumsal Uyum: Çocuğun kuralları ve kültürü öğrenmesini sağlar.
  2. Model Olma: Sevgi, ödül ve ceza mekanizmalarıyla toplumsal rolleri öğretir.
  3. Kişilik Gelişimi: Çocuğun kendine özgü bir kimlik oluşturmasına yardımcı olur.

Ancak aile ortamı stresli veya istismara açıksa, bu durum çocuğun gelişimini olumsuz etkiler. Bu tür ortamlarda büyüyen çocuklar, toplum ve kendileri hakkında olumlu görüşler geliştirmekte zorlanarak çeşitli ruhsal problemlerle karşılaşabilirler.

Arkadaşlık İlişkileri ve Psikolojik İyileşme

Bireyler için bir diğer kritik destek kaynağı arkadaşlık ilişkileridir. Özellikle üniversite yıllarında, arkadaşlarla geçirilen zaman ailenin etkisini geride bırakabilir. Arkadaşlık bağları, hayat stresini azaltmada ve psikolojik iyileşmede anahtar rol oynar. Arkadaşlık ilişkisi kuramayan bireylerde içe kapanıklık ve çeşitli ruhsal sorunların görülme olasılığı artmaktadır.

Sosyal Destek ve Yalnızlık Arasındaki İlişki

Araştırmalar, algılanan sosyal destek düzeyi ile ruh sağlığı arasında doğrudan bir ilişki olduğunu göstermektedir. Sosyal destek arttıkça ruh sağlığı iyileşirken, bu desteğin azalması yalnızlık duygusunu tetikler. Yalnızlık; mutluluk, özgüven ve hayattan memnun olma duygularıyla ters orantılıdır.

KavramÖzellikleri
Tek Başına OlmakKişinin kendi seçimidir; pozitif ve geliştirici olabilir.
Gerçek YalnızlıkSosyal destek yoksunluğundan kaynaklanan, öznel ve içsel bir yaşantıdır.
Sosyal DestekYalnızlığa karşı koruyucu bir mekanizmadır.

Yalnızlıkla Baş Etme ve Farkındalık

Yalnızlık hissi, bireyin öznel algısıyla ilgilidir. Bazı insanlar kalabalıklar içinde yalnız hissederken, bazıları tek başınayken huzur bulabilir. Özellikle gençlik döneminde bireylerin kendi sosyal destek kaynaklarını tanıması, yalnızlığın olumsuz etkilerinden korunmak adına stratejik bir öneme sahiptir. Hangi yaşta olunursa olunsun, bu kaynakların fark edilmesi yalnızlığın giderilmesinde en büyük yardımcıdır.

Uzm. Psikolog Naciye TOKAÇ

Yazar Hakkında

Uzm. Psk. Naciye Tokaç

Uzm. Psk. Naciye Tokaç

Klasik bir özgeçmiş yazmadan önce sizlere biraz kendimden bahsetmek istiyorum. İlkokulu, Eyüp ilçesinin Yeşilpınar semtindeki Feridun Tümer İlkokulu’nda okudum. Kolçaklı sandalyeleri ve kütüphanesi hala aklımdadır. Hafta sonları bahçesine oynamaya gittiğim, kütüphanesinde ders çalıştığım günleri de özlemle ve yüzümde gülümsemeyle hatırlarım. İlkokulda akran zorbalığına özellikle 1. sınıfta maruz kalan dezavantajlı öğrencilerden birisi de bendim. Bana zorbalığı uygulayanlarla o zamanlar bile bir savunma mekanizması uyguladığımı şimdi fark ediyorum. Onlardan birkaçı zaman içinde iyi arkadaşlarım oldu.
Burada bahsetmeyeceğim çeşitli sebeplerle ilkokulu bitirdikten sonra ortaokula başlamam iki yıl geç oldu. Ben ortaokula başladığımda ilkokuldaki sınıf arkadaşlarım orta 3. Sınıfta okuyordu. Ortaokulda 2 yaş çok büyük bir yaş farkıdır. Zor ama iyi arkadaşlıklar edindiğim yıllardı. Olsundu, en iyi dostum bana o yılların armağanıdır. Çalıştım ve tam puanla mezun oldum. Hedef Fen Lisesi iken olmadı tabi. O zamanlar var olan Süper Lise’lerde gayet güzel bir tercih olurdu ve ben de Yabancı Dil Ağırlıklı Orhan Cemal Fersoy Lisesi’nde okudum. Hem eğitim öğretim sunumunun gerçekten başarıya yönelik olması ve öğrencilerine aşıladıkları yüksek özgüvenle fark yarattırdılar bizlere.
Lisede aldığımız Psikoloji dersinde söyleyebilirim ki oldukça başarısız oldum. Aldığım notu hala hatırlarım. Ve ben psikoloji bölümü istiyordum. Ancak bendeki merak duygusu ve azim her şeyin üstesinden gelebilirdi ve geldi. Son sınıfta istediğim bölümü kazandım ve böylece istediğim bölüm ama istemediğim üniversiteyi kazandım. Zaman geçince anladım ki o istemediğim üniversitede hem verilen eğitim, hem hocalarımızın akademik bilgileri, hem de kurduğum arkadaşlıklar açısından çok şanslı olduğumu fark ettim. Anlayabiliriz ki; hiçbir şey ilk başta yaşadığımız, düşündüğümüz gibi olmayabilir. Zaman ve şartlar değiştikçe yeni bulgular ortaya çıktıkça fikirlerimiz de değişebiliyor.
Ben daima kaygılı birisi oldum. Bazı dersler ve sınavlar uykusuz gecelerimin sorumlusudur. Ancak beni tanımlayan 3 kelime olabilir. Merak, azim ve çalışmak. Her zorluğumu aşmada azim ve çalışmak, her sevincimin içinde merak, hüzünlerimde azim ve sebat vardır. Sizi en az bir şey tanımlamalı ve hayata bağlamalı. Beni, bitmek bilmeyen sorularım ve öğrenme arzum diyebilirim.
Başarılı bir üniversite ve yüksek bir ortalamayla mezun olunan üniversite sonrası başladı çalışma hayatım. Çalışma hayatım ile birlikte gelen yüksek lisans ve bitmeyen, sonsuzluğu yaşayabilecek olsak sonsuza dek sürecek eğitim serüvenleri.
Kendini aşan, öz aşkınlığını yaşayabilen insanların bu hayatta özgürleştiğini ve sorumluluklarının aslında insanı özgür kıldığını hem yaşadım hem gözlemledim. Yaşantım beni daha çok varoluşçu bir bakış açısına doğru yöneltti. Ancak psikoloji alanında tek bir eğitime bağlı kalamazsınız. Bu sizi tek aletle araç tamir etmeye çalışan usta gibi yapar. Ustanın alet çantası gibi psikoloğun terapi; teknik, yöntem ve bakış açıları vardır. Bu da sizi birçok eğitimi alıp, danışana ve danışanın öyküsüne en iyi nasıl uyarlayacağınız konusunda ustalaştırır.
Şimdi sadece yetişkin bireylerle bireysel terapi ve çift ve ailelerle de çift terapisi, aile danışmanlığı alanlarında çalışıyorum. İsterseniz buradan sonrası için biraz klasik özgeçmiş formatında yazayım.
Psikoloji eğitimimi 2004 yılında Haliç Üniversitesi’nde Yök Burslu olarak tamamladım. 2008 yılında Haliç Üniversitesi Uygulamalı Genel Psikoloji Yüksek Lisans programından uzmanlık derecemi aldım.
18 yıllık mesleki tecrübeye sahip olmanın ve özel kurumlar, devlet kurumları, danışmanlık merkezleri, özel hastaneler olmak üzere birçok farklı kurumda yöneticilik de dahil olmak üzere çalışmış olmanın verdiği deneyimle mesleki bilgi ve tecrübelerimi sizlerle paylaşıyorum.
Çeşitli kurum ve kuruluşlar ile seminerlerde, Televizyon, Radyo programları ve ulusal ve yerel basında, yazılı ve görsel medyadaki yazılarımla sizlere ulaşmaya devam ediyorum. Aynı zamanda mesleğe yeni atılacak veya yeni atılmış olan genç meslektaşlarıma süpervizyonlar vermekteyim.
Verdiğim bazı seminerler; Aile İçi İletişim, Evlilikte Mutluluk, Bağımlılık ve Aile, Organizasyonda Sinerji Yönetimi, Stresle Başaçıkma Yöntemleri, Zaman Yönetimi, Mahremiyet Eğitimi, Çocuk Gelişimi ve Eğitim Yöntemleri, Akran Zorbalığı, Sınav Kaygısı, Öfke ve Öfke Kontrolü, Ergenlik Psikolojisi, Test ve Sınav Teknikleri, Etkili İletişim Kurma ve Empati gibi farklı konuları içermektedir.
Çalıştığım terapi yöntem ve tekniklerini ekleyecek olursam; Logotherapy-Varoluşçu Analiz Terapisi, Bilişsel Davranışçı Terapi, Analitik Yönelimli Psikoterapiler, Cinsel Terapi, Transaksiyonel Analiz ve EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) Yöntemi, Çözüm Odaklı Danışmanlık ve Gottman Çift Terapisi, Çift ve Aile Terapisinde Pragmatik Eksperiyantal Yaklaşım çalışma yöntemleridir.
Verdiği Seminer, Eğitim ve Makaleler
Safa Hastanesi; Hasta Ve Hasta Yakını Psikolojisi, Mutluluk, İletişim Becerileri ve Etkili İletişim, Empati Seminer Dizisi(2016, 2017, 2018)
Florya Murat Kölük İlköğretim Okulu; Akran Zorbalığı - Okulda Şiddet Semineri (Mart, 2017)
Ataköy Emlak Kredi Bankası Ortaokulu; Mahremiyet Eğitimi Semineri (Ocak, 2017)
İncirli Ahmet Hamdi Tanpınar İlkokulu; Mahremiyet Eğitimi ve Akran Zorbalığı Semineri (Aralık, 2016)
Avrasya Hastanesi; Tükenmişlik Sendromu, Mutsuzluk (2016)
Uzman Dış Ticaret, Gümrük Müşavirliği/Yardımcılığı Kursları; Sınav Kaygısı Eğitimi Seminer Dizisi (2016)
Etkinlik - Psikolojik Danışmanlık ve Psikoterapide Süpervizyonlar (2015)
Etkinlik - Etkili İletişim Kurma Yöntemleri ve Empati (2014)
Etkinlik - Organizasyonda Sinerji Yönetimi (2014)
Etkinlik - Yaşamda Etkin Zaman Yönetimi(2013)
Formsante Dergisi - Temmuz 2016, İlişkilerin Korkulu Rüyası- Ghosting
Baby&You Dergisi - Eylül 2016, Çocuklarda Kötü Sözler
Baby&You Dergisi - Ağustos 2016, Çocuklarda Tuvalet Baskısı
Baby&You Dergisi - Haziran 2016, Çocuğunuz Otoritenizi Tanımıyorsa
Baby&You Dergisi - Ekim 2015, Evdeki Tartışmaların Çocuklar Üzerine Etkisi
Hafta Sonu Dergisi - Mart 2016, Sosyal Medyada Hakaretlerin Nedeni
Baby&You Dergisi - Temmuz 2015, Çocukta Oyun
Baby&You Dergisi – Nisan 2015, Çocuklarda Fiziksel Kusurlar
Baby&You Dergisi - Mart 2015, Çocuklarda Çalma Davranışı
Gökkuşağı Koleji, Sınav Kaygısı, (2014)
Gökkuşağı Koleji, Ergenlik Psikolojisi, (2014)
Etkinlik - Kaygı Bozuklukları ve Sosyal Fobi, (2013)
Nevşehir İl MEB Müdürlüğü ve Kapadokya Hastanesi İşbirliğinde, Sınav Kaygısı ve Öfke ve Öfke Kontrol Yöntemleri, Nevşehir, (2010)
Akademik Aktiviteleri ve Sunumları
● “Bağımlılık” (Sözel Bildiri), IV Ulusal Rorschach ve Projektif Testler Kongresi, Bir Kumar Bağımlılığı Olgusunun Rorschach Testi İle Değerlendirilmesi, İstanbul, (2018).
● “Obsesyon ve Agresyon” (Sözel Bildiri), III. Ulusal Rorschach ve Projektif Testler Kongresi, Obsesif Düşünce ve Agresyon, İstanbul, (2015).
● “Psikanalitik Psikopatolojide Sınırlar Sorunu" Rorschach ve Projektif Testler Derneği ve Paris 13 Üniversitesi Katılımıyla, İstanbul Üniversitesi, İstanbul, (2013)
● “Üniversitede Okuyan Öğrencilerin Çeşitli Değişkenlere Göre Yalnızlık Düzeyi Ve Sosyal Destek Düzeylerinin İncelenmesi”, Yüksek Lisans Bitirme Projesi, İstanbul, (2008)
● “Kendini Kurgulama Düzeyinin Cinsiyet’e Göre Değişimi” Konulu Araştırma (Sözel Bildiri), Uludağ Üniversitesi, 9. Ulusal Psikoloji Öğrencileri Kongresi: Bireyden Topluma Duyarlılık, Bursa (2004)
● “Akran Zorbalığının Yaş’a Göre Değişimi” Konulu Araştırma (Sözel Bildiri), Ankara Üniversitesi, 8. Ulusal Psikoloji Öğrencileri Kongresi: Psikoloji ve Sanat; Ankara (2003)
● “Ortaöğretim Öğrencilerinin Algıladıkları Anne Baba Tutumları İle Benlik Tasarımları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi” Konulu Araştırma (2002)
Aldığı Eğitim ve Seminerler
● Davranış Bilimleri Enstitüsü, EMDR Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme Yöntemiyle Psikoterapi Sertifikası Eğitim Programı, (2009)
● Çözüm Odaklı Danışmanlık Yaklaşımı, Nevin Dölek, (2018)
● Gelişim Üniversitesi Aile Danışmanlığı Sertifika Programı-450 Saat (2014)
● The Gottman Institute ve Psikoloji İstanbul birlikteliğiyle gerçekleştirilen Gottman Çift Terapisi Eğitim Sertifikası, (2012)
● Davranış Bilimleri Enstitüsü EMDR Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme Yöntemiyle Psikoterapi Sertifikası Eğitim Programı (2009)
● Türk Psikologlar Derneği Sağlık Psikolojisi Sertifikası Eğitim Programı (2007)
●Türk Psikologlar Derneği Bilişsel Davranışçı Terapi Sertifikası Eğitim Programı (2008)
● Türk Psikologlar Derneği WISC-R Zeka Testi Eğitim Sertifikası (2006)
● Psikolojik Testler Derneği Tarafından Düzenlenen CAT (Çocuklar İçin Algı Testi) ve Louisa-Duss Psikanalitik Öyküler Testi Sertifika Eğitimi (2006)
● Rorschach ve Projektif Testler Derneği tarafından verilen Rorschach Projektif Kişilik Testi Eğitim Sertifikası
● Rorschach ve Projektif Testler Derneği tarafından verilen TAT (Tematik Algı Testi) Kişilik Testi Eğitim Sertifikası
● Hiperaktivite Ve Dikkat Dağınıklığı Derneği Tarafından Düzenlenen Hiperaktivite Ve Dikkat Dağınıklığı Eğitim Semineri (2004)
● Türk Psikologlar Derneği Tarafından Düzenlenen Zihinsel Engelli Çocuklar Ve Eğitim Yöntemleri Konulu Eğitim Programı (2004)
● Türk Psikologlar Derneği Tarafından Düzenlenen Transaksiyonel Analiz Konulu Eğitim Programı (2004)
● Türk Psikologlar Derneği Tarafından Düzenlenen Aile Psikolojisi Konulu Eğitim Programı (2003)
● Türk Psikologlar Derneği Tarafından Düzenlenen Çocuk Psikolojisi Ve Etkin Terapiler Konulu Eğitim Programı (2003)

Önemli Bilgilendirme

Site içerisinde bulunan bilgiler bilgilendirme amaçlıdır. Bu bilgilendirme kesinlikle hekimin hastasını tıbbi amaçla muayene etmesi veya tanı koyması yerine geçmez.