Korkutucu İlişkiler

İlişkilerde Yakınlık ve Şeffaflık Korkusu

Bazı bireyler için karşı tarafın gösterdiği sevgi, bir yakınlık göstergesinden ziyade ciddi bir tehdit unsuru olarak algılanabilir. Bir başkası tarafından tamamen anlaşılabiliyor olmak her ne kadar kulağa hoş gelse de, bu denli şeffaf bir şekilde görülmek arada hiçbir perdenin kalmadığı anlamına gelir. Bu durum, bireyin kendi sınırlarını koruma noktasında endişe duymasına yol açar.

Biri tarafından tamamen kucaklanıp kavranırken, aynı zamanda o bedene sarılmış kolları çözüp uzaklaşabilmek ve özgürleşmek oldukça zor bir mesele olarak görülmektedir. Bu noktada temel soru şudur: Biriyle hem güvenli bir ilişki kurup hem de özgür kalabilmek mümkün müdür? Benliğin sınır kapıları sonuna kadar açıkken, içeriye kimin girip giremeyeceğine karar verecek güce sahip olmak, sağlıklı bir psikolojik yapının göstergesidir.

Özerklik Hissi ve Kimlik Yitimi Tehdidi

Eğer birey güçlü bir özerklik hissine sahip değilse, ilişkilerde özgür kalabilmesi pek mümkün değildir. Özerklik hissinin yokluğunda kurulan her bir bağ, kişi için bir kimlik yitimi tehdidi oluşturur. Bu tehdit o kadar yoğundur ki, kişinin bir başkasıyla ilişki kurmasını engellemekle kalmaz; kendi öz benliğiyle bağ kurmasını dahi korkutucu bir hale getirir.

Bu içsel korkular nedeniyle, kişi bazen bir başkasından gelen nefreti sevgiden daha tercih edilebilir bulur. Sevginin getirdiği yakınlık ve anlaşılma arzusu, özerkliği zayıf bireyler için kontrol edilemez bir risk taşırken; nefret, mesafeyi korumaya yardımcı olan bir araç haline gelebilir.

Psikolojide Yutulma Endişesi ve Güvenlik Davranışları

İlişkilerde bazen karşı tarafın sevgisinden kaçan, bağ kurmaya direnç gösteren ve bilerek kendisini uzaklaştıran bireylerle karşılaşılabilir. Bu durumu tarif etmek için psikolojide yutulma endişesi ifadesi kullanılır. Bu kişiler için yakınlık kurmak ve sevgi görmek, tamamen karşı taraf tarafından içeri alınmak ve benliğin yutulması demektir.

Bu davranış kalıplarının temelinde yatan unsurlar şunlardır:

• Benlik Sınırlarının Zayıflığı: Kişinin sınır kapılarında kendisini koruyacak "muhafızları" yoktur.
• Güvenlik Davranışı: Uzak durmak, benliği korumak adına geliştirilen bir savunma mekanizmasıdır.
• Bağımsızlık Kaygısı: Yakınlaşmanın, kişisel özgürlüğü tamamen yok edeceği düşüncesi hakimdir.

Sağlıklı Sevgi Bağının Temel Şartı: Özerklik

Güçlü ve sürdürülebilir bir sevgi bağının kurulabilmesi için öncelikle bireyin kendisini bir başkasından net bir şekilde ayırt edebileceği özerkliğe sahip olması gerekir. Kendi sınırlarını çizebilen ve kimliğini koruyabilen bireyler için yakınlık bir tehdit olmaktan çıkar. İki özerk insanın kurduğu iletişim ve sevgi, korkutucu bir deneyim olmaktan ziyade son derece tatmin edici bir sürece dönüşür.