GEBELİK TAKİBİ NASIL OLMALI?
- Sağlıklı bir gebelik süreci için ilk kontrolden itibaren düzenli biyokimya testleri, fetal kalp atımı takibi ve folik asit desteği kritik önem taşır.
- 11-23. haftalar arasında ikili ve üçlü tarama testleri, ense kalınlığı ölçümü ve detaylı anomali taraması ile kromozomal ve yapısal gelişimler titizlikle incelenir.
- Gebeliğin ilerleyen dönemlerinde şeker tarama testi ve kan uyuşmazlığı kontrolleri yapılırken, 34. haftadan itibaren NST ve sıklaşan doktor ziyaretleriyle doğum planlaması netleştirilir.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Gebelik Takibi ve İlk Kontrol Süreci
Sağlıklı bir gebelik süreci için düzenli doktor kontrolleri ve zamanında yapılan tıbbi testler kritik öneme sahiptir. İlk kontrol kapsamında, bebeğin plasentasının (eş) arkasında herhangi bir kanama olup olmadığı titizlikle incelenir. Bu aşama, gebeliğin sağlıklı bir temelde ilerleyip ilerlemediğini anlamak için hayati bir adımdır.
Eğer gebelik öncesinde yakın bir zamanda bakılmadıysa; Tam kan sayımı, TİT (Tam İdrar Tetkiki), Kreatinin, AKŞ (Açlık Kan Şekeri), SGOT, SGPT ve TORCH paneli gibi biyokimya ve enfeksiyon testleri bu haftada tamamlanır. Ayrıca fetal kalp atımları değerlendirilir; ilk ultrasonda kalp atımı izlenemezse 10 gün sonra tekrar USG yapılarak boş gebelik ihtimali ekarte edilir. Bu süreçte çoğul gebelik varlığı araştırılırken, annenin kilo ve tansiyon takibi başlatılır ve günlük 400-800 mg Folik Asit desteğine başlanır.
11-14 Hafta Kontrolü: İkili Test ve Ense Kalınlığı
Gebeliğin 11 ile 14. haftaları arasında, kromozomal anomalilerin tespiti için Nuchal Translucency (Ense Şeffaflığı) ölçümü yapılır. Bu ölçüm, anneden alınan kan örneğindeki biyokimyasal marker’larla birleştirilerek İkili Test olarak adlandırılan tarama gerçekleştirilir.
Bu dönemde yapılan detaylı incelemelerde şu unsurlar kontrol edilir:
- Bebeğin burun kemiği gelişimi,
- Mesane gelişimi,
- Haftasına uygun organ ve ekstremite oluşumları.
Üçüz ve üzeri çoğul gebeliklerde tıbbi gereklilik halinde redüksiyon (indirgeme) işlemi bu haftalarda uygulanır. Ayrıca riskli durumlarda CVS (Koryon Villus Biyopsisi) bu dönemde yapılabilir. Annenin kilo ve tansiyon takibi rutin olarak devam eder.
16-18 Hafta Kontrolü: Üçlü Test ve Gelişim İzlemi
Eğer önceki dönemde ikili test yapılmadıysa, bu haftalarda Üçlü Test uygulanır. Bu kontrolün en önemli amaçlarından biri, NTD (Merkezi Sinir Sistemi Defektleri - Spina Bifida) taramasıdır. Ayrıca anneden idrar kültürü alınır; çoğul gebeliklerde ise rahim ağzı kültürü ve rahim ağzı uzunluğu değerlendirmesi yapılır.
Bu dönemde destekleyici tedaviler ve ölçümler şu şekildedir:
- Multivitamin ve demir tedavisine başlanır.
- Karın çatlaklarını önleyici kremler önerilebilir.
- Fetal biyometri (bebek ölçümleri) gerçekleştirilir.
- Gerekli görülen vakalarda 16. haftadan itibaren Amniyosentez (su kesesinden sıvı alınması) uygulanabilir.
20-23 Hafta Kontrolü: Detaylı Anomali Taraması
Gebeliğin en kapsamlı kontrollerinden biri olan bu dönemde genel anomali taraması yapılır. Kalp anomalilerinin tespiti için gerekirse hastanenin prenatal kardiyoloğu tarafından fetal ekokardiyografi uygulanır. Fetal biyometri ve cerebellum (beyincik) değerlendirmesi bu aşamanın standart parçalarıdır.
| Parametre | Uygulama ve Kriter |
|---|---|
| Rahim Ağzı Ölçümü | Tüm gebeliklerde rutin olarak yapılır. |
| Serklaj (Dikiş) | Tekil gebelikte <20mm, çoğulda <25mm ise uygulanır. |
| Doppler İncelemesi | Uterin arterin vajinal ve abdominal Doppler ile değerlendirilmesi. |
| Kordosentez | Gerekli durumlarda kordondan kan alınması işlemi. |
27-28 Hafta Kontrolü: Şeker Tarama ve Kan Uyuşmazlığı
Bu haftalarda bebeğin gelişimi fetal biyometri ve cerebellum değerlendirmesi ile izlenmeye devam eder. Gebelik şekerinin tespiti için 50 gr oral Glikoz Tarama Testi uygulanır. Ayrıca Rh uyuşmazlığı (kan uyuşmazlığı) olan çiftlerde, anneye 28. haftanın tamamında 120 veya 300 iu Anti-D uygulaması yapılır ve bu işlemin tekrarı gerekmez.
31. Haftadan Doğuma Kadar Olan Süreç
Gebeliğin son düzlüğünde kontroller sıklaşır ve bebeğin iyilik hali yakından takip edilir. 31-32. haftalarda rutin biyometri ve beyincik kontrolleri ile annenin vital bulguları (kilo, tansiyon) izlenir.
34-37. Haftalar Arası Takip:
- Fetal Biyometri: Bebeğin büyüme hızı ve tahmini ağırlığı kontrol edilir.
- NST (Non-Stres Test): Bebeğin kalp grafisi, hareketleri ve rahimdeki sancı varlığı cihazla kaydedilerek değerlendirilir.
- Sık Takip: 37. haftadan sonra doğuma kadar olan süreçte, her 7-10 günde bir durum değerlendirmesi yapılarak doğum planlaması netleştirilir.
