KATARAKT NEDİR, ŞİKAYET VE BULGULAR

Katarakt Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri

Katarakt, göz içindeki şeffaf doğal lensin bulanıklaşması durumudur. Bu durum, bir nevi kirli bir camın arkasından bakmaya benzer. Göz merceğinin saydamlığını yitirmesi sonucunda; ışık hassasiyeti, uzak ve yakın görmede zorluk, renkleri ayırt etmede güçlük, derinlik kaybı, ışık kaynaklarını çift veya çoklu görme ve kamaşma gibi ciddi görme kusurları ortaya çıkar.

Kataraktın Nedenleri ve Risk Faktörleri

Katarakt, tipik olarak göz içi merceğinin yaşlanmaya bağlı olarak opaklaşmasıyla gelişir. Yaşam boyunca lens içinde yeni optik kablolar ürer; kapalı bir ortam olan mercek zamanla sıkışır ve sertleşir. 45 yaşından sonra uyum gücünü etkileyen bu sertleşme, ilerleyen süreçte lens içinde bulanıklaşma ve sararmaya neden olur.

Zamanla ilerleyen bu durum, retina üzerine düşen ışığın kalitesini bozar ve ileri safhalarda ışık geçişini tamamen engeller. Bu sürece Yaşa Bağlı Katarakt denir. Katarakt oluşumunu tetikleyen diğer faktörler şunlardır:

• Genetik yatkınlık ve kalıtımsal meyiller.
• Kötü beslenme, kronik hastalıklar ve sigara kullanımı.
• Ultraviyole (UV) ışınlarına maruz kalmak (UV blokajlı güneş gözlüğü ve kasket kullanımı bu riski azaltır).
• Göze alınan delici veya künt darbeler.
• Zararlı kimyasallar, radyasyon, kortizon kullanımı, şeker hastalığı ve alkolizm.
• Bebeklerde görülen ve doğum öncesi faktörlere (enfeksiyon, ilaç, kromozom anomalileri) bağlı gelişen Konjenital (Doğumsal) Katarakt.

Yapılan çalışmalar; yüksek doz antioksidan, A, C, E vitaminleri ve selenyum takviyesinin katarakt gelişimini yavaşlatabileceğini göstermektedir.

Katarakt Belirtileri ve Bulguları

Katarakt belirtileri kişiden kişiye ve gözün durumuna göre farklılık gösterebilir. En sık karşılaşılan bulgular şunlardır:

• Bulanık görme ve renklerin daha sarı veya mat görünmesi.
• Işık ihtiyacının artması ve ışık kaynaklarının birden fazla görülmesi.
• Gözde kamaşma hissi.
• Gittikçe artan miyoplaşma ve belirli bir noktada yakın gözlüğüne ihtiyaç duymama.
• İleri safhalarda görme kaybıyla birlikte göz bebeğinin beyazlaşması.

Katarakt Teşhisi ve Tedavi Seçenekleri

Katarakt teşhisi, uzman bir hekim tarafından yapılan detaylı bir göz muayenesi ile konulur. Günümüzde kataraktın tek etkili tedavisi cerrahidir. Modern katarakt cerrahisi olan Fakoemülsifikasyon (Fako) yöntemi, şikayetleri hızlı ve başarılı bir şekilde ortadan kaldırmaktadır.

Fako Yöntemi Nasıl Uygulanır?

Fako yöntemi, saniyede 40 bin titreşim yaparak ultrasonik dalgalar üreten özel bir cihazla gerçekleştirilir. Bu dalgalar kataraktlı lensi parçalar ve parçalanan materyal cihaz tarafından emilir. İşlem sırasında göz içi hacmini korumak ve ısıyı dengelemek için sürekli sıvı akışı sağlanır. Bu yöntemle sararmış mercek çıkarılarak yerine sentetik bir göz içi merceği yerleştirilir. Güvenlik gerekçesiyle, iki gözün ameliyatının farklı seanslarda yapılması tercih edilir.

Göz İçi Mercek (İntraoküler Lens) Seçimi

Katarakt ameliyatı sırasında çıkarılan doğal lensin yerine, görüntünün retina üzerinde odaklanmasını sağlayacak suni bir mercek takılması zorunludur. Bu lensler aynı zamanda gözlükten kurtulmak amacıyla yapılan refraktif lens değişimi operasyonlarında da kullanılır.

Çok odaklı lenslerde Alcon ReSTOR ve AMO Technis gibi modeller, difraktif optik dizaynları sayesinde hastaların %90'ında gözlük ihtiyacını tamamen ortadan kaldırır. Refraktif (halkalı) modeller ise gece ışık dağılması yapabildiği için daha az tercih edilmektedir.

Ameliyat İçin En Uygun Zaman Nedir?

Katarakt, kişinin günlük aktivitelerini ve yaşam kalitesini etkilemeye başladığı an ameliyat kararı alınabilir. Eski yöntemlerin aksine, kataraktın tamamen "olgunlaşmasını" beklemek gerekmez; aksine gecikmek cerrahi süreci zorlaştırabilir. Detaylı muayene sonucunda görmeyi engelleyecek başka bir rahatsızlığı bulunmayan kişiler, doktorlarıyla birlikte ameliyat kararı alabilirler.