KERATOKONUS NEDİR?"

Keratokonus Nedir? Kornea Sivrileşmesi Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Keratokonus, gözün en ön kısmında yer alan saydam tabakanın, yani korneanın, ilerleyici bir şekilde incelmesi ve sivrileşerek koni şeklini almasıyla karakterize bir göz hastalığıdır. Bu durum, hastada ilerleyici miyop ve astigmat oluşumuna yol açarak görme kalitesini ciddi oranda düşürür. Genellikle ergenlik döneminde başlayan bu rahatsızlık, hastalar tarafından çoğunlukla 20’li yaşlarda fark edilir; 20 ile 40 yaş arasında ilerleme gösterdikten sonra 40’lı yaşlardan itibaren durağan bir döneme girer.

Kornea, ışığın göze girdiği ve kırılarak odaklandığı hayati bir dokudur. Keratokonus nedeniyle korneanın şekli bozulduğunda, ışık doğru odaklanamaz ve net görüş kaybı yaşanır. Bu durum; araba kullanma, bilgisayar kullanımı, televizyon izleme veya okuma gibi günlük temel faaliyetlerin gerçekleştirilmesini zorlaştırabilir.

Keratokonus Hastalığının Nedenleri ve Risk Faktörleri

Keratokonus hastalığının kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, gelişiminde genetik yatkınlık ve mekanik travmalar en kritik rolleri üstlenmektedir. Özellikle genetik yatkınlığı olan bireylerde aşağıdaki çevresel faktörler hastalığın tetiklenmesine veya ilerlemesine neden olabilir:

• Gözün sürekli kaşınması ve ovuşturulması,
• Sert kontakt lens kullanımı,
• Tozlu ve sıcak iklim koşulları.

Keratokonus Belirtileri ve Erken Tanının Önemi

Hastalığın belirtileri, keratokonus riskinin habercisidir ve vakit kaybetmeden uzman bir hekime muayene olmayı gerektirir. Erken tanı ve tedavi, ileride ortaya çıkabilecek ciddi görme kayıplarının ve kalıcı hasarların önlenmesi açısından hayati bir önem taşır. Hastalık, özellikle Akdeniz ve Orta Doğu coğrafyasındaki (Türkiye, İran, Irak, Suudi Arabistan, Mısır, Dubai) tozlu ve sıcak ülkelerde daha yaygın görülmektedir.

Keratokonus Tanı ve Tedavi Süreçleri

Keratokonus teşhisi, ileri teknolojik analizler ve özel tetkikler ile konulmaktadır. Tedavi planlaması iki ana problem üzerine odaklanır: görmedeki azalmayı durdurmak ve hastalığın ilerlemesini engellemek. Tedavi yöntemleri, hastanın durumuna göre kişiye özel olarak belirlenir.

1. Görme Kalitesini Artırmaya Yönelik Tedaviler

Gözlük kullanımına rağmen görme keskinliği artmayan hastalarda aşağıdaki yöntemler tercih edilir:

• Kontakt Lensler: En etkili tedavi şekillerinden biridir. Özellikle ClearKone Hybrid Kontakt Lensler, yumuşak lens konforu ile yüksek görüş kalitesi sunarak kaşınma ve yanma gibi problemleri minimize eder.
• Kornea İçi Halka (INTACS, Keraring, Ferrara): Lens kullanamayan hastalarda, femtosaniye lazerle açılan kanallara yerleştirilen halkalar sayesinde kornea şekli düzeltilir. Bu işlem lokal anestezi ile yapılır ve geri döndürülebilir bir yöntemdir.

2. Hastalığın İlerlemesini Durdurmaya Yönelik Tedaviler

CCL (Corneal Cross-Linking), kornea yapısını güçlendirerek hastalığın ilerlemesini durdurmayı amaçlayan bir yöntemdir. Görmeyi artırmaz, ancak mevcut durumun korunmasını sağlar. CCL tedavisi şu adımlarla uygulanır:

1. Göz topikal anestezik damla ile uyuşturulur.
2. Kornea epiteli mekanik olarak kaldırılır.
3. Riboflavin solüsyonu belirli aralıklarla göze damlatılır.
4. Biomikroskop kontrolünün ardından 30 dakika boyunca 370 nm UV ışığı uygulanır.
5. İşlem sonunda göze koruyucu kontakt lens takılır.

İleri Seviye Keratokonus: Kornea Nakli (Keratoplasti)

Hastalığın son evresinde, kontakt lens veya halka tedavisinden fayda sağlanamadığı durumlarda kornea nakli önerilir. Bu ameliyat, bozulmuş kornea dokusunun sağlıklı bir donör dokusuyla değiştirilmesi işlemidir.

• Ameliyat Süresi: Ortalama 15-20 dakika.
• Anestezi: Tercihen genel anestezi, yaşlı hastalarda lokal anestezi.
• Yöntem: 6-9 mm çapındaki hasarlı doku çıkarılarak yerine sağlıklı doku dikilir.

Keratokonus tedavisinde başarı; erken teşhis, doğru teknolojik altyapı ve vaka deneyimi yüksek uzman doktor desteği ile mümkündür.

Op. Dr. Ahmet UMAY

Kaynak: Bristol University / 2013 Literature Section, Dunyagöz Surgery Section / 2013-A89