İnsanın Sekiz Evresi- Erik H. Erikson

Erikson’un Psikososyal Gelişim Kuramı ve Yaşam Boyu Gelişim

Erikson, gelişimsel psikoloji literatüründe önemli bir yer tutan çalışmasında Freud’un 5 evreli psikoseksüel gelişim kuramının kapsamını genişletmiştir. Mevcut evrelere 3 evre daha ekleyen Erikson, Freud’un aksine gelişimin sadece çocuklukla sınırlı kalmadığını ve ömür boyu sürdüğünü savunmaktadır. Bu yaklaşım, bireyin her yaş döneminde farklı bir gelişimsel krizle karşılaştığını öngörür.

Sintonik ve Distonik Kavramları

Kurama göre her gelişim evresinde bireyin edinmesi gereken belirli kişilik unsurları mevcuttur. Erikson, bu süreçteki kazanımları ve riskleri şu terimlerle tanımlamıştır:

• Sintonik: İlgili evrede bireyin kazanması gereken olumlu kişilik özelliklerini ifade eder.
• Distonik: İlgili evrede bireyin edinmemesi gereken olumsuz özellikleri temsil eder.

Sosyal Unsurlar ve Gelişimde Esneklik

Erikson, kuramsal çerçevesini oluştururken biyolojik dürtülerin aksine sosyal unsurları özellikle vurgulamıştır. Bu noktada Freud’un katı evre anlayışından ayrılan Erikson, gelişimde telafi edilebilirliği savunur. Bir dönemde tam olarak kazanılamayan bir kişilik özelliğinin diğer dönemlerde de kazanılabileceğini belirterek, gelişimin dinamik ve esnek bir yapıda olduğunu ortaya koymuştur.