Kaygı Bozukluğu Kalıcı Değildir

Anksiyete (Kaygı Bozukluğu) Nedir?

Anksiyete, halk arasında kaygı bozukluğu olarak da adlandırılan ve bireylerin panik seviyelerinin yükseldiği kriz anlarında yoğun bir korku hissetmesine neden olan psikolojik bir durumdur. Bu rahatsızlığı yaşayan kişiler, içinde bulundukları durumu olduğundan daha tehlikeli görme ve sanki çok kötü bir şey olacakmış duygusuna kapılma eğilimindedirler. Bu his her ne kadar kalıcıymış gibi algılansa da, anksiyete bozuklukları günümüzde bilişsel davranışçı terapi uygulamalarıyla başarılı bir şekilde tedavi edilebilmektedir.

Araştırmalar, özellikle erken yaşlarda deneyimlenen travmatik olayların bireylerin korku işleme mekanizmalarında hassasiyet yarattığını göstermektedir. Bu durum, kişilerin stres tetikleyicilerine karşı aşırı duyarlı hale gelmesine neden olur. Çevresel faktörlerin yanı sıra genetik yatkınlık da anksiyetenin ortaya çıkmasında kritik bir rol oynamaktadır. Güncel veriler, bu rahatsızlığın en yoğun olarak çocukluk ve gençlik dönemlerinde görüldüğünü kanıtlamaktadır.

Anksiyete Neden Olur?

Psikiyatri alanında geniş bir yelpazede değerlendirilen anksiyete; panik bozukluk, obsesif kompulsif bozukluk (OKB), sosyal fobi ve travma sonrası stres bozukluğu gibi rahatsızlıkların daha az yoğun seyreden bir türü olarak kabul edilir. Anksiyetenin nedenleri tek bir nedene indirgenemez; ancak kalıtsal faktörlerin etkisi bilimsel olarak kabul görmüştür. Özellikle tek yumurta ikizleri üzerinde yapılan çalışmalar, yaygın anksiyete bozukluğunun her iki bireyde de görülme oranının yüksek olduğunu ortaya koymaktadır.

Biyolojik ve çevresel etkenlerin yanı sıra kişinin genel ruhsal durumu ve mizacı da bu bozukluğun gelişiminde etkilidir. Bazı durumlarda ise anksiyete, doğrudan tıbbi bir sorunun belirtisi olarak ortaya çıkabilir. Anksiyeteye neden olabilecek başlıca tıbbi sebepler şunlardır:

• Kalp hastalıkları ve diyabet,
• Tiroid problemleri (özellikle hipertiroid),
• Astım gibi solunum yolu rahatsızlıkları,
• Madde bağımlılığı veya yoksunluk süreçleri,
• Kronik ağrılar ve huzursuz bağırsak sendromu,
• Savaş veya kaç mekanizmasını tetikleyen nadir görülen tümörler.

Anksiyete Belirtileri Nelerdir?

Ruhsal durumdaki değişimlerin fizyolojik tepkilere dönüşmesiyle karakterize olan anksiyete, hem zihinsel hem de bedensel belirtilerle kendini gösterir. Kaygı bozukluğu yaşayan bireylerde kan basıncı ve kalp atış hızı yükseldiği için vücut hızla yorgun düşer. En yaygın görülen anksiyete belirtileri şu şekilde sıralanabilir:

• Sürekli sinirli, gergin ve huzursuz hissetme hali,
• Panik duygusu ve kötü bir olay yaşanacağına dair yoğun his,
• Kalp atışlarında hızlanma ve nefes darlığı,
• Ellerde titreme ve aşırı terleme,
• Kendini sürekli zayıf ve güçsüz hissetme,
• Odaklanma güçlüğü ve dikkati kaygıdan uzaklaştıramama,
• Uykuya dalmakta zorluk ve mide-sindirim problemleri,
• Rezil olma veya komik duruma düşme korkusu,
• Kaygı yaratan durumlardan kaçınma eğilimi.

Anksiyete Nasıl Tedavi Edilir?

Anksiyete tedavisinde başvurulan temel yöntemler psikoterapiler ve ilaç tedavisidir. Tedavi sürecinde, özellikle bilişsel davranışçı terapi (BDT) uygulamaları büyük önem taşır. Bu terapi yöntemi, kişilerin anksiyeteye yol açan hatalı düşünce kalıplarını fark etmelerini ve bunları sağlıklı davranış alışkanlıklarıyla değiştirmelerini sağlar. Sorunun köküne inen bu yaklaşım, kalıcı iyileşme için en etkili yoldur.

İlaç tedavisi ise genellikle sorunun ileri safhalarında olan kişiler için mevcut durumu kısa süreliğine stabilize etmek amacıyla tercih edilir. Tedavi planı her zaman uzman bir doktor tarafından bireyin ihtiyaçlarına göre şekillendirilmelidir.

Ne Zaman Doktora Görünmelisiniz?

Aşağıdaki durumları yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir uzmana başvurmanız önerilir:

1. Kaygılarınız iş, aile ve sosyal yaşamınızı olumsuz etkilemeye başladıysa,
2. Korku ve anksiyetenin kontrolünüzden çıktığını hissediyorsanız,
3. Kaygı ile birlikte depresyon belirtileri görülüyorsa,
4. Kaygılarınızın fiziksel bir sağlık sorunundan kaynaklandığını düşünüyorsanız,
5. İntihar veya ölümle ilgili düşünceler gelişmeye başladıysa.

Anksiyete Atağı Anında Yapılması Gerekenler

Anksiyete atağı, kalp atışlarının aniden hızlanması, vücutta uyuşma, soğuk terleme ve "dünya üzerine geliyormuş" hissi ile karakterize olan sinsi bir durumdur. Bu kriz anlarını ve genel süreci daha iyi yönetmek için şu öneriler dikkate alınmalıdır: