Histriyonik Kişilik Bozukluğu nedir?
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Histerik Kişilik Bozukluğu ve Temel Özellikleri
Histerik kişilik bozukluğu, bireyin çevresindekilere duygusal ve pozitif bir izlenim verme çabasıyla rol yaptığı, sürekli dikkatleri üzerine çekmeye çalıştığı ve eğlenceli bir profil sergilediği bir durumdur. Bu bozukluğa sahip kişiler, çevrelerini etkilemek adına sıklıkla abartılı davranışlar sergileme eğilimindedirler (Şengül & Bayat, 2012). Temel motivasyonları olan ilgi odağı olma arzusu, sosyal yaşamlarındaki tüm eylemlerini şekillendiren ana unsurdur.
Dikkat Çekme Stratejileri ve Davranış Biçimleri
Histerik kişilik bozukluğu olan bireyler, dikkat çekme isteklerinin bir dışavurumu olarak genellikle renkli ve dikkat çekici giyinmeyi tercih ederler. Kendilerini teşhir etmekten hoşlanan bu kişiler, yaşadıkları sıradan olayları bile aşırı dramatize ederek anlatırlar. Sergiledikleri duygusal tepkiler genellikle uç noktalardadır;
- Kahkahalarla aşırı gülme,
- Çok yüksek sesle konuşma,
- Olayları aşırı abartma.
Bu bireylerin düşünce, duygu ve inanç yapısı oldukça değişkendir. Çoğu zaman farkında olmadan karşılarındaki kişileri taklit edebilirler. Bununla birlikte, geniş bir hayal dünyasına sahip olmaları onları yaratıcı fikirler üretme konusunda başarılı kılar (Şengül & Bayat, 2012).
Sosyal İlişkiler ve Kişilik Yapısı
Bu bireyler dış dünyada yardımsever ve arkadaş canlısı bir imaj çizseler de, hayal kırıklığı, engellenme veya reddedilme durumlarında kolayca tahrik olabilirler. İç dünyaları, yalnızca dışsal onay ve izlenimlere odaklandıkları için yeterince gelişmemiştir. Bu nedenle, içebakış yapmaktan ve sorumluluk almaktan kaçınırlar (Şengül & Bayat, 2012). Kendilerini, başkaları üzerinde bıraktıkları etki üzerinden tanımlarlar.
İlişkilerde Cinsel ve Romantik Tutumlar
Romantik ilişkilerde başlangıçta başarılı görünseler de, hissettikleri duygular genellikle derinlikten yoksun ve geçicidir. Cinsel açıdan kışkırtıcı bir tutum sergilemek, bu kişilik yapısının belirgin özelliklerinden biridir. Cinsiyetlere göre sergilenen davranışlar şu şekilde farklılık gösterebilir:
| Cinsiyet | Sergilenen Tipik Davranışlar |
|---|---|
| Erkekler | Başkalarını övme eğilimi ve her fırsatta baştan çıkartıcı davranışlar sergileme. |
| Kadınlar | Belirgin şekilde baştan çıkarıcı, cilveli ve flörtöz yaklaşımlar. |
Tanı ve Diğer Psikolojik Bozukluklarla İlişkisi
Klinik ortamda histerik kişilik bozukluğu ile borderline kişilik bozukluğu arasındaki ayrımı yapmak oldukça güçtür. Ancak, danışanda kısa psikotik bozukluk veya disosiyatif bozukluk gibi tabloların eşlik etmesi durumunda histerik kişilik bozukluğu tanısı koymak daha kolay hale gelmektedir (Şengül & Bayat, 2012).
Araştırmalar, bu bozukluğun diğer psikolojik rahatsızlıklarla yüksek korelasyon gösterdiğini kanıtlamaktadır. Yapılan bir çalışmaya göre:
- Bipolar bozukluğu olan danışanların %47.7’sinde en az bir kişilik bozukluğu saptanmıştır.
- Bu grupta en yaygın görülen kişilik bozuklukları obsesif-kompulsif bozukluk ve histerik kişilik bozukluğudur (Sayın & Aslan, 2005).
