“Motivasyonum Yok” Cümlesinin Arkasına Gizlenmiş Asıl Duygu
Motivasyon Neden İlk Kaybolan Şey Gibi Görünür?
Motivasyon, içsel enerjiyle beslenir. Bu enerji azaldığında, kişi bunu ilk olarak isteksizlik
olarak fark eder. Ancak bu azalma çoğu zaman tembellikten ya da irade eksikliğinden değil;
taşınan duygusal yüklerden kaynaklanır.
Klinik gözlemler, “motivasyonum yok” diyen kişilerin çoğunda şu duygulardan birinin baskın
olduğunu gösterir:
- Yorgunluk
- Umutsuzluk
- Anlamsızlık
- Kaygı
- Bastırılmış öfke
Motivasyon eksikliği, bu duyguların daha kabul edilebilir bir dili hâline gelir.
Yorgunluk: En Sık Gizlenen Duygu
Birçok kişi gerçekten yorgun olduğunu kabul etmekte zorlanır. Çünkü yorgunluk, “yetersizlik”
ile karıştırılır. Oysa bu yorgunluk çoğu zaman fiziksel değil; duygusaldır. Sürekli güçlü
durmak, idare etmek, beklentileri karşılamak zorunda hissetmek içsel enerjiyi tüketir.
Bu durumda kişi harekete geçemediğinde bunu yorgunlukla değil, motivasyon eksikliğiyle
açıklar.
Umutsuzluk ve Anlamsızlık
Bazı durumlarda motivasyonun düşmesinin nedeni, yapılan şeyin kişi için artık bir anlam
taşımamasıdır. Hedefler yabancılaşmış, amaçlar başkalarının beklentileriyle karışmış olabilir.
Kişi “neden yaptığını” bilmediği bir şeye karşı doğal olarak isteksiz hisseder.
Bu noktada “motivasyonum yok” aslında şunu söyler:
“Yaptığım şeyle bağım zayıfladı.”
Kaygı ve Başlayamama Hâli
Motivasyon eksikliği bazen kaygının maskesidir. Başlarsam yeterince iyi yapamayacağım,
yarım kalacak ya da başarısız olacağım düşüncesi, kişiyi durdurur. Bu durma hâli dışarıdan
isteksizlik gibi görünür.
Oysa içeride yoğun bir tetikte olma ve kendini koruma çabası vardır.
Terapötik Açıdan Bu Cümle Nasıl Ele Alınır?
Terapi sürecinde “motivasyonum yok” cümlesi çözülmesi gereken bir problem olarak değil,
dinlenmesi gereken bir işaret olarak ele alınır. Amaç kişiyi motive etmek değil; bu cümlenin
hangi duygudan doğduğunu anlamaktır.
Burada sorulan soru genellikle şudur:
“Motivasyonun yokken, içinde hangi duygu daha baskın?”
Bu soru, kişiyi performanstan duygusal temasa taşır.
Motivasyon Geri Nasıl Gelir?
Motivasyon, zorlandığında çağrılabilecek bir şey değildir. Anlam, dinlenme, duygusal temas
ve gerçekçi beklentiler oluştuğunda kendiliğinden ortaya çıkar. Bu nedenle motivasyonu
artırmaya çalışmak yerine, onu tüketen koşullara bakmak daha işlevseldir.
“Motivasyonum yok” cümlesi çoğu zaman sorunun kendisi değil, işaretidir. Arkasında
genellikle yorgunluk, anlamsızlık, kaygı ya da bastırılmış duygular vardır. Bu cümleyi irade
eksikliği olarak değil; içsel bir mesaj olarak okumak, kişinin kendisiyle daha dürüst bir ilişki
kurmasına yardımcı olur. Çünkü bazen asıl problem motive olamamak değil; neden
yorulduğunu fark etmemektir.
