Hemoroid nedir? Nasıl tedavi edilir ? İlaç tedavisi yada ameliyat hangi hastalarda tercih edilmelidir?

Hemoroidal Hastalık Nedir?

Normal şartlarda anal bölgede bulunan hemoroidal damar yumağının belirginleşmesi, şişmesi ve dışarıya doğru sarkması sonucu oluşan klinik tabloya hemoroidal hastalık adı verilir. Toplumda oldukça yaygın görülen bu rahatsızlık, hastaların yaşadığı utanma duygusu nedeniyle genellikle hekim muayenesinden kaçınılan bir süreçtir. Ancak muayenedeki bu gecikme, benzer belirtiler gösterebilen perianal bölge veya rektum kanseri gibi hayati risk taşıyan hastalıkların tanısının atlanmasına yol açabilmektedir.

Hemoroid Neden Oluşur? Risk Faktörleri Nelerdir?

Hastalığın gelişiminde yaşam tarzından genetik yatkınlığa kadar pek çok faktör rol oynamaktadır. Özellikle düzensiz bağırsak alışkanlıkları ve tuvalette geçirilen sürenin uzunluğu temel tetikleyiciler arasındadır. Hastalığın oluşumuna zemin hazırlayan başlıca faktörler şunlardır:

• Kronik kabızlık veya kronik ishal durumları,
• Tuvalette uzun süre geçirmek ve aşırı ıkınma,
• Lifli gıda tüketiminin az olması ve yetersiz su içmek,
• Obezite (şişmanlık) ve ailevi yatkınlık,
• Uzun süre ayakta durmayı veya oturmayı gerektiren yaşam biçimi,
• Gebelik (hem mekanik baskı hem de hormonal değişimler nedeniyle).

Hemoroid Belirtileri ve Şikayetleri

Hastalar genellikle benzer şikayetlerle uzman hekime başvururlar. En sık karşılaşılan belirti, dışkılama esnasında veya sonrasında görülen, ağrısız ve taze parlak kırmızı renkli kanamadır. Bunun yanı sıra hastalar şu semptomları ifade etmektedir:

• Anal bölgede ele gelen ağrılı kitle ve şişlikler,
• Makat bölgesinde huzursuzluk hissi ve akıntı,
• Temizlenme problemleri ve kaşıntı,
• Makat ağzında oluşan yumuşak memeler.

Tanı ve Teşhis Süreci

Hemoroidal hastalığın tanısı esas olarak fizik muayene ile konulmaktadır. Muayene sürecinde öncelikle gözle inceleme yapılır ve ağrılı bir durum yoksa parmakla muayene (rektal tuşe) gerçekleştirilir. Rektal kanama ve ağrı şikayeti olan hastalarda, altta yatan nedenin kolorektal kanser veya inflamatuar bağırsak hastalığı olup olmadığını anlamak kritik önem taşır. Bu amaçla ayırıcı tanı için fleksibl sigmoidoskopi veya kolonoskopi tetkikleri mutlaka kullanılmalıdır.

Hemoroid Tedavi Yöntemleri

Tedavi planı; hastalığın tipine (iç veya dış), evresine, komplikasyonlarına ve hastanın semptomlarına göre uzman hekim tarafından belirlenir. Hastalığın zaman zaman rahatlama ve tekrarlama periyotlarıyla seyrettiği unutulmamalıdır. Tedavi yaklaşımları temel olarak iki ana başlıkta incelenir:

1. Konservatif Tedavi Yaklaşımları

Bu yöntemin temelini yaşam tarzı ve diyet değişiklikleri oluşturur. Anal bölge hijyeni, bol lifli beslenme ve yüksek su tüketimi ile dışkının yumuşak kıvamda tutulması hedeflenir. Ayrıca hekim deneyimine göre seçilen ağızdan alınan ilaçlar ve bölgesel kremler yaygın olarak kullanılır.

2. Girişimsel ve Cerrahi Tedaviler

İlaç tedavisine yanıt vermeyen veya ileri evre vakalarda uygulanan yöntemlerdir. Bu yöntemler kendi içinde kategorize edilir: