Glokom ( Göz Tansiyonu ) Nedir ?
- Glokom, göz içi sıvı tahliyesindeki tıkanıklık nedeniyle artan basıncın görme sinirine zarar vermesiyle oluşan ve kalıcı görme kaybına yol açabilen ciddi bir hastalıktır.
- Hastalık genellikle sinsi ilerlediği için görme alanındaki kör noktalar ileri seviyelere ulaşana kadar fark edilemeyebilir ve tedavi edilmediğinde tam körlükle sonuçlanabilir.
- Tanı için sadece göz içi basıncının ölçülmesi yeterli olmayıp, görme sinirinin durumu ve hassasiyeti kritik bir öneme sahiptir.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Glokom (Göz Tansiyonu) Nedir?
Glokom, göz içerisinde üretilen sıvı basıncının görme sinirine zarar verebilecek düzeyde yükselmesi sonucunda, görme sinirinin giderek zayıflamasına ve görme kaybına yol açan ciddi bir hastalıktır. Halk arasında göz tansiyonu ve karasu adlarıyla da bilinen bu hastalık, özellikle ileri yaş gruplarında en önemli körlük nedenlerinden biri olarak kabul edilir. Tedavi edilmediği takdirde kalıcı görme kaybıyla sonuçlanabilen glokom, dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyen yaygın bir göz sağlığı sorunudur.
Glokom Neden Olur?
Gözün ön bölümünde, dokuları beslemek amacıyla sürekli dolaşan özel bir sıvı bulunmaktadır. Bu sıvı, göz içindeki hücreler tarafından üretilir ve minik delikler ile bunlara bağlı kanallar aracılığıyla göz dışına tahliye edilir. Bazı göz yapılarında, bu tahliye kanallarında meydana gelen tıkanıklık nedeniyle sıvı dışarı atılamaz. Sonuç olarak göz içi basıncı yükselerek görme siniri üzerinde baskı oluşturur.
Göz İçi Sıvısı ve Basınç Döngüsü
Göz; lens yapısı ile birbirinden ayrılan ön ve arka segmentlerden oluşur. Aköz sıvısı olarak bilinen göz içi sıvısı, lensin yakınındaki silier cisimden salgılanarak ön kamaraya ulaşır. Bu sıvının temel görevleri şunlardır:
- Lens ve kornea tabakasının beslenmesini sağlamak.
- Gözün yapısal formunu koruyacak basıncı oluşturmak.
Üretilen bu sıvı, göz bebeğinden geçerek trabeküler ağ denilen süzgeç benzeri yapıdan dışarı atılır. Bu döngüde meydana gelen herhangi bir engel, göz içi basıncının (GİB) artmasına neden olur. Artan basınç, görme sinirinin göze giriş yaptığı noktaya baskı yaparak sinir hücrelerinin ölümüne yol açar.
Görme Sinirinin (Optik Sinir) Glokomdaki Önemi
Optik sinir, beyne görme mesajlarını ileten binlerce liften oluşan bir elektrik kablosuna benzetilebilir. Glokom hastalığı bu liflere doğrudan zarar vererek görme alanında kör noktalar oluşturur. Hastalığın en sinsi yönü, bu kör noktaların çok ileri seviyelere ulaşana kadar hastalar tarafından fark edilememesidir. Sinir liflerinin tamamı hasar gördüğünde ise tam körlük meydana gelir.
Glokom Kimlerde Görülür?
Glokom her yaş grubunu etkileyebilmekle birlikte, belirli yaş gruplarında görülme sıklığı artış göstermektedir. Hastalığın yaygınlığına dair veriler şu şekildedir:
| Yaş Grubu | Görülme Oranı |
|---|---|
| 40 Yaş Üstü | %2 (Her 40 kişiden 1'inde) |
| 60 Yaş Üstü | %10 |
| Bebeklik ve Çocukluk | Nadir (Konjenital Glokom) |
İstatistiksel olarak, hastalığın ortaya çıktığı her 20 kişiden 1'inde her iki gözde de total körlük gelişme riski bulunmaktadır.
Normal Göz İçi Basıncı Ne Kadardır?
Sağlıklı bir gözde normal basınç düzeyi 10-20 mm Hg (cıva basıncı) aralığındadır. Glokom hastalarında bu değer genellikle 20 mm Hg seviyesinin üzerine çıksa da, tanı için tek kriter basınç yüksekliği değildir.
- Yüksek Basınçlı Gözler: Göz tansiyonu 20 mm Hg üzerinde olup gözü tamamen sağlıklı olan kişiler bulunabilir.
- Normal Basınçlı Glokom: Göz tansiyonu 20 mm Hg altında ölçüldüğü halde, görme siniri hassas olduğu için harabiyet yaşayan ve tedavi edilmesi gereken hastalar mevcuttur.
Bu nedenle, göz içi basınç değeri tek başına yeterli olmayıp, görme sinirinin durumu glokom tanısında kritik öneme sahiptir.
