Gebelik dönemi

Gebelik Dönemi ve İlk Belirtiler

Gebelik belirtisi denildiğinde akla gelen en önemli gösterge adet gecikmesidir. Ancak her adet gecikmesi hamilelik anlamına gelmez; yaşam tarzı değişiklikleri, diyet, stres ve psikolojik faktörler de bu durumu tetikleyebilir. Hamilelik, bir kadının yaşamındaki en özel ve vücudunda pek çok değişikliğin yaşandığı bir süreçtir. Bu süreci sağlıklı bir şekilde tamamlamak için belirli kurallara titizlikle uyulması gerekir.

Gebelikte Beslenme Kuralları ve Yasaklar

Sağlıklı bir bebek gelişimi için beslenme alışkanlıkları hayati önem taşır. Bu dönemde sigara, nargile, alkol ve çiğ et tüketimi kesinlikle yasaktır. Sigaranın gebelikten en az 6 ay önce bırakılması ve gebelik boyunca sigara dumanı olan ortamlardan uzak durulması şarttır.

Süt ve Süt Ürünleri Tüketimi

• Süt: Mide sorunu yaratmıyorsa, beslenme saatlerinden bağımsız olarak (tercihen gece yatarken) günde 1 bardak içilmelidir.
• Yoğurt ve Peynir: Süt içilemiyorsa miktar artırılmalıdır. Her gün bir kase yoğurt ve 5 günde bir kalıp beyaz peynir tüketilmelidir.
• Tatlı İhtiyacı: Şerbetli tatlılar yerine sütlü tatlılar tercih edilmelidir.

Kaçınılması Gereken Gıdalar

Gebelik boyunca fast food, pizza, pide, kebap ve pastane ürünlerinden uzak durulmalıdır. Kilo artışı normalse haftada sadece bir öğün bu besinlere izin verilebilir. Ayrıca aşağıdaki ürünlerin tüketimi yasaktır:

• Kahve, sakız ve gazlı içecekler.
• Tuzlu kuruyemişler, cips ve garnitürler.
• Çikolata ve kakaolu ürünler.
• Bitki çaylarından sinameki ve yeşil çay.

Günlük Alışkanlıklar ve Kilo Takibi

Her gün bir kahve fincanı kadar tuzsuz ceviz, fındık, badem ve bir fincan kuru meyve tüketilmelidir. Sıvı alımı için günde en az 2,5 litre su içilmesi önerilir. Siyah çay tüketimi günde bir çay bardağı dem (sulandırılarak 2-6 bardak) ile sınırlandırılmalıdır.

Gebelikte Yaşam Tarzı ve Sosyal Hayat

Cinsellik ve Çalışma Hayatı

Gebelikte cinsellik, ilk 14 hafta haftada bir, 34. haftaya kadar ise haftada iki kez ile sınırlandırılmalıdır. 34. haftadan doğuma kadar ve doğum sonrası ilk 8 hafta cinsellik yasaktır. Çalışan gebeler, yoğun stres yoksa 37. haftaya kadar çalışabilirler. Ancak oturarak çalışanlar, bacak kan akımını korumak için her saat başı kısa yürüyüşler yapmalıdır.

Doğru Yatış Pozisyonu

1. aya kadar istenilen pozisyonda yatılabilir. 6. aydan sonra sağ veya sol yana yatış tercih edilmelidir. Sırtüstü yatılacaksa en az iki yastıkla destek alınmalıdır. Sırtüstü yatarken baş dönmesi veya mide bulantısı hissedilirse hemen sol yana dönülmelidir.

Sağlık Kontrolleri ve Güvenlik

Grip ve Aşılanma

Grip, gebeliğin ilk üç ayında düşüğe, son üç ayında ise erken doğuma neden olabilir. Anne adayları gebelik öncesi aşılanmalı, gebelik sırasında ise ilk üç aydan sonra grip aşısı yaptırabilmektedir. Ayrıca 20. haftadan itibaren bir ay ara ile iki doz tetanoz aşısı uygulanmalıdır.

Seyahat ve Güvenlik

• Gebeliğin ilk 2 ayı ve 28. haftadan sonra araç kullanmak uygun değildir.
• Araçta arka koltuk tercih edilmeli ve kucağa yumuşak bir yastık alınmalıdır.
• Ağır yük kaldırmak, uzun yolculuklar ve Marmara bölgesi dışına kara/uçak yolculuğu yasaktır.

Diş Sağlığı ve Tıbbi Görüntüleme

Planlı gebelik öncesi diş kontrolü yapılmalıdır. İlk 2 ay ve son 3 hafta hariç diş müdahaleleri yapılabilir ancak panoramik diş röntgeni yasaktır. Gebelikte Ultrasonografi ve MR her dönemde yapılabilirken, Röntgen ve BT sadece çok zorunlu hallerde karın korunarak uygulanmalıdır.

Güzellik ve Bakım

Gebelik boyunca makyaj malzemeleri, saç boyası ve ağda kullanılabilir; ancak lazer epilasyona ara verilmelidir. 4. aydan itibaren çatlak kremi, 37. haftadan itibaren ise meme başı kremi kullanılmalıdır.

Güneşlenme Kuralları:

• Saat 11:00 - 18:00 arası güneşten kaçınılmalıdır.
• En az 30 faktörlü koruyucu kullanılmalıdır.
• Hamam, sauna, kaplıca ve çok sıcak suyla banyo yapmak sakıncalıdır.

Önemli Uyarı: Gebeliğin hiçbir döneminde ve emzirmenin ilk 3-4 ayında oruç tutmak tıbbi açıdan doğru değildir.